پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۲۳۱۸
تاریخ انتشار: ۱۵ دی ۱۳۹۰ - ۱۵:۱۲
مهرخانه در آستانه سومين دوره از نشست‌ انديشه‌هاي راهبردي، به بحث و گفت گو با صاحب نظران و کارشناسان حوزه زنان پرداخته است
به گزارش مهرخانه: نشست انديشه‌هاي راهبردي با موضوع زن و خانواده و با هدف فراهم کردن بستر مشارکت انديشمندان و متخصصان کشور و ايجاد محيط تضارب آزاد آراي تخصصي و راهبردي به منظور تبيين ابعاد و جنبه‌هاي نظري و عملي پيرامون موضوعات مهم و اساسي کشور و کمک به ايجاد گفتمان علمي و کاربردي و تصميم سازي نسبت به اين موضوعات در محضر رهبر انقلاب اسلامي برگزار مي‌شود.

سايت خبري تحليلي مهرخانه در آستانه سومين دوره از نشست‌ انديشه‌هاي راهبردي که دي ماه سال جاري با حضور رهبر انقلاب اسلامي و با شرکت محققان و صاحب‌نظران حوزه زن و خانواده شامل اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها و نيز جمعي از اساتيد و فضلاي حوزوي برگزار مي‌شود، به بحث و گفت گو با صاحب نظران اين حوزه پرداخته است.

افراد مياني در اجرايي کردن راهبرد ها به فعاليت بپردازند
دكتر تقي آزاد ارمكي استاد گروه جامعه شناسي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران به اثر گذاري اين نشست اشاره کرد و گفت: اثر گذاري نشست راهبردي در حيطه سياست گذاري و نوع نگاهي است که ساحت سياست گذار نسبت به مساله زنان خواهند داشت. به نظر من دو مفهوم از بحث ها نتيجه گرفته مي شود و بالتبع آن دو مبحث موازي توليد خواهد شد؛ يکي بحث ارزش زن و ديگري اهميت خانواده است.
وي ادامه دارد: ‌من فکر ميکنم رهبري در اين دو زمينه بحث خواهند کرد، يکي مساله مقام و مرتبت و ارزش زن در دين و در نزد ائمه و وجود حضرت فاطمه و ديگر بزرگان است که به عنوان مبناي الگويي قرار بگيرد و ديگري بحث نقش زن در خانواده و حفظ خانواده است و بالتبع اين مباحث حوزه سياست گذاري به سمتي پيش خواهد رفت که از لحاظ الگويي به بحث اهميت زنان بپردازد و اميدوارم بحث حمايت از خانواده نيز جدي گرفته شود؛ چرا که در جامعه ايراني خانواده ايراني با چالش رو به رو است و جايگاه زنان، مردان و فرزندان در خانواده جايگاه پر خطر و پر مشغله و پر اتفاقي شده است.



وي به بيان انتظارات خود از اين نشست پرداخت و گفت: ‌اميدوارم سياست گذاري در زمينه تحکيم خانواده در اين نشست مورد بهره برداري قرار گيرد، يکي از مشکلات خانواده عدم تعيين جايگاه خانواده در نظام اجتماعي است و بايد جايگاه خانواده و رابطه آن با ديگر عناصر اجتماعي مشخص شود؛ تا بتوانيم به سامان يافتن خانواده کمک کنيم.
رييس دانشکده علوم اجتماعي تهران ادامه داد: بايد به مباحثي همچون ازدواج، ‌طلاق، جوانان، آموزش پرورش، سياست، اقتصاد،‌مشارکت و غيره در خانواده توجه شود؛  چرا که مطرح شدن اين مباحث مي تواند به تشخيص جايگاه خانواده کمک کند. انتظار من اين است که بحث خانواده را بتوانيم سامان دهيم.  
دکتر آزاد ارمکي با اشاره به اينکه راهبردهايي که در اين نشست توسط رهبري ارائه مي شود، بايدها را مشخص خواهد کرد گفت: مسئله مهمي که در اجرايي شدن راهبرد ها وجود دارد مسئله افراد مياني است که در اجرايي کردن راهبرد ها بايد به فعاليت بپردازند. مشکل ما همواره جمعيتي است که بايد به اجرايي کردن راهبرد ها بپردازد و اين نيرو زماني ساخته مي شود که مخاطب کارشناس باشد در حالي که اکنون مخاطب سياست مدار است. سياست مدار به بررسي کارشناسانه موضوع نمي پردازد. در حالي که کارشناس به بررسي آسيب شناسي مسائل مي پردازد.
 وي در پايان خاطر نشان کرد :کارشناس در جمهوري اسلامي پديده اي ناپسند است چرا که نظر مستقل از دنياي سياست وجود دارد و اين مسئله  پذيرفته شده نيست. سياست گرايي بدنه کارشناسي را ضعيف مي کند و جامعه عرصه افراد سياسي کار مي شود.

انتظار کلي ما از اين نشست آن است که حوزه هايي که در آن داراي مشکل هستيم چه در سطح خانواده ، چه در سطح زنان و همچنين تعامل خانواده و جامعه را مورد پوشش و بررسي قرار دهد



دکتر حسين بستان عضو هيأت علمي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به کيفيت مقاله هاي ارائه شده اشاره کرد و گفت: اين مسئله رابطه مستقيمي با کيفيت مقاله هاي ارائه شده خواهد داشت که آيا پيشنهادات ارائه شده پيشنهاداتي اجرايي هست و اين مسئله بستگي به مقالات دارد. در بحث زنان و خانواده محور ها و نقاطي وجود دارد که داري مشکلات جدي است، نيز اين حوزه ابعادي مختلفي دارد که بايد از نگاه فقهي، اجتماعي و فرهنگي بررسي شود.
وي به بيان انتظارات پرداخت و افزود:‌ انتظار کلي ما از اين نشست آن است که حوزه هايي که در آن داراي مشکل هستيم چه در سطح خانواده ، چه در سطح زنان و همچنين تعامل خانواده و جامعه را مورد پوشش و بررسي قرار دهد. با توجه به آن که خانواده در جامعه دچار چالش شده است و کارکرد هاي خود را به خوبي ايفا نمي کند و در حل مسائل اجتماعي جايگاه خود را از دست داده است و اين مساله مساله اي مهم و کليدي است که بايد به آن پرداخته شود که البته از لحاظ نظري تا حدودي به اين مساله پرداخته شده است اما ارائه راهکار برون رفت از اين چالش مورد انتظار ما است.
دکتر حسين بستان در پايان خاطرنشان کرد: بخشي به خود نشست بر مي گردد که پيشنهادات راهبردي تا چه حد عملياتي باشد و بخشي ديگر به مسائل اجرايي و حلقه هاي ديگر برمي گردد. بايد نهاد هاي قانون گزاري، اجرايي، فرهنگي و رسانه ها بايد مانند حلقه هايي اتصالي با هم هماهنگ شوند و اهداف مورد نظر نشست مورد بهره برداري قرار گيرد.

ترسيم مناسب و دقيق از وضعيت موجود؛ اولين گام براي تصميم گيري بهينه
ليلا سادات زعفرانچي سرپرست گروه بررسي مسائل زنان ، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي به بيان انتظارات خود از اين نشست پرداخت و گفت: انتظار ما اين است که تيمي از کارشناسان متخصص در حوزه زن و خانواده در موارد مختلف حقوقي، فقهي، اقتصادي و ... به مسائل مختلفي که دغدغه هاي اصلي در حوزه زن و خانواده در جمهوري اسلامي ايران و نکات مهمي که در ارتباط با زنان مسلمان کشور هاي اسلامي و همچنين تعاملات بين المللي زنان وجود دارد، بپردازند و به نحو احسن به اين دغدغه ها پاسخ دهند و همچنين تيم برگزار کننده اين نشست پيگيري هاي لازم را در زمان هاي آتي انجام دهند.
وي ادامه داد : انتظاري که از کارشناسان منتخب براي ارائه بحث در اين نشست مي رود آن است که ترسيم مناسب و دقيقي از فضا و وضعيت موجود در حوزه هاي چالش برانگيز بحث زن و خانواده را به رهبري معظم ارائه کنند و اين ترسيم مطلوب اولين گام براي تصميم گيري بهينه است.
زعفرانچي در پايان به ارائه پيشنهادات در اين زمينه پرداخت و گفت : بايد به دنبال اين نشست و تصميم هاي متعاقب آن که بر اساس رهنمود هاي رهبر معظم انقلاب خواهد بود، سياست هاي و  ضمانت هاي اجرايي تصميمات به دقت رصد شود تا به نتيجه مطلوب برسد. مطمئنا بعد از نشست بايد بر مواردي که در نشست مطرح شده و راجع به آن تصميم گيري دقيقي اتخاذ شده است، نظارت دقيقي صورت بگيرد که مراحل اجرايي آن به طور دقيق طي شود.  
وي خاطر نشان کرد: اين مسئوليت را يا بايد دبيرخانه برگزاري نشست به عهده بگيرد و يا اين که تيم ديگري بايد به اين مهم بپردازند تا مواردي که به عنوان موارد برجسته در حوزه زن و خانواده در عرصه جمهوري اسلامي ايران و همچنين عرصه بين الملل به نتيجه برسد.

اشتغال زنان و اوقات فراغت؛ دو مسئله عمده اي که بايد بررسي شود
دکتر مريم رفعت جاه استاديار گروه انسان‏شناسي دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران به بيان انتظارات خود از اين نشست پرداخت و گفت: بحث هايي که به نظر من بايد مورد تامل بيشتر و همچنين مورد بررسي براي ارائه راهکار قرار بگيرند، مسئله اشتغال زنان و پرداختن به اوغات فراغت ايشان است.
وي گفت: بايد رويکرد به مسئله اشتغال زنان و الگويي بهينه براي آن مشخص شود، اين کار مي تواند در قالب پايان نامه ها و تحقيقات انجام شود که البته تا کنون اين مسائل مورد تحقيق قرار گرفته است؛‌اما مسئله اين است که چه الگويي براي اشتغال يک زن مسلمان ايراني که در برهه اي از زندگي به تربيت فرزند مي پردازد و در عين حال علاقه مند به فعاليت در حوزه عمومي است؛ مناسب است. الگويي که به زن اين امکان را بدهد که هم بتواند وظايف و مسئوليت هاي خود در عرصه تربيت فرزند و خانه را انجام دهد و هم بتواند به يک فعاليت اجتماعي در راستاي تخصص هاي خود بپردازد.   
استاد ار گروه انسان شناسي دانشگاه تهران افزود: به نظر مي رسد اين الگوي اشتغال براي زنان جواني که مادر هستند و همچنين براي زناني که دوره فعال مادري خويش را گذرانده اند و در سنين فراغت از فعاليت هاي تربيت فرزند، فرصت و فراغت بيشتري دارند بايد متناسب باشد، بايد امکاني براي بانوان فراهم شود که بعد از دوران جواني که وقت شان معطوف به تربيت فرزند مي شود بتوانند در عرصه عمومي حضور داشته باشند و فرصت حضور براي ايشان بعد از دوران فراغت از تربيت فرزند حفظ شود.
دکتر رفعت جاه به مسئله استقلال اقتصادي و تامين مايحتاج و نياز هاي مادي زنان، در صورتي که مرد خانواده انصاف و جانب عدالت را رعايت نکند اشاره کرد و گفت:  به نظر مي رسد بايد پشتوانه هاي حقوقي و قانوني بيشتري براي تامين نياز هاي اقتصادي زنان وجود داشته باشد. اين مسئله که زنان احساس امنيت اجتماعي داشته باشند باعث مي شود که با آرامش خاطر بيشتري به فعاليت ها بپردازند، به خاطر آن که بخشي از خانم ها علت حفظ شغلشان را که منبع درآمدشان است روز مبادا و تامين بودن در صورت بروز مشکل عنوان مي کنند، دغدغه هاي اقتصادي دارند و در نتيجه تحکيم اين پشتوانه هاي قانوني و اجتماعي مورد انتظار است.
اين استاد دانشگاه ايجاد فضاهاي مفيد و متناسب براي گذران اوقات فراغت خانم ها را مسئله اي مهم عنوان کرد و گفت: اين موضوع در  ارتقاي کيفيت سطح زندگي خانم ها موثر است، به خصوص فضاهاي ورزشي به دليل آن که بانوان به دليل نوع کار خانه داري در معرض آسيب هاي گوناگون جسمي قرار دارند.
دکتر رفعت جاه ادامه داد: يکي از مشکلاتي که در حال حاضر وجود دارد اين است که بانوان شاغل بعد از پايان ساعت اداري مکاني براي ورزش مختص به بانوان نمي توانند پيدا کنند چرا که سالن هاي وزشي و فضاهاي فراغتي تا ساعات مياني روز در اختيار بانوان است و بعد از ان به آقايان اختصاص داده مي شود، در حالي که حتي اوج ساعت فعاليت خانم هاي خانه دار نيز تا ساعات مياني روز است، در نتيجه پيش بيني براي احداث مکان هايي در محله ها براي گذران اوقات فراغت سالم و همچنين انجام حرکات ورزشي توسط بانوان بايد بيشتر صورت بگيرد. بايد براي اوقات فراغت زنان برنامه ريزي صورت بگيرد؛ چرا که گذراندن اوقات فراغت با کيفيتي خوب باعث ارتقاي کيفيت زندگي روزمره بانوان خواهد شد.
وي ادامه داد: کار خانه داري در طول روز ادامه دار است و اگر زنان خانه دار فضايي براي بر طرف کردن نياز هاي جسمي و رواني خود و همچنين دريافت انرژي نداشته باشند طبيعتا دچار مشکلات جسمي و رواني خواهند شد. و مسئله گذراندن خوب اوقات فراغت باعث مي شود زنان بشاش تر و با انرژي بيشتر در عرصه خانواده ظاهر شوند.
استاد دانشگاه تهران به ارائه پيشنهاد در زمينه اجرايي شدن برنامه هاي اوقات فراغت بانوان پرداخت و گفت: امکاناتي در محله ها توسط شهرداري و يا نهاد هاي ذيربط متناسب با شرايط اقتصادي و اجتماعي و نياز هاي آن محله پيش بيني شود. اين مسئله کار را چند قدم به اجرا و عملي شدن نزديک خواهد کرد که ما مسئله را در سطح محلات اجرايي کنيم، و يا به عنوان تامين فضاهايي در محلات براي اينکه بانوان شاغل بتوانند فرزندان قبل از سنين دبستان خود را در طول مدت اشتغال با اطمينان خاطر به اين مکان ها بسپارند.
وي در پايان خاطر نشان کرد: در مباحث زنان همواره اين پارادوکس مادري و نقش زنان در بيرون خانه وجود داشته است. اگر ما اين مساله را که زن مي تواند بيشتر از پتانسيل خانه داري و همسري به فعاليت هاي ديگر هم بپردازد قبول داريم که البته پرداختن او به اين فعاليت ها بهتر خواهد بود؛  چرا که ممکن است فراغت او از فعاليت، او را به عرصه هاي غير مفيدي دچار کند که صرفا باعث اتلاف انرژي، وقت و بودجه شود؛  بايد الگويي متناسب با وظايف زنان ارائه دهيم.

مشخص شدن راهکارها و برنامه هاي کلان نظام در حوزه زنان و خانواده
دکتر فائزه عظيم زاده اردبيلي عضو هيئت علمي و معاون پژوهشي دانشگاه امام صادق(ع) به چشم انداز اين نشست اشاره کرد و گفت: با توجه به اينکه نشست از نوع راهبردي است، انتظار مي رود که مقالات و نظريه پردازي هايي که در اين نشست صورت مي گيرد راهکار ها و برنامه هاي راهبردي کلان نظام را براي حداقل چند سال آينده در مسائل زنان و خانواده تبيين کند و مشخص کند مراکزي که دست اندر کار مسائل زنان هستند چه اقداماتي را بايد انجام دهند، به نظر مي رسد که اگر صاحبان مقالات درست عمل کرده باشند و برنامه هاي راهبردي خوبي را ارائه کنند مسئولين نظام که در مرحله قانون گذاري هستند، همچنين مجريان قوانين مي تواند راهکار ها و برنامه هاي خوبي در آينده ارائه دهند، همان طور که هدف برگزاري از اين نشست نيز همين مساله است.
دکتر عظيم زاده گفت: اساسا يک برنامه راهبردي نياز به برنامه ها و راهکار هاي اجرايي دارد، بايستي مسئولين مملکت در سطوح مختلف راهبردهاي ارائه شده توسط اساتيد و نخبگان در اين نشست را به  راهکار هاي اجرايي تبديل کنند، برخي از اين راهبردها مي تواند به آيين نامه ها و ضوابط قضايي و همچنين تغيير رويه هاي قضايي در محاکم دادرسي خانواده تبديل شود. برخي از اين راهبرد ها مي تواند براي تعميم و قانون گذاري در کميسيون زنان و خانواده و پژوهشکده مجلس شوراي اسلامي مورد توجه قرار گيرد و در پژوهشکده مجلس مي توانند به مسائل و مشکلات زنان از قبيل زنان فاقد سرپرست، بدسرپرست و خود سرپرست و همچنين خانواده هايي که به دليل معضلات خانوادگي دچار از هم گسيختگي شدند توجه کنند و راهکار هايي براي ساماندهي اين مشکلات ارائه کنند.
وي ادامه داد: همچنين نهاد ها و ارگان هايي که نقش حمايت از زنان و خانواده را در جامعه به عهده دارند بايد بعد از برقراري اين نشست حرکتي فعال و پويا داشته باشند تا نياز هاي واقعي زنان در جامعه و خانواده در نقش ها و کارکردهاي متفاوتي که به عهده دارند؛ شناسايي شود.
استاد دانشگاه امام صادق (ع) بيانات مقام معظم رهبري در اين نشست را به عنوان راهبردهاي اساسي معرفي کرد و افزود: بايد بتوان يک همايش و هم انديشي ديگري در تداوم اين نشست با حضور مجموعه نخبگان کشوري و اساتيد دانشگاه و به صورت يک اتاق فکرتشکيل شود تا بيانات مقام معظم رهبري در آن بررسي گردد و روي مقاله ها به تفکيک کار گروهي و عملي صورت گيرد، اين همايش و هم انديشي بعد از نشست راهبردي مي تواند ادامه بخش مجموعه فعاليت هاي اين نشست باشد در صورتي که مسئولين کشور نيز در آن حضور داشته باشند تا بتواند جنبه کارگشايي و پيگيري داشته باشد.
وي تشکيل دبيرخانه دائمي در ادامه نشست راهبردي را موثرترين پيشنهاد کرد و گفت:  شايد بهترين جايگاه آن مرکز امور زنان و خانواده رياست جمهري باشد که متکفل امور مربوط به زنان است، اين دبيرخانه بايد اتاق فکري متشکل از اساتيد و نخبگان و مسئولين اجرايي مراکز داشته باشد. نخبگاني که در زمينه مسائل، چالش ها، تهديد ها و فرصت هاي امور خانواده تئوري، نشريه و راهکار هاي پيشنهادي دارند. تا بتوانند راهکار ها را عملياتي کنند و همان طور که مقام معظم رهبري فرمودند امنيت زن مسلمان را در درون خانواده و جامعه تامين کند.
دکتر عظيم زاده در پايان خاطر نشان کرد: من به دانشجويان و دانش پژوهان پيشنهاد مي کنم که فعالانه مفاد اين نشست را از طريق رسانه ها دنبال کنند و شرکتي فعال در برنامه هاي بعدي که به دنبال اين نشست در حوزه زن و خانواده صورت مي گيرد، داشته باشند. تمام زنان با تمام سليقه هاي سياسي و اجتماعي بتوانند در اين هم انديشي شرکت کنند و با ارائه آرا و نظريات خود از الگوي جامع فقه اسلامي براي زن مسلمان کنوني مدل يابي و بهره برداري کنند.

گام هاي بعدي نشست به نحو احسن طي شود
دکتر محمد تقي کرمي عضو گروه مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبايي به بيان انتظارات در اين نشست پرداخت و گفت: انتظار ما تحقق اجماع عملي در حوزه مطالعات زنان ميان نهاد هاي تصميم گير و محققان از يک طرف و توجه به مسئله مطالعات راهبردي يعني مطالعات ناظر به عمل از طرف ديگر و همچنين آسيب شناسي مطالعات صورت گرفته گذشته در حوزه زنان است.
وي ادامه داد: نکته ديگر آن است که اين نشست، نشستي نمادين است به اين منظور که بيش از آن که توقع آن برود در ناحيه محتوا اتفاقي بيفتد انتظار مي رود انرژي ها در اين باب جمع و متراکم شود و ايجاد انگيزه کند؛ چرا که تنها با يک نشست نه علم توليد مي شود و نه حرکت جدي اي اتفاق ميفتد. آن چه ما انتظار داريم آن است که گام هاي بعدي نشست به نحو احسن طي شود.



اين استاد دانشگاه گفت : پيشنهاد من اين است که درباره راهبردهاي قبلي که به نتيجه نرسيده اند تحقيق و بررسي و آسيب شناسي انجام شود و بررسي شود که آيا ما انتظار داريم متولي اين راهبردها دولت و نهاد هاي دولتي باشند يا ديگران. که به نظر مي رسد نمي توانيم هم چنان با انتظار از ساز و کار هاي قبلي انتظار عملي شدن راهبرد ها را داشته باشيم. در نتيجه بررسي و آسيب شناسي رفتار ها و راهبرد هاي گذشته و همچنين انتخاب متولي مناسب و راهبردهاي عملي بايد در دستور کار قرار گيرد.
 
نهاد هاي دانشگاهي و پِژوهشگاهي حساس شوند و تمرکز بيشتري بر حوزه زنان پيدا کنند
دکتر محمد حسين پناهي دكتراي جامعه شناسي و مدير گروه مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبايي به ارائه انتظارات خود از اين نشست پرداخت و گفت: اين نشست و نشست هاي امثال آن قاعدتا اثر هاي کوتاه مدت و محسوس در زمينه هاي مربوط نخواهند داشت، اين نشست ها بيشتر براي آن است که مسئولين جامعه و همين طور محققان و انديشمندان جامعه را نسبت به مسائل حساس تر کنند و به جدي گرفتن مسائل و کار بيشتر در مسائل مربوط به زن و خانواده و همچنين مطالعات بيشتر و برنامه ريزي بهتر وادار کنند تا در بلند مدت شاهد تغييراتي در اين زمينه هاباشيم.
وي ادامه داد: من انتظار ندارم چنين نشستي در کوتاه مدت اثري در حوزه زن وخانواده در جامعه بگذارد؛ اما انتظار دارم نهاد هاي دانشگاهي و پِژوهشگاهي حساس شوند و تمرکز بيشتري روي اين زمينه ها پيدا کنند  و سعي کنند مسائل مربوط به اين حوزه را جدي تر دنبال کنند تا بتوانند راه کار‌هاي بهتري در جهت تقويت وضعيت خانواده در جامعه در بلند مدت ارائه دهند. ، نقش اين نوع نشست ها بيشتر نمادين و حساسيت برانگيز براي مسئولان و انديشمندان و پژوهشگران است.
اين استاد دانشگاه به بيان پيشنهادات پرداخت و گفت: قطعا مقالاتي در زمينه هاي راهبردي ارائه خواهند شد؛ اما نبايد انتظار داشت راهبرد هاي دقيق و مشخصي ارائه شود تا مسئولين به سرعت راهبرد ها را به اجرا بگذارند بلکه تغيير نگرشي ايجاد خواهد شد که بايد بعد از آن و با مطالعات بيشتر راهبرد هاي قابل توجهي در اين زمينه ها ارائه و به اجرا گذاشته شود و بعد از آن  بهبودي در زمينه مسائل مربوط به زنان و خانواده شاهد باشيم.
وي در پايان خاطرنشان کرد: مطمئنا در جريان اين بحث ها شخص مقام معظم رهبري بياناتي را اضافه خواهند کرد و آن بيانات مي تواند براي مسئولين و مراکز تحقيقاتي جهت دهنده و حساسيت برانگيز باشد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: