پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۲۵۳۸
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار: ۰۶ اسفند ۱۳۹۰ - ۱۶:۰۱
گفتگوي مهرخانه با دکتر ناصر قربان نيا
دکتر ناصر قربان نيا فارغ التحصيل دانشکده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران و داراي تحصيلات حوزوي و نويسنده مقالات متعدد و کتاب هاي  اخلاق و حقوق بين الملل، عدالت حقوقي است. ايشان هم چنين طرح بررسي و تدوين نظام جامع حقوقي و قضايي زنان را در دست اقدام داشته است.


-    اطلاع داريد که حدود يک ماه و نيم قبل سومين نشست انديشه هاي راهبردي در موضوع زنان برگزار شد. به نظر شما اين نشست به لحاظ محتواي مطرح شده و کارشناسان شرکت کننده چقدر توانست اهداف نشست را تامين کند؟

از ابتکارات شايسته و درخور تقدير که ظرف چند ماه گذشته در کشور صورت گرفته، برگزاري سلسله نشست هاي انديشه هاي راهبردي در موضوعات مختلف است؛ اينکه عالي ترين مقام کشور در جمعي از انديشمندان قرار گفته، سخنان شان را بشنوند و تبادل نظر و تضارب آرا داشته باشند، پديده بسيار ميمون و خجسته ايست و جاي سپاسگزاري دارد. ازطرفي بايستي از اين فرصت به دست آمده، بيشترين بهره را براي پيشبرد علمي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي کشور برد. شايد اين پديده، پديده بي بديلي باشد و نتوان برايش نظيري يافت. به همين جهت هم مي بايد سپاسگزار و قدردان دست اندرکار اين برنامه بود. اما مشکلاتي از حيث روش و شکل و نيز از جهت محتوا  بر سر راه اين برنامه وجود داشت که گاهي نگران کننده است. برخي از اشکالاتي که از اين دو منظر شکل و محتوا و نيز راهکاري که براي بهبود کار به ذهنم مي رسد،  خدمتتان عرض مي کنم؛
اولين مساله روش کار است؛ به اين معنا که عنوان نشست، انديشه هاي راهبردي است و قرار است که در آن جمعي از انديشمندان در محضر رهبر انقلاب مبحثي را به گفتگو بگذارند. بنابراين بايد تلاش جدي شود تا اغلب کساني که در يک حوزه، کار مي کنند، مطالعه مي کنند، دغدغه دارند، صاحب انديشه هستند و در چارچوب نظام اسلامي دلسوزانه کار مي کنند، حتما مورد دعوت قرار گيرند. ممکن است گفته شود که فراخوان داده شد و برخي صاحبنظران خودشان از شرکت استنکاف کرده اند. اما بايد توجه داشت در نشست ها و کنفرانس هاي علمي، کساني هم هستند که بايد حتما به نحو محترمانه تر، جدي تر و دقيق تر با آنها وارد گفت و شنود شد. در اين فرصت بسيار ارزشمندي که فراهم شده بود، لازم بود صاحب نظراني که در ساحات مختلف يک حوزه مشخص کار کرده اند، در اين نشست حضور داشته باشند. يعني اگر قرار است که از اين جمع هاي علمي به بهترين شکل ممکن استفاده کرد، خوب است که اين کار صورت گيرد. در کشور ما در مساله زنان از منظرهاي مختلف، اظهار نظرهاي گوناگوني وجود دارد. اگر اين حرف ها در چارچوب نظام و دين قرار مي گيرد، چه خوب است که در اين نشست همه آنها شنيده شوند و صاحبنظران بتوانند در محضر عالي ترين مقام کشور حرف هايشان را بزنند و هم جمع حاضر و هم مستمعين استفاده لازم را ببرند.
نکته دوم اين است که وقتي گفته مي شود "نشست انديشه هاي راهبردي" يعني بايد انديشه هاي استراتژيک و راهبردي جدي و مهمي در آن طرح شود. يعني بينندگان و شنوندگان داخلي و خارجي انتظار دارند که در اين نشست، انديشه هاي خيلي ناب و جدي در آنجا مطرح شود. با همه احترامي که براي همگان قائلم و به هيچ وجه به خود اجازه نمي دهم ذره اي به هيچ انديشمندي جسارت کنم، اما با جديت مي گويم که اگر جمع حاضر برآيند انديشمندان کشور ما باشند، جاي ناخرسندي و تاسف دارد. بحمدلله در حوزه علم کشور ما در مسير رشد قرار دارد، در حوزه علوم انساني هم همينطور. اگرچه ضعف ها و مشکلاتي درحوزه علوم انساني داريم اما با قاطعيت مي توان گفت که آن چيزي که در نشست راهبردي سوم مشاهده کرديم برآيند انديشه و انديشمندان کشورمان نيست. شأن کشور ما از جهت اجتماع انديشمندان، دانشمندان و صاحبان ايده و فکر خيلي بالاتر از اينهاست.
نکته سومي که به ذهنم مي رسد، و ممکن است براي آينده هم بتوانيم استفاده کنيم، مربوط مي شود به نکته اول؛ اگر قرار است بحث زنان در يک نشستي در اين سطح برگزار شود، حتماً کساني که در ساحت هاي مختلف مبحث زنان جزء بهترين ها هستند، بايستي در اين جلسه شرکت کنند. بحث زنان، تک حيثيتي نيست؛ بحث فقهي دارد، بحث حقوقي دارد، بحث اجتماعي دارد، بحث روانشناختي دارد، بحث سياسي دارد، بحث حقوق بشري دارد، بحث فمينيستي دارد، حتي مسائل فيزيولوژيک و مسائل مربوط به علوم طبيعي و علوم پايه هم دارد. بنابراين اگر نشستي در اين سطح قرار است برگزار شود، کساني که از بعد سياسي، اجتماعي، فقهي و ساير ابعاد در سطح قابل توجهي هستند بايد حضور داشته باشند. اما متاسفانه به جز يکي دو مورد استثنا، باقي مقالاتي و صحبت هايي که در نشست ارائه شد، در حد مقالات دانشجويي بود که شأن انديشه راهبردي را نداشتند. اگر که مقام رهبري در جلسه شرکت مي کنند و وقت مهمشان را مي گذارند، طبعا بايد انديشه هاي راهبردي جدي به سمع ايشان برسد. نه مقالاتي که آنها را بعضا ميتوان در حد مقالات دانشجويي ارزيابي کرد. در چنين جلسه اي، عصاره مسائل جامعه شناختي مربوط به زنان بايد طرح شود، عصاره مسائل مربوط به روانشناسي زنان بايستي مطرح شود؛ در وضعيت کنوني زنان به لحاظ روانشناختي چه جايگاه و وضعيتي دارند، چه چشم اندازي داريم و چه موقعيتي در آينده خواهند داشت؟ اين مسائل بايد توسط کساني که متخصص هستند طرح شود. مهم ترين مسائل حقوقي و ايده هايي جهت براي برون رفت از آن مسائل، بايد طرح شود، در مسائل فقهي، فردي در سطح فقيه و در عين حال آگاه و آشنا به جنبه هاي مختلف مسائل حقوقي و فقهي زنان، بايد حضور داشته باشد.
و آخرين نکته اي که هم به روش مربوط مي شود و هم به محتوا، اين است که شأن چنين جلسه اي را نبايد با قرائت مقالات، تنزل داد و فروکاست. امروزه نشست هاي علمي مختلفي در دانشگاه ها، محافل علمي و پژوهشگاه ها برگزار مي شود، مجلات فراواني هم وجود دارند که با فراخوان، مقاله چاپ مي کنند، اما يک اقدام و ابتکار به اين بديعي و ارزشمندي را نبايد تا حد ارائه مقاله تنزل داد. شأن اين نشست هاي راهبري چاپ مقاله نيست. اين نشست ها، جاي ارائه ايده هاست؛ ايده هايي که ولو در دو صفحه مطرح مي شود اما پشتوانه مطالعات چندين ساله يا چند دهه دارد. اينکه استادي به همراه يکي از دانشجويانش مقاله اي بنويسند و آنجا ارائه کند، نمي توان نام آن را انديشه راهبردي گذاشت اما مي شود گفت استادي که چندين سال در يک حوزه کار مي کند، اما مقاله ننوشته، ايده اش را در قالب چند صفحه طرح کند و راهکاري براي توسعه و حل مسائل ارائه دهد.
نکته آخر از لحاظ روش اينکه اگر جلسه اي در اين سطح برگزار مي شود، خيلي مناسب است که قبل از آن يک پيش نشستي برگزار شده و مباحث پخته تر و ارزشمندتر شود. آنگاه يک نشستي که روي آنتن مي رود و جامعه حاصل گفتگو را در داخل و خارج مي شود، بيشتر قابل استفاده و اميد بخش باشد. اين کاري است که در برنامه هايي در سطوح پايين تر انجام مي شود؛ گاهي نشست هاي علمي را چند بخش مي کنند و در هر بخش مباحثي در سطوح مختلف مطرح مي شود. و وقتي ايرادات برطرف شد، جلسه اصلي با کمترين نواقص برگزار مي شود.

-    آنچه که براي ما دغدغه است، اين است که با وجودي که صاحبنظران و متفکرين بسياري در حوزه زنان ورود پيدا کرده و کار مي کنند، اما هنوز نتوانسته ايم به راهبرد در اين حوزه برسيم. به نظر شما علت اين مساله چيست؟
شايد يک جهت آن بر مي گردد به اينکه راهبردها وقتي حاصل مي شوند که مشکلات و مسائل در مباني و مبادي حل شده باشد. ما مشکلاتي در حوزه مباني و تحقيقات بنيادين داريم که لازم است در آن بخش ها هم کار کرد. مساله ديگر مربوط است به دشواري اين حوزه؛ حوزه زنان حوزه ايست با ابعاد و ساحات مختلف.
ازطرفي لازم است يک نهاد عهده دار جمع آوري ايده هاي مختلف باشد؛ کارهاي زيادي انجام مي شود اما کارهايي که استراتژيک باشد و براي ارائه راهبرد عزم جدي داشته باشند، کم است. بايد بپذيريم پاره اي مشکلات در اين حوزه وجود دارد و بايستي سياست ها و برنامه ها را بر اساس راهبردها و راهبردها را هم بر اساس آن مباني و تحقيقات پايه اي تدوين کنيم. نکته اي را اضافه کنم؛ در سال هاي گذشته شوراي عالي انقلاب فرهنگي، تلاش کرد منشوري را تدوين کند با عنوان منشور حقوق و مسئوليت هاي زنان در جمهوري اسلامي. بنده در يک نشستي اين منشور را نقد کردم و بعدها آن را به چاپ رساندم. الان وقتي آن مطلب را مي خوانم و وضعيت فعلي را مي بينم، بيشتر به آن انتقادات اعتقاد پيدا مي کنم. يکي از نقدهايم که برخي از دست اندرکاران را هم کمي آزرد، اين بود که مشخص نيست اين منشور چه کار مي خواهد انجام دهد؛ آيا واقعا منشور سياست گذاري است؟ حوزه هاي ديگر بايد براساس آن حرکت کنند؟ وقتي مجلس مي خواهد قانون گذراي کند،  براساس اين منشور بايد حرکت کند يا قوه قضائيه بر اساس آن باشد؟ بالاخره مشخص نيست که اين منشور از حيث قانون است، راهيرد است، سياست است؟ در همين نشست راهبردي آيا کسي اصلا به آن منشور استناد کرد؟ محلي از اعراب ندارد. اين همه زحمت هم کشيده شده است، در آن زمان هم خيلي سر و صدا کرد. يعني سياست روشني در اين حوزه ها از جهت روشي، انگيزه، برنامه و باورمندي وجود ندارد.

-    بحث هايي که فرموديد ناظر به شرايط فعلي بود. اما به هر جهت قرار است اين نشست يک سرآغاز باشد. فکر مي کنيد اگر بخواهيم مسير به اشتباه نرود و خطاهايمان را اصلاح کنيم، از اين به بعد چه بايد کرد؟

اولاً باور کنيم که در اين حوزه ها کار گسترده صورت گرفته و قرار نيست که مجددا برگرديم و مطالب و نوشته هاي قبل را تکرار کنيم. از اينکار راهبرد در نمي آيد. ثانياً باور کنيم کساني که در جاهاي مختلف کشور کار مي کنند و مطالعه دارند، مي توان از دانششان استفاده کرد و اين جلسات را در سطوح پايين تر و با حضور انديشمندان مختلف از حوزه هاي مختلف با افکار متفاوت و در قالب و چارچوب نظام، برگزار کرد. ثالثاً توجه کنيم اين کار کاري نيست که با چند مجموعه مقاله چاپ کردن به ثمر برسد، بلکه بايد انديشمندان از حوزه هاي مختلف فقه، حقوق، حقوق بشر، مطالعات فمينيستي، حوزه اجتماعي و روانشناسي با هم جمع شده، بحث و گفتگو کنند و نهايتاً عصاره آن ايده ها و انديشه ها بازتاب پيدا کند.
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
انتشار یافته: ۱
سهيل دانشجوي ارادتمند استاد قربان نيا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۵۹ - ۱۳۹۱/۱۲/۲۷
0
0
دكتر قربا نيا در دانشگاه اونقدر جديست كه هميشه در رفتار با او بايد دقيق باشيم.وقتي باهاش نزديك مي شيم قلب وروح بلندش رو درك مي كنيم.اين گفته هاش از همون شخصيت در مياد.خيلي جدي نترس عميق.ممنون هستيم كه اين حرفهاي دل ما را منتقل مي كنيد
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار