پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۲۴۵۵۴
تاریخ انتشار: ۳۰ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۵:۰۳
سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر؛
در بارکد فساد اخلاقي جامعه و زنان معتاد نيز به نمايش گذاشته شده که به صورت طنزي غم‌آلود در داستان آمده است. داستان ستاره که حاضر است براي به‌دست‌آوردن مواد به تن‌فروشي دست بزند و ميلاد به علت علاقه ايجادشده نسبت به ستاره، تمام مواد را به او مي‌دهد تا فقط یک شب دست از تن‌فروشی بردارد. مسئله زنانِ بدون حامي که به اعتياد و فحشا کشيده شده‌اند و در جامعه توجهي به آنان نمي‌شود تا آنان به دام مسائلي بي‌فرجام گرفتار نشوند، در اين فيلم خودنمايي کرده است.
فیلم سینمایی بارکد

سیما یدایی

بارکد پنجمین ساخته مصطفی کیایی است که در سی‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر به روی پرده رفت. هنرمندانی نظیر بهرام رادان، محسن کيايي، سحر دولتشاهي، بهاره کيان‌افشار، پژمان بازغي و رضا کيانيان در بارکد به ایفای نقش پرداخته‌اند. در این فیلم هم کیایی با چاشنی طنز به بیان معضلات اجتماعی می‌پردازد. بارکد روايتي از آخر به اول است؛ بدين معني که حامد داستان زندگي خود را به اختلاس‌گري که مي‌خواهد از او انتقام بگيرد، تعريف مي‌کند تا بتواند او را دام بياندازد. تا بتواند انتقام بی‌قانونی این شهر را بگیرد؛ بی‌قانونی و هرج‌ومرجی که پدرش را بی‌گناه به زندان فرستاده است؛ هرج‌ومرجی که در این شهر سبب می‌شود مجرمان باهوش هیچ‌گاه به دام قانون نیافتند و با آرامش زندگی کنند. گرچه بارکد فاقد قصه مشخص و خطی است، اما ساختاري از معضلات موجود در جامعه را بيان مي‌کند.

بارکد حقيقتي از بطن اجتماع است که گاه با طنز آميخته شده و بر دل مخاطب رسوخ کرده است. دو جواني که براي به دست آوردن پول حاضر به انجام هرکاري هستند، ولی به موانعي برخورد مي‌کنند که حقايق جامعه‌اند از جمله همکاري با باند مواد مخدر، فروش مواد، تن‌فروشي زنان معتاد، فساد اخلاقی، برتن‌کردن لباس روحانيت، تضییع حق ديگران، اختلاس و فساد اقتصادي و...

در سکانسی از فیلم می‌بینیم که ميلاد به خاطر نداشتن خانه، در فیس‌بوک خود را به جاي دختري جا زده است تا از مرد مورد نظر خانه بگيرد و در آن‌جا زندگي کند. علاوه بر این‌ها درگيري بيش از حد جوانان با اينترنت و فيس‌بوک و فساد اخلاقي در فضاي مجازي نيز، مورد توجه کارگردان بوده است. بارکد در حین پرداختن به مسایل اجتماعی، رویه‌ای خاص را در پیش می‌گیرد که گاهی از نگاه مخاطب، ناشایست به نظر می‌رسد. از ايرادات واضح و صریح به بارکد، به‌زعم برخی منتقدان، استفاده از الفاظ زشت و تکيه‌کلام‌هاي جنسي و گاهي رکيک و ساختار‌شکن و خلاف عرف جامعه است. این روند آن‌قدر بارز است که برخی بارکد را فیلمی مبتذل در سینمای ایران می‌دانند.

در بارکد نشانه‌هايي از سياسي‌بودن نظرات کارگردان نیز ديده مي‌شود که کيايي به آن‌ها پرداخته است؛ از جمله بي‌قانوني شهر. مفسد اقتصادی به راحتی می‌گوید: «هوا این‌قدر کثيفه و اوضاع شير تو شيره»، از این اوضاع هرج‌ومرج باید به نفع خود استفاده کرد. پوشيدن لباس روحانيت توسط ميلاد و بالاکشيدن پول حج دانشجويان که فرجام خوشي هم نداشت، خود گویای آشفته‌بازاری است که به‌زعم کارگردان در آن زندگی می‌کنیم. در سکانسي راننده تاکسي که ميلاد سوار ماشينش شده و لباس روحانيت را پوشيده است، با کنایه مي‌گويد: "حاج آقا عادت داره با بنز بره، با اين سرعتا راحت نيست". تمامي اين سکانس‌ها با نگاهی طنزآلود و حتی به‌نحوی اغراق‌آمیز سعی در بیان برخی آسیب‌های اجتماعی دارد.

در بارکد فساد اخلاقي جامعه و زنان معتاد نيز به نمايش گذاشته شده که به صورت طنزي غم‌آلود در داستان آمده است. داستان ستاره که حاضر است براي به‌دست‌آوردن مواد به تن‌فروشي دست بزند و ميلاد به علت علاقه ايجادشده نسبت به ستاره، تمام مواد را به او مي‌دهد تا فقط یک شب دست از تن‌فروشی بردارد. مسئله زنانِ بدون حامي که به اعتياد و فحشا کشيده شده‌اند و در جامعه توجهي به آنان نمي‌شود تا آنان به دام مسائلي بي‌فرجام گرفتار نشوند، در اين فيلم خودنمايي کرده است.

در هر حال باید گفت، بارکد با وجود تمام ضعف‌ها و قوت‌هایش و با وجود تمام کنایه‌های سیاسی و غیرسیاسی بر دل مخاطب می‌نشیند؛ به‌طوری‌که در آراء مردمی جزو 5 فیلم برتر بود. البته پرداخت بسیار سطحی و عام‌گرایانه به موضوعاتی وسیع و گسترده از جمله نقاط اساسی ضعف بارکد است. داستان‌های پراکنده، نگاه سطحی به موضوع، تعدد طعنه و کنایه رکیک و... نشان می‌دهد که بارکد، تنها مشکلات و مسایل جامعه را از دور لمس کرده و عمیقاً به هیچ‌کدام از آن‌ها بپردازد. اعتیاد، تن‌فروشی، اختلاس، فساد اقتصادی، فضای مجازی، بیکاری، بی‌قانونی و... هر کدام معضلاتی است که به تنهایی قابلیت پرداختن در چند فیلم سینمایی بلند را دارند، حال چگونه کارگردان با پرداختی ضعیف تمام این مسایل را یک‌جا و در 120 دقیقه به مخاطب عرضه خواهد کرد؟

* کارشناس زبان و ادبیات عرب

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: