پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۰۲۹۷
تاریخ انتشار: ۲۳ آذر ۱۳۹۵ - ۱۴:۳۷
هدف از اقدام به تدوین این سند ملی، فقدان سندی جامع درباره ابعاد مختلف مسائل و نیازها در حوزه کودک و نوجوان در کشور بود. ما سندی که در ارتباط با آموزش‌های جنسی، مراقبت‌های جنسی، اختلالات هویت جنسی، مسائل مربوط به همجنس‌گرا‌یان باشد نداریم و این سند ملی در واقع یک سند هویت و امور جنسی است که مصوبه نهایی شورای فرهنگی و اجتماعی زنان شد ولی هنوز در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار نگرفته است.


زهرا آیت‌اللهی مدیر گروه مطالعات زنان و خانواده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ و عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان است که پس از برگزاری چندباره انتخابات ریاست سومین دوره شورای فرهنگی اجتماعی زنان، به عنوان گزینه اول اعضای شورا برای تصدی سمت ریاست انتخاب شد و بیشترین آراء را به خود اختصاص داد. آیت‌اللهی که سابقه سال‌ها فعالیت علمی، پژوهشی و سیاست‌گذاری در حوزه زنان را دارد، چهره‌ای شناخته‌شده برای فعالان حوزه زنان است. اما برای آشنایی هرچه بیشتر با این چهره فعال حوزه زنان به سراغ او رفته و درباره زندگی علمی‌اش جویا شدیم. او همچنین درباره فعالیت‌های گروه مطالعات زنان و خانواده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ در زمان حضور خود به عنوان مدیر گروه و نیز درباره برنامه‌هایش برای شورای فرهنگی اجتماعی زنان گفت.

زهرا آیت‌اللهی مدیر گروه مطالعات زن و خانواده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ در گفت‌وگو با خبرنگار مهرخانه، درباره زندگی علمی و تحصیلی خود گفت: پدرم روحانی و از شاگردان امام خمینی (ره) بود و قبل از انقلاب همراه با شهید باهنر و شهید بهشتی، در کنار تحصیل در حوزه، در دانشگاه هم تا مقطع دکترا درس خواند. به همین دلیل درکل در یک فضای دانشگاهی و حوزوی بزرگ شدم و از کودکی در خانواده، همگی به شدت با مطالعه مأنوس بودیم و فضای خانواده ما یک فضای علمی بود.

او افزود: من در سال پیروزی انقلاب دیپلم گرفتم و همان سال در دانشگاه شهید بهشتی که آن زمان نام آن دانشگاه ملی بود، در رشته زیست‌شناسی قبول شدم. بعد از دو سال تحصیل در دانشگاه، به انقلاب فرهنگی برخوردیم که منجر به تعطیل شدن دانشگاه‌ها شد. من همان موقع که مشغول درس در دانشگاه بودم، از فعالیت‌های اجتماعی نیز غافل نبودم و در اولین دوره‌هایی که برخی به‌عنوان مربی پرورشی یا مربی امور تربیتی در مدارس مشغول می‌شدند و به همت شهید رجایی برگزار شد، شرکت کردم و در یکی از مدارس میدان غار، مربی تربیتی بودم. در مساجد نیز به فعالیت‌های فرهنگی می‌پرداختم و به کارهایی از جمله کتابداری یا داستان‌گویی برای کودکان و نوجوانان یا برگزاری کلاس‌هایی برای کودکان و نوجوانان مشغول بودم. همزمان با دوران انقلاب فرهنگی، وارد حوزه شدم و همان زمان ازدواج کردم و اتفاقاً همسرم هم فردی بود که در حوزه و دانشگاه مشغول تحصیل بود. حدود 10 سال به دروس حوزوی مشغول بودم و تا پایان سطح سه مدرکم را گرفتم اما به دلیل شرایط خانوادگی از قم به تهران مهاجرت کردیم. در تهران نیز به فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در حوزه و دانشگاه پرداختم.

تدریس در حوزه مباحث زنان و فعالیت در نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها
مدیر گروه مطالعات زن و خانواده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ با بیان این‌که همزمان با دوران تحصیل و پژوهش، به تدریس نیز مشغول بودم و در قم و تهران این فعالیت تدریس خود را ادامه دادم، درباره دوران تدریس و همچنین فعالیت‌های حرفه‌ای خود اظهار داشت: زمانی که قم بودم در جامعه‌الزهرا بخش‌ ایرانی‌ها و غیرایرانی‌ها به‌صورت نیمه‌وقت و تمام‌وقت مشغول تدریس بودم. در تهران هم در حوزه‌های علمیه خواهران تدریس می‌کردم. عمده دروسی که تدریس می‌کردم سیره، کلام و مباحث زنان بود تا این‌که به‌عنوان مسئول واحد خواهران نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران مشغول به کار شدم و در مدت سه سال خدمتم در دانشگاه، عمده فعالیت‌هایم مربوط به راه‌اندازی برنامه‌های ویژه دانشجویان خارجی، راه‌اندازی مرکز مطالعه امین، راه‌اندازی حوزه علوم اسلامی ‌دانشجویی، توسعه ورود خواهران در گروه معارف دانشگاه تهران و فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی در میان دانشجویان دختر بود.

تألیف 18 جلد کتاب در حوزه زنان و خانواده
تدریس در رشته معارف در دانشگاه تهران و همزمان پژوهش و تألیف کتاب‌های مرتبط با حوزه زنان از جمله فعالیت‌هایی است که زهرا آیت‌اللهی بعد از مسئولیت‌هایش در نهاد رهبری دانشگاه به آن مشغول بود و او را وارد فعالیت‌های تحقیقی و پژهشی جدی‌تری کرد و عمده فعالیت‌هایش را به آن اختصاص داد. این استاد دانشگاه، از سال 74 به‌عنوان استاد معارف در دانشگاه تهران مشغول خدمت شد و همزمان با تدریس در حوزه، به تألیف کتاب پرداخت. حاصل این فعالیت‌های پژوهشی تألیف 18 جلد کتاب بوده و مباحث تمام این کتاب‌ها مباحث زنان یا خانواده است.

طرح بازنگری قانون مدنی برای رفع خلأهای قانونی حوزه زنان
آیت‌اللهی درباره فعالیت‌های خود در شورای فرهنگی اجتماعی زنان گفت: یکی از فعالیت‌هایی که وقت زیادی را صرف آن کردیم، کاری بود که در شورای فرهنگی اجتماعی زنان از حدود سال 72 شروع شد مبنی بر این‌که گروهی از خانم‌ها تصمیم گرفتیم که طرح بازنگری قانون مدنی را آغاز کنیم. ما حدود 6 نفر بودیم که سابقه تحصیل در حوزه داشتیم و با نگاهی به مبانی دینی سعی می‌کردیم موادی از قانون مدنی را که در آن‌ها حقوق زنان به درستی لحاظ نشده بود و طبق مبانی دینی راهکارهایی را می‌شد جایگزین کرد را بررسی کنیم و پیشنهادهایی برای اصلاح یا تکمیل تعداد بسیار زیادی از مواد قانون مدنی ارائه دادیم که چندین مواد آن با همکاری مجلس تبدیل به قانون شد.

بازنگری قوانین مرتبط با حقوق کودک
عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان گفت: کار دیگری که انجام گرفت بازنگری قوانین در ارتباط با حقوق کودک بود که پروژه‌ای زمان‌بر بود. مسئولیت اصلی این کار با من بود که موادی از قانون مدنی یا قانون کار یا قانون مجازات اسلامی ‌که به نظر می‌رسید توجه دقیق به حقوق کودکان نداشتند و دارای خلأهایی بودند را مورد بررسی قرار دادیم. در این طرح هم موادی را پیشنهاد دادیم که خلأهای قانونی مربوط به حقوق کودک را برطرف یا ایراد و اشکالات آن را رفع کنیم.

سعی کردیم موادی را مورد بررسی قرار دهیم که جامعه در عمل در آن زمینه دچار مشکل است
او در ادامه به تشریح جزئیات پیشنهادات اصلاح و بازنگری قوانین مربوط به زنان وکودکان پرداخت و عنوان کرد: ما دو مسأله مهم را همواره در نظر داشتیم. یکی این‌که سعی کردیم موادی را مورد بررسی قرار دهیم که جامعه در عمل در آن زمینه دچار مشکل است. زمانی طرح بازنگری قانون مدنی به شکل دیگری انجام شد اما مبنا این نبود که در جامعه ببینند دقیقاً مشکلات زنان چیست و در ارتباط با آن مشکلات، روی قوانین زنان کار کنند. بلکه به عنوان مثال مبنایی مانند تساوی زنان با مردان را قرار داده بودند و بر این مبنا سنجش می‌کردند.

مدیر گروه مطالعات زن و خانواده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ با تأکید بر این‌که ما این شیوه را نداشتیم چون به اعتقاد ما دین به دنبال تساوی جنسیتی نیست بلکه به دنبال عدالت جنسیتی است، افزود: به همین دلیل کاری که در مقدمه این بازنگری‌ها انجام ‌دادیم این بود که با بسیاری از قضات و وکلا جلسه ‌برگزار کردیم و با فعالان اجتماعی صحبت کردیم چون آن‌ها در میان مردم بودند و می‌توانستند برخی از مشکلات سطح جامعه را به ما منتقل کنند. با این روش، نخست مشکلات را احصا ‌کردیم. موضوع دیگری که مدنظر قرار دادیم این بود که مبادا جایی پیشنهاد اصلاح قانونی بدهیم که با شریعت اسلام ناسازگار باشد. ما اعتقاد داریم که دین اسلام دینی کامل و جامع است و امکان ندارد قوانینی را وضع کنیم که خداوند آن قانون را برای بشر عرضه نکرده است. به همین دلیل سعی می‌کردیم موازین اسلامی ‌را رعایت کنیم و در محدوده شریعت بررسی کنیم که آیا می‌توان راهکار دیگری در قوانین ارایه داد و مشکلات موجود را رفع کرد یا خیر.

تدوین منشور حقوق و مسئولیت‌های زن مسلمان
آیت‌اللهی حدود 13 سال است که به عنوان نماینده امور بانوان نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها عضویت شورای فرهنگی و اجتماعی زنان را برعهده دارد و مطابق با گفته‌هایش علاوه بر حضور در جلسات و فعالیت‌هایی که در این زمینه انجام داده، چند کار است که به‌طور ویژه مسئولیت اصلی آن‌ها را برعهده داشته است.

او در این زمینه تشریح کرد: تبیین منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان در جمهوری اسلامی ‌و آماده کردن سند ملی در رابطه با حقوق کودک و نوجوان، ازجمله این فعالیت‌ها بود. منشور حقوق زنان نهایتاً به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و مجلس هفتم آن را تبدیل به قانون کرد. مطابق با این قانون برنامه‌ریزی‌های داخلی در رابطه با امور زنان باید بر مبنای مواد این منشور باشد و ارایه دیدگاه جمهوری اسلامی‌ ایران در مجامع بین‌المللی هم باید براساس این منشور صورت گیرد.

مدیر گروه مطالعات زن و خانواده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ درباره روند تدوین این منشور و اقدامات انجام‌گرفته در رابطه با آن توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان کرد: در تدوین منشور سعی کردیم از گروه‌های مختلف که تخصص‌های متفاوتی در مباحث زنان داشتند مانند پزشک، روانپزشک، حقوق‌دان، فقیه، متخصص تربیت بدنی، متخصص اشتغال زنان، مباحث اقتصادی، قضات و افراد مختلف استفاده کنیم تا زمانی که می‌خواهیم دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ‌ایران را در ارتباط با حقوق زن معرفی می‌کنیم، چیزی را نادیده نگرفته باشیم. ما مجموعه‌ای را که حدود 140 بند دارد و خیلی جزئی حقوق زن و مسئولیت‌های او را برشمرده است، آماده‌سازی کردیم که این مجموعه در صحن علنی شورای فرهنگی و اجتماعی و در جلسات مختلف چکش‌کاری و برای افراد حقیقی و حقوقی فرستاده شد و آن‌ها نیز نظرات اصلاحی خود را به ما ارائه دادند. نهایتاً مصوبه شورای فرهنگی اجتماعی زنان وارد صحن شورای عالی انقلاب فرهنگی شد و در این شورا نیز در چند جلسه بررسی این منشور حضور پیدا کردیم تا این‌که بالاخره مصوبه رسمی‌ نظام شد.

گفتند این منشور نگاه جامع و کاملی به حقوق زن دارد
او با بیان این‌که امروز یکی از افتخارات جمهوری اسلامی ‌ایران این است که منشوری تهیه کرده که به‌صورت جزئی و همه‌جانبه حقوق و مسئولیت‌های زنان را در جمهوری اسلامی ‌ایران بیان کرده و همچنین در سایت سازمان ملل جزو اسناد مربوط به حقوق زنان است، ادامه داد: سعی کردیم این منشور را در کشورهای مختلف به نمایندگان مجلس یا شخصیت‌های حقیقی فعال در حقوق زنان ارایه دهیم و بازخوردی که گرفتیم در قریب به اتفاق موارد این بود که این منشور نگاه جامع و کاملی به حقوق زن دارد؛ حتی بعضاً عنوان شد که این سند نسبت به اسناد سازمان ملل مرتبط با حقوق زنان، جامع‌تر است.

تلاش برای تبدیل این منشور به یک سند مشترک بین کشورهای اسلامی
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از صحبت‌های خود در رابطه با منشور حقوق و مسئولیت‌های زن مسلمان، به تلاش برای تبدیل این منشور به یک سند مشترک بین کشورهای اسلامی ‌اشاره کرد که عمده این کار چند سال قبل توسط معاونت بین‌الملل مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری وقت انجام گرفت و حاصل آن ارائه این سند به کارشناسان ارشد سازمان کنفرانس اسلامی ‌و دریافت نقطه نظرات آنان بود که مطابق با گفته‌های آیت‌اللهی هرچند از نظر این کارشناسان سندی بی‌عیب و البته جامع به‌شمار می‌آید ولی به دلیل عدم پیگیری پیوسته مسئولان در طی سال‌های اخیر، این اقدامات به سرانجام مورد نظر نرسید.

سندی در ارتباط با آموزش‌های جنسی، مراقبت‌های جنسی و...
او در رابطه با بخش دوم فعالیت‌های شورا به تدوین سند ملی حقوق کودک و نوجوان بر اساس موازین اسلام اشاره کرد و روند تهیه پیش‌نویس این سند را حاصل برگزاری جلسات متعدد با کارشناسان و انجام مطالعات گسترده دانست و گفت: هدف از اقدام به تدوین این سند ملی، فقدان سندی جامع درباره ابعاد مختلف مسائل و نیازها در حوزه کودک و نوجوان در کشور بود. ما سندی که در ارتباط با آموزش‌های جنسی، مراقبت‌های جنسی، اختلالات هویت جنسی، مسائل مربوط به همجنس‌گرا‌یان باشد نداریم و این سند ملی در واقع یک سند هویت و امور جنسی است که مصوبه نهایی شورای فرهنگی و اجتماعی زنان شد ولی هنوز در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار نگرفته است.

آیت‌اللهی درخصوص فعالیت‌های خود در گروه مطالعات زنان پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، تدوین و تألیف حدود 36 عنوان کتاب را از جمله دستاوردهای برون‌سپاری‌شده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ در زمان مدیریت خود معرفی کرد که همگی مرتبط با مباحث زنان هستند و به عنوان منابع درسی دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. او در مورد عناوین و موضوعات کتاب‌های تألیفی این گروه نیز گفت: از جمله این کتاب‌ها، کتابی است که به شبهات رایج در سطح جامعه پیرامون مباحث زنان می‌پردازد و پاسخ‌هایی برای این شبهات آورده شده است. کتاب بعدی در رابطه با مهارت‌های زندگی خانوادگی در آیات و روایات است و دلیل تألیف این کتاب، رواج گسترده بحث‌های نامناسب در حوزه مهارت‌های زندگی در سطح جامعه بدون توجه به شاخص‌های بومی‌ و اسلامی است که در مواردی ناسازگار با شاخص‌های دینی ما است و  فردگرایی افراطی را ترویج کرده و خانواده را به عنوان نهادی متزلل معرفی می‌کند. ما تلاش کردیم با استفاده از آیات و روایاتی که در رابطه با الگوی رفتاری اسلامی ‌در خانواده وجود دارد، شاخص‌های رفتاری را برای خانواده تعریف و معرفی و مهارت‌های رفتاری را مطرح کنیم.

مدیر گروه مطالعات زن و خانواده پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی‌ با بیان این‌که در روند تألیف این کتاب هزاران روایت را مطالعه و آن روایاتی که کاربرد جدی در این مبحث داشته‌اند را گزینش و موضوع‌بندی کرده و پس از استخراج شاخص‌ها، مهارت‌ها بر اساس آن شاخص‌ها تعریف شده است، در خصوص کتاب بعدی خود گفت: کتاب بعدی در رابطه با موضوع زن و سیاست بود که در این کتاب مشارکت سیاسی زنان از منظر منابع شیعی بررسی می‌شود. این بحث از منظر منابع اهل سنت در کشورهای دیگر بر روی آن کار شده است ولی در کشور ما با توجه به منابع شیعی هیچ کاری انجام نگرفته بود که البته این کتاب حدود بیست سال قبل تألیف شده و اولین کتابی است که با نگاه منابع شیعی سعی کردیم عنوان کنیم که اسلام در رابطه با فعالیت‌های سیاسی زنان چه دیدگاهی دارد.

سیاست‌های عملکردی آیت‌اللهی در صورت ریاست بر شورای فرهنگی و اجتماعی زنان
او در بخش آخر سخنان خود به برنامه‌های در نظر گرفته شده در صورت ریاست بر شورا پرداخت و عمده اهداف خود را در شورا پیرامون اجرای سیاست‌ها و قوانین مصوب‌شده معرفی کرد و گفت: فکر می‌کنم با توجه به مسئولیت‌های جدید بایستی بر مبنای آیین‌نامه شورای فرهنگی و اجتماعی زنان عمل کنیم. آیین‌نامه شورای فرهنگی و اجتماعی زنان دو کار بسیار مهم را برعهده این شورا قرارداده است. یکی ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مختلفی که فعال در حوزه زنان هستند و دیگری تعیین سیاست‌های مورد نیاز کشور در مبحث زنان و خانواده. ما در زمینه تعیین سیاست‌های مورد نیاز کشور اقدامات خوبی را انجام داده‌ایم ولی به نظر می‌رسد اصلی‌ترین مشکلی که امروز با آن مواجه هستیم، عدم اجرای سیاست‌های مصوب است. اگر خداوند توفیق خدمت را به من بدهد عمده تلاشم این خواهد بود که این سیاست‌ها اجرایی شوند و این هدف میسر نمی‌شود مگر از طریق ایجاد هماهنگی و تقویت همکاری بین دستگاه‌های مختلفی که در کشور انگیزه جدی برای فعالیت در حوزه زنان و خانواده دارند.

آیت‌اللهی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های برجسته شورای فرهنگی و اجتماعی زنان این است که همه اعضای آن، مسئولان درجه اول دستگاه‌های درگیر با مباحث زنان هستند؛ اعم از وزارت ورزش و جوانان، وزارت علوم، وزارت آموزش و پرورش، و... نمایندگان قوه قضاییه، قوه مقننه و دو نماینده که به طور خاص که رییس‌جمهور تعیین می‌شوند. همچنین برخی از مراکزی که در دل قوه قضائیه و مجریه و مقننه نمی‌گنجد ولی در ارتباط با زنان و خانواده به شدت تأثیرگذاری دارند مثل حوزه‌های علمیه، بسیج، صدا و سیما و... هم در شورا نماینده دارند که اگر خدا توفیق دهد، سیاست‌ها و قوانین مصوب را اجرایی کنیم و من سعی می‌کنم این کار را انجام دهم.

انتهای پیام/ 940815 و 930701


ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار