پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۲۴۵۴۴
تاریخ انتشار: ۲۸ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۲:۲۳
سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر؛
در فیلم دختری را می‌بینیم که حتی نمی‌داند چه بر سرش آمده است. شاید فکر می‌کند بیمار است و روزی خوب می‌شود. خواهر بزرگ‌تر که خود 15 سال بیشتر ندارد، باید به آن‌ها بفهماند چه بر سرشان آمده است. زن‌بودن چیست؟ چطور باردار شده‌اند؟ اینان با دنیایی از رنج و غم می‌خواهند نوزادی را به دنیا بیاورند؛ نوزادی که نتیجه زیر پا گذاشتن انسانیت توسط یک داعشی است.
مستند 157

پگاه روشان‌شمال

A 157 مستندی است که تا عمق وجود مخاطب را متأثر کرده و انسانیت را به چالش می‌کشد. عبارت A 157 بر روی چادر سه دختر سوری در ارودگاهی نزدیک ترکیه حک شده است؛ چادری که سه خواهر در آن زندگی می‌کنند. سه خواهری که زندگی آن‌ها پر است از غمی هولناک؛ از انسانیت و شرافتی که زیر پا گذاشته شده است؛ دخترانی که 20 روز قبل از جنگ پدرشان را از دست داده‌اند و از مادر خود هم بی‌خبرند.

جنگ همیشه و در هر کجای دنیا، مصیبت‌های خود را به دنبال دارد، اما همیشه این زنان هستند که در هر عرصه‌ای بیشترین آسیب را می‌بینند و بیشتر از مردان در معرض مخاطره قرار دارند. A 157 روایت‌گر دخترانی است که زن‌بودن را با تجربه‌ای وحشتناک آغاز می‌کنند. آن‌ها در جنگ و حمله داعش به خانه‌هایشان همه چیز را از دست داده‌اند. خانواده‌شان، پدر و مادر و برادر، همه و همه از بین رفته است و اکنون خودشان تنها مانده‌اند؛ با کوله‌باری از غم و اندوه و تجربه ناخوشایند جنسی که تلاش دارند آن را از ذهن خود پاک کنند، اما نمی‌توانند.

داعشی‌ها، با این زنان و دختران همانند برده رفتار کرده‌اند. چون آن‌ها باکره بوده‌اند، به زعم مبانی ایدئولوژیک نادرست خود طبق حکمی از سوی خدا، آنان را بر خود حلال دانسته، به آن‌ها در بدترین وضع ممکن تجاوز کرده و سپس این سه دختر را رها کرده‌اند. دخترانی رهاشده که حتی نمی‌دانند چه بر سرشان آمده است. دختران 11 ساله، 13 ساله و 15 ساله‌ای که الان زیر چادر یونیسف در بدترین شرایط ممکن، بدون غذای کافی روزها را پشت سر می‌گذارند. آن‌ها چون کارت شناسایی ندارند، بی‌هویت هستند و اجازه خروج از اردوگاه را ندارند. در مرز ترکیه و سوریه، جایی که شرایط جوی بسیار بد است، این سه دختر تنها با وسیله گرمایشی کوچکی، خود را گرم نگه می‌دارند، از سرما به خود می‌لرزند و نمی‌توانند دم برآورند؛ چون صدای مظلومیت‌شان به جایی نمی‌رسد.

بارداری درد آن‌ها را بیشتر کرده است. خواهر بزرگ‌تر آرزو می‌کرد ای کاش مادرشان به آن‌ها قرصی می‌داد تا خودشان را خلاص می‌کردند و به دست داعش نمی‌افتادند. ای کاش می‌مردند، ولی شرافتشان را حفظ می‌کردند. خواهر کوچک‌تر حاضر است بمیرد، اما آن صحنه‌ها را به یاد نیاورد. در فیلم دختری را می‌بینیم که حتی نمی‌داند چه بر سرش آمده است. شاید فکر می‌کند بیمار است و روزی خوب می‌شود. خواهر بزرگ‌تر که خود 15 سال بیشتر ندارد، باید به آن‌ها بفهماند چه بر سرشان آمده است. زن‌بودن چیست؟ چطور باردار شده‌اند؟ اینان با دنیایی از رنج و غم می‌خواهند نوزادی را به دنیا بیاورند؛ نوزادی که نتیجه زیر پا گذاشتن انسانیت توسط یک داعشی است.

خواهر بزرگ‌تر در سن 15 سالگی برای دو خواهر کوچکش مادری می‌کند. او قدم به قدم، داستان‌وار مخاطب را دنبال خود می‌کشاند. پرده از فاجعه‌ای بزرگ برمی‌دارد. او می‌گوید هر سه خواهر توسط یک داعشی مورد تعرض قرار گرفته‌اند. یکی از خواهرها این فاجعه را تاب نمی‌آورد، چند بار دست به خودکشی می‌زند. شاید اوج داستان، در انتها است که آن‌ها با چهره‌ای مغموم و سردرگم به نوزادی می‌نگرند که در آغوش دارند. آن‌ها که تکلیفشان با زندگی معلوم نیست، حال کودکی در بغل دارند که یادگاری است از بدترین روز عمرشان.

صحنه‌های فیلم بسیار تکان‌دهنده است. در تمام مدت باران می‌بارد، برف می‌آید و هوا سرد است. هوا چنان گرفته که مخاطب نیز قلبش فشرده می‌شود از این همه غم و اندوه. از این‌که در دنیایی زندگی می‌کنیم که حق انسان‌ها راحت‌تر از آب‌خوردن پایمال می‌شود. شرافت انسان‌ها لکه‌دار می‌شود. داعش نه تنها خانواده را از دختران گرفت، بلکه ریشه امید و زندگی را نیز در آن‌ها خشکاند، آن‌ها را نابود کرد و تا مرز خودکشی رساند.

مستند A 157 با روایت خطی خود از وضعیت زنان سوری و آوارگان جنگ، مخاطب را سر جایش میخکوب می‌کند. مخاطب حتی بعد از تمام‌شدن فیلم هم توان برخاستن از روی صندلی خود را ندارد. مردان و زنان تماشاچی گویی دچار غم و مصیبتی بزرگ شده‌اند. گویی توان هضم این همه رنج را ندارند. مخاطب توان دیدن رنج‌های دختران سوری را ندارد، نمی‌تواند آن را بپذیرد، نمی‌خواهد آن را قبول کند. پس چگونه است که دختران سوری با این مصیب زندگی می‌کنند؟ چگونه است که از انسانیت صدایی برای دادخواهی آن‌ها بلند نمی‌شود؟

A 157 انسانیت له‌شده در زیر پای انسان‌نماها را به تصویر کشیده است. قطعاً این مستند در تاریخ ثبت خواهد شد. آیندگان این سند مظلومیت مردمان سوری را خواهند دید. آیندگان خود به قضاوت خواهند نشست که چگونه در دنیای مدرن امروزی که داعیه حقوق بشر آن گوش فلک را کر کرده است، انسانیت و شرافت زنان بی‌گناه و مظلوم زیر پا له می‌شود.

دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: