پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۱۱۵۲۴
تاریخ انتشار: ۲۰ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۲:۴۳
معرفی کتاب؛
نویسنده خشونت لفظی را در دو نوع «کلام آسیب‌زا» و «سکوت آسیب‌زا» مورد بررسی قرار داده است: «گاهی در روابط خانوادگی، شاهد نمونه دیگری از خشونت به صورت سکوت آزاردهنده هستیم. این سکوت که نشان از بی‌توجهی و بی‌اعتنایی به قربانی است، می‌تواند آثار تخریبی فراوان در روابط ایجاد کند.»
ریحانه ذوالفقاری

نفی خشونت علیه زنان از نگاه علم و دین
نویسنده: غلامرضا نورمحمدی
ناشر: مرکز امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری
چاپ اول؛ 1389

کتاب «نفی خشونت از تگاه علم و دین» موضوع خشونت علیه زنان را از حیث مفهوم‌شناسی، علل و عوامل و شناسایی مصادیق در چهارچوب ایدئولوژی دینی و توجه به فرهنگ بومی ‌مورد بررسی قرار داده و با توجه به آموزه‌های دین اسلام، راهکار‌های حذف خشونت در جامعه را ترسیم کرده است.

نویسنده در مقدمه عنوان می‌کند: «کتاب حاضر به شیوه ترویجی تهیه و سعی شده است که کمتر به مباحث استدلالی پرداخته شود؛ زیرا هدف عمده این کتاب ارائه اطلاعاتی در زمینه پدیده خشونت علیه زنان به عنوان یک معضل اجتماعی به فراگیران عمومی ‌است. همچنین با توجه به این که این پدیده بیشتر در خانه رخ می‌دهد، سعی شده است رهنمود‌های لازم در اختیار همسران قرار گیرد تا بتوانند در حل و رفع این پدیده مشارکت داشته باشند.» ص 23

کتاب شامل پنج فصل «نگرش کلی به پدیده خشونت»، «زن، نگرش‌ها و گرایش‌ها»، «علل و عوامل زمینه‌ساز خشونت»، «پیامد‌ها و آثار خشونت» و «تنبیه بدنی» است.

فصل اول انواع خشونت را مانند «خشونت خانوادگی»، «خشونت اجتماعی» و شیوه‌های اعمال خشونت را که شامل «خشونت لفظی»، «خشونت جسمی»، «خشونت جنسی»، «خشونت روانی»، «خشونت مالی» است و انواع قربانیان خشونت را در دو دسته «قربانیان منفعل و پذیرا» و «قربانیان تحریک‌پذیر» و همچنین شیوع خشونت را در سه زمینه «شیوع سنی»، «شیوع زمانی»، «شیوع مکانی» و «شیوع جغرافیایی» بررسی می‌کند.

نویسنده خشونت لفظی را در دو نوع «کلام آسیب‌زا» و «سکوت آسیب‌زا» مورد بررسی قرار داده است: «گاهی در روابط خانوادگی، شاهد نمونه دیگری از خشونت به صورت سکوت آزاردهنده هستیم. این سکوت که نشان از بی‌توجهی و بی‌اعتنایی به قربانی است، می‌تواند آثار تخریبی فراوان در روابط ایجاد کند.» ص 38

در این فصل شکل‌گیری و بروز خشونت در «الگوی سه مرحله‌ای واکر (Walker)» و «الگوی هفت مرحله‌ای دشنر (Deschner)» مورد بررس قرار گرفته است.

در فصل دوم «هدف از آفرینش زن»، «نگرش منفی به زن» و جایگاه زن در دوران‌های جاهلیت قدیم مانند «قبایل وحشی»، «یونان»، «روم»، «ایران»، «چین»، «ژاپن»، «هند» و «عربستان» و دوران جاهلیت جدید؛ و همچنین «نگرش مثبت به زن» آورده شده است.

در بخشی از این فصل نویسنده به «پذیرش تفاوت‌ و اشتراک زن و مرد» توجه داشته است: «از نظر آموزه‌های دینی نگرش به زن و مرد از دو جهت «انسانیت مشترک» و «جنسیت متفاوت»، امری معقول و منطقی به نظر می‌رسد.» ص 85

در فصل سوم انواع خانواده‌ها در برخود با اختلافات خانوادگی مانند «خانواده‌های متظاهر»، «خانواده‌های گریزان»، «خانواده‌های ستیزه‌جو» و «خانواده‌های خردمند» بررسی و همچنین علل بروز خشونت در خانواده شامل «علل و عوامل کلامی»، «علل و عوامل جنسی»، «علل و عوامل روانی»، «علل و عوامل روحی»، «علل و عوامل خانوادگی»، «علل و عوامل اجتماعی» و «علل وعوامل اقتصادی» در این فصل عنوان شده‌اند.

به عنوان مثال در علل و عوامل خانوادگی نویسنده «ازدواج نامناسب»، «ناسازگاری نقش‌ها»، «دخالت خانواده‌های زن وشوهر»، «یادگیری در دوران کودکی»، «تبعیض میان دختر و پسر»، «احساس تهدید»، «سرخوردگی و شکست مرد» و در علل و عوامل اجتماعی «رسوخ تفکران جاهلی»، «تهی‌کردن شخصیت زن»، «مجاز پنداشتن اقدام خودسرانه برای مجازات زنان» را مورد بررسی قرار داده است.

خانواده‌های متظاهر خانواده‌هایی هستند که از اختلاف هراس دارند و نظرات و احساسات خود را پنهان می‌کنند، تا از ایجاد اختلاف جلوگیری کنند. خانواده‌های گریزان برای پرهیز از برخورد و ستیز، به جنگ سرد روی می‌آورند؛ به عنوان مثال از حرف زدن با یکدیگر امتناع می‌ورزند. خانواده‌های ستیزه‌جو پس از اولین اختلاف خانوادگی، جنگ و ستیز و خشونت را آغاز می‌کنند و خانواده‌های خردمند که به‌زعم نویسنده خانواده آرمانی هستند، الگوی مطلوبی‌اند که در آنها زن و شوهر خو را به اندازه‌ای قوی می‌دانند که بتوانند به راحتی مشکلات را حل کنند و زندگی خو درا به صورت اصولی پیش ببرند. ص 106

در فصل چهارم پیامد‌ها و آثار خشونت در حوزه‌های جنسی، جسمی، روانی، خانوادگی و اجتماعی مورد ارزیابی واقع شده است. صدمات پوستی، سوختگی، شکستگی‌ها، رشد جسمی‌ نامناسب، قتل؛ در بخش پیامد‌های جسمی؛ بارداری اجباری، عوارض جسمی‌ و عفونی؛ در بخش پیامد‌های جنسی؛ اضطراب، افسردگی، اعتیاد، خودکشی، محرومیت عاطفی، اختلالات عصبی کودکان؛ در بخش پیامدهای روانی؛ تشنج در روابط، تزلزل در امنیت، ازهم‌پاشیدگی فرزندان، غفلت از فرزندان، و افت تحصیلی؛ در بخش پیامد‌های خانوادگی؛ ناهنجاری در روابط اجتماعی، افت و کاهش کارآیی، ادامه روند چرخه خشونت، دختران فراری و یا زنان خیابانی؛ به‌عنوان آثار خشونت معرفی شده است.

فصل آخر کتاب به تنبیه بدنی اختصاص یافته است. نویسنده در این فصل تلاش می‌کند تا این موضوع را مورد کنکاش قرار دهد و آموزه‌های دینی که بیانگر این واقعیت هستند را بررسی کند.

در این فصل پس از سخن گفتن درباره سرپرستی مرد بر زن، از اصول این سرپرستی نیز نوشته شده است؛ «رعایت عدل و انصاف»، «احسان‌ورزی»، «آسان‌گیری»، «مداراکردن»، «مودت‌ورزی» و «خدمت‌گزاری» از اصول سرپرستی مرد بر زن است.

شاید مفیدترین بخش کتاب را بتوان در این فصل جستجو کرد: «خشم و راه‌های فرونشانی آن» که با توجه به آن همسران می‌توانند از بروز خشونت در خانواده جلوگیری کنند.

در این فصل آمده است: «هر فردی در هنگام عصبانیت و خشم سه راه پیش روی خود دارد: آشکارسازی خشم، فروخوری خشم و فرونشانی خشم» ص 211

مناسب‌ترین راهکار‌های فرونشانی خشم چنین عنوان شده است: «سکوت در برابر دیگران»، «ذکر گفتن»، «تغییر وضعیت دادن»، «بردباری نشان دادن»، «نیکورفتاری» و «ایجاد مهر و محبت»، پس از آن نویسنده آیه 34 سوره نساء را مورد بررسی قرار داده و شبهات مربوط به آن را پاسخ داده است.

نویسنده در انتهای کتاب به معرفی منابع مطالعاتی در این زمینه به زبان‌های فارسی، انگلیسی و عربی پرداخته است.

کتاب «نفی خشونت علیه زنان از نگاه علم و دین» به قلم دکتر غلامرضا نورمحمدی؛ عضو هیئت علمی ‌دانشگاه علوم پزشکی تهران، در 272 صفحه توسط مرکز امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری برای اولین‌بار در تابستان 1389 منتشر شده است.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار