پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۰۸۱۵
تاریخ انتشار: ۱۴ دی ۱۳۹۵ - ۱۰:۵۰
14 دی 1390 بود که نشست راهبردی با عنوان زنان و خانواده با حضور رهبر انقلاب و صاحب‌نظران و نخبگان این حوزه برگزار ‌شد. اختصاص یکی از موضوعات این سلسله نشست‌ها به موضوع زن و خانواده نشان از اهمیت راهبردی این موضوع در مسائل مهم کشور دارد. در این نشست چهارو‌نیم ساعته، پس از گزارش دبیر نشست، صاحب‌نظرانی كه مقالات و پژوهش‌های آنان از میان 188 مقاله رسیده به دبیرخانه نشست به عنوان آثار برتر شناخته شده بود، به بیان دیدگاه‌ها و طرح نظریات خود پرداختند و پس از بحث و تبادل نظر آزاد اعضای نشست، رهبر انقلاب اسلامی به بیان ملاحظات و نكات راهبردی نظام در این حوزه پرداختند.


5 سال از سالروز برگزاری سومین نشست اندیشه‌های راهبردی با موضوع زن و خانواده در محضر رهبر معظم انقلاب می‌گذرد. امروز و پس از گذشت 5 سال از این نشست استراتژیک در حوزه زنان، به بررسی عملکرد مسئولان حوزه زنان در راستای محورهای آن نشست راهبردی می‌پردازیم.

به گزارش مهرخانه،
سلسله نشست‌های اندیشه‌های راهبردی از آذر سال 89 در حضور رهبر معظم انقلاب و با شرکت محققان، صاحب‌نظران و اساتید حوزه و دانشگاه آغاز و تاکنون چهار نشست با موضوعات «الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت»، «عدالت»، «زن و خانواده» و «آزادی» برگزار شده است. این نشست‌ها، پیرامون مباحث مربوط به جمهوری اسلامی ایران هستند و با هدف کلی، ایجاد محیط تضارب آراء در مباحث تخصصی و راهبردی جهت تبیین ابعاد و جنبه‌های نظری درباره موضوعات مختلف در این زمینه برگزار شده ‌است. به این جهت، از اساتید و صاحب‌نظران مختلف و با گرایش‌های مختلف در این نشست‌ها بهره گرفته می‌شود .حضور مستقیم شخصیت اول کشور در این نشست‌های علمی، از اهمیت و جایگاه آن خبر می‌دهد و تدوین استراتژی مشخص جمهوری اسلامی ایران در زمینه‌های مختلف مورد نیاز، به صورت علمی و حساب‌شده، از دستاوردهای مورد نظر این‌گونه نشست‌هاست.

گزارشی از نشست اندیشه‌های راهبردی زنان و خانواده
14 دی 1390 بود که نشست راهبردی با عنوان زنان و خانواده با حضور رهبر انقلاب و صاحب‌نظران و نخبگان این حوزه برگزار ‌شد. اختصاص یکی از موضوعات این سلسله نشست‌ها به موضوع زن و خانواده نشان از اهمیت راهبردی این موضوع در مسائل مهم کشور دارد. در این نشست چهارو‌نیم ساعته، پس از گزارش دبیر نشست، صاحب‌نظرانی كه مقالات و پژوهش‌های آنان از میان 188 مقاله رسیده به دبیرخانه نشست به عنوان آثار برتر شناخته شده بود، به بیان دیدگاه‌ها و طرح نظریات خود پرداختند و پس از بحث و تبادل نظر آزاد اعضای نشست، رهبر انقلاب اسلامی به بیان ملاحظات و نكات راهبردی نظام در این حوزه پرداختند.

منزلت و نقش زنان در انقلاب اسلامـی و جایگاه آنان در پیشرفت همه‌جانبه‌ كشور، حقوق و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی زنان، موقعیت، مؤلفه‌ها و كاركرد خانواده از منظر اسلام، نقد بنیان‌های فمینیسم و وجه ایرانی آن، مسائل و مظلومیت‌های زنان در ایران و راه‌های مواجهه صحیح با آن‌ها، جایگاه و نقش زن در خانواده و بررسی فقهی مسائل مربوط، آسیب‌شناسی و راه‌های تقویت خانواده در ایران و مقایسه‌ وضعیت خانواده در جمهوری اسلامی ایران و كشورهای غربی، از جمله محورهای مهم سومین نشست اندیشه های راهبردی بودند.

برگزاري نشست انديشه هاي راهبردي در موضوع زنان و خانواده به گفته رهبر انقلاب بايد نقطه شروعي باشد براي يک عزم جدي در زمینه «گفتمان‌سازی» و «مبانی‌سازی» حوزه زنان و خانواده. نقطه شروعي که آن دسته از نخبگان کشور که تاکنون درگير اين مباحث نبوده‌اند را نسبت به مسأله زن و خانواده حساس کند و کساني که درگير موضوع بوده‌اند را وارد مباحث سازنده سازد.

محورهای سخنان رهبر انقلاب در سومین نشست اندیشه‌های راهبردی
1.    لزوم نظریه‌پردازی در حوزه زن؛
2.    تئوریزه کردن آیات قرآن به شکل نظریه و استخراج ده‌ها الگوی مترقی در زمینه زن و خانواده؛
3.    لزوم پرداختن به مسأله زن و خانواده؛
4.    ایجاد امنیت روانی و اخلاقی برای زن در خانه و جامعه؛
5.    اشتغال زنان، کار خانه و خانواده زن را تحت‌الشعاع قرار ندهد و مسأله‌ محرم و نامحرم در محیط کار جدی گرفته شود؛
6.    تأکید بر وظیفه دولت در حمایت از اشتغال نیمه‌وقت زنان؛
7.    توجه به ازدواج جوانان.

در مجموع، اقداماتی که بایستی در حوزه‌ زنان و خانواده انجام بگیرد، به سه دسته نظریه‌پردازی، گفتمان‌سازی، نزدیک کردن گفتمان به اجرا تقسیم شدند و هر یک از نهادهای مربوطه مسئولیت‌هایی را در راستای تحقق اهداف نشست برعهده گرفتند.

1. اقدامات صورت‌گرفته در حوزه نظریه‌پردازی و گفتمان‌سازی
مطالعات و پژوهش‌های مربوط به زنان در کشور ما، ضمن برخورداری از ویژگی‌های مثبت، به فقر نظریه‌پردازی‌های بومی مبتلاست. نگاه انفعالی به مسأله زنان آثار خود را بر محورهایی چون مسأله‌شناسی، ضرورت‌یابی، نوع‌ رویکرد به مسأله زنان و نوع آسیب‌شناسی بر‌جای گذاشته‌است.

از جمله خواسته‌ها و اهداف جامعه‌ کنونی ایران، گفتمان‌سازی روزآمد دینی است که مستلزم حضور تعیین‌کننده مشارکت کلان زنان در جامعه است که نقش سرنوشت‌سازی در توسعه‌پایدار خواهد ‌داشت. به همین منظور از جمله نکات توصیه‌ای مهم رهبر انقلاب در جلسه هم‌اندیشی اندیشه‌های‌ راهبردی به فعالان و صاحب‌نظران حوزه زنان، لزوم توجه و تقویت بنیان علمی بومی و نظریه‌پردازی بوده است. در همین راستا تأسیس دبیرخانه، یکی از اقدامات اصلی در جهت پیشبرد فرهنگ‌سازی و گفتمان‌سازی به‌شمار می‌آید.

تشکیل دبیرخانه سومین نشست راهبردی زن و خانواده
دبیرخانه دائمی همایش اندیشه‌های راهبردی در سال 1390 تشکیل شد و در تاریخ 3/12/90 با ابلاغ مسئولیت این دبیرخانه به زهرا سجادی، معاون امور خانواده مرکز امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری وقت، رسماً آغاز به کار کرد. زهرا سجادی در گفت‌وگو با خبرنگار مهرخانه، درباره روند تأسیس و اقدامات انجام‌گرفته در این دبیرخانه گفت: بعد از برگزاری نشست اندیشه‌های راهبردی که در محضر رهبر انقلاب تشکیل شد، در حقیقت ضرورت نظریه‌پردازی و گفتمان‌سازی در حوزه زن و خانواده با توجه به خلاأهای موجود در این خصوص احساس شد. لذا برای اجرایی‌کردن منویات رهبر معظم انقلاب، با هم‌اندیشی که با دفتر ایشان داشتیم، پیشنهاد راه‌اندازی دبیرخانه اندیشه‌های راهبردی زن و خانواده را به دفتر مقام معظم رهبری ارائه دادیم که مورد تأیید قرار گرفت و حکم ریاست دبیرخانه به من ابلاغ شد.

او برگزاری اولین نشست هم‌اندیشی زن و خانواده با حضور صاحب‌نظران را اولین اقدام مهم جهت اجرای منویات رهبری عنوان کرد و اظهار داشت: این نشست در تاریخ 27/10/90 و درست 2 هفته بعد از آن نشست راهبردی برگزار شد و با شعار مسأله زن و خانواده از مسائل درجه یک کشور است، شروع به کار کرد و با حضور اساتید و کارشناسان و اندیشمندان حوزه زن و خانواده اعم از حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها تشکیل شد.

سجادی با بیان این‌که در این نشست یک روزه که معاونت امور زنان و خانواده وقت آن را با حضور تمامی مشاوران دستگاه‌های اجرایی، مؤسسات علمی و پژوهشی و فرهنگی، شورای فرهنگی اجتماعی زنان، پژوهشگاه‌ فرهنگ و اندیشه اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، حوزه‌های علمیه خواهران، معاونت پژوهشی دانشگاه‌ها و مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران برگزار کرد، در قالب سه بخش اصلی بود که شامل سخنرانی، ارائه مقالات و تشکیل دو کمیسیون تخصصی یکی درباره آسیب‌شناسی مطالعات زنان و خانواده و دیگری امنیت و عدالت قضایی زنان و خانواده می‌شد.

او ادامه داد: بعد از آن، مطالبی که در این نشست طرح شده بود، موجب شد که شورای سیاست‌گذاری را با حضور صاحب‌نظران این نشست تشکیل دهیم که از مهم‌ترین اقدامات این شورا، تدوین اساسنامه این دبیرخانه بود. بعد از آن برنامه‌های اجرایی سال 91 را بر اساس وظایف مشخص‌شده، پیش بردیم و برگزاری سلسله همایش‌های ملی و استانی با دو محور عدالت جنسیتی و سبک زندگی اسلامی و ایرانی که با محورهای مربوطه و با ابعاد بومی و ملی بود، را پیگیری کردیم.

اهم برنامه‌‌های دبیرخانه
1.    برگزاری همایش‌ها و نشست‌های علمی سالانه و سراسری اندیشمندان و صاحب‌نظران در کل کشور و در نهایت بین‌المللی با هدف ایجاد زمینه مساعد جهت ورود جدی صاحب‌نظران و اندیشمندان حوزه و دانشگاه به عرصه نظریه‌پردازی و آزاداندیشی؛

2.    برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی و نظریه‌پردازی در حوزه زن و خانواده در سراسر کشور؛

3.    بررسی سبک زندگی با توجه به مؤلفه‌های ایرانی و اسلامی و به چالش کشیدن گفتمان‌های رقیب.

به گفته زهرا سجادی همایش‌ها و نشست‌های بومی و علمی که توسط دبیرخانه به اجرا گذاشته شد، در 5 استان مختلف کشور از جمله استان‌های آذربایجان شرقی، خوزستان، سیستان و بلوچستان و یزد برگزار شد. او همچنین خاطر‌نشان‌کرد: در نشست‌های استانی، هرکدام از اعضای سیاست‌گذاری وظیفه داشتند در یکایک استان‌ها حضور پیدا کنند و از نزدیک با مشکلات آن منطقه آشنا شوند.

مسئول سابق دبیرخانه سومین نشست راهبردی زن و خانواده با بیان این‌که محل برگزاری تمامی این نشست‌‌ها در دانشگاه‌ها بود عنوان کرد: به عنوان مثال در استان سیستان‌وبلوچستان در دانشگاه زاهدان این سمینار برگزار شد. بعد از مراسم مقامات مسئول از ما درخواست‌کردند وضعیت و شرایط شهر زاهدان را مورد بررسی قرار دهیم که ما نیز از این درخواست استقبال کردیم چون هدف اصلی ما از ورود به استان‌ها همین موضوع بود.

او مسائلی چون عدم دارا بودن شناسنامه برای فرزندانی که دارای والدین نا‌مشخص بودند و مشکلات مالی که در زندگی این افراد وجود‌ داشت را از جمله مشکلاتی عنوان کرد که در استان سیستان‌وبلوچستان، زنان با آن‌ها درگیر هستند و درباره اقداماتی که در این خصوص انجام شد، گفت: بعد از آن چندین جلسه با حضور معاونت استانداری زاهدان و بخش‌های مختلف بهزیستی و دادگستری برگزار کردیم و جلسات متعددی را در تهران برای رفع این مشکل برگزار کردیم که متأسفانه زمان با ما یار نبود و پایان دولت دهم فرارسید.

سجادی با بیان این‌که دبیرخانه تا اتمام دولت دهم در معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری مستقر بود ولی در ساختار اداری آن جایی نداشت و فقط بودجه و امکاناتی به آن تخصیص داده شده بود، خاطرنشان کرد: وظایف این دبیرخانه در ابتدای تأسیس آن بیشتر فعالیت‌های ستادی بود و دربردارنده مسئولیت‌های اجرایی نبود؛ به‌طوری‌که از همان ابتدا مسئولیت برگزاری نشست‌ها در استان‌ها به نهاد نمایندگی ولی‌فقیه در دانشگاه‌ها سپرده شد و نشست سراسری تهران را هم مرکز مطالعات زنان و خانواده برپا کرد.

به گفته سجادی بعد از اتمام دوران دولت دهم با نظر شورای علمی دبیرخانه، این دبیرخانه به پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی انتقال پیدا کرد ولی چون پژوهشگاه در بخش زنان و خانواده فقط یک گروه زن و خانواده داشت و آن هم در واقع معاونت یا بخشی را به خود تخصیص نداده بود و بودجه هم برای این منظور در اختیار نداشت، تعطیل شد.

نتایج برگزاری نشست‌های بومی و علمی چه بوده است؟
مسئول سابق دبیرخانه سومین نشست راهبردی زن و خانواده در ادامه در پاسخ به سؤالی مبنی بر این‌که حاصل و نتیجه نشست‌های استانی چه بوده است، عنوان‌کرد: از جمله نتایج این نشست‌ها چاپ مقالات بود که شامل 2 جلد مقالات ملی و 2 جلد مقالات استانی بود که مجموعاً در چهار جلد کتاب چاپ شد. مقالات نیز عمدتاً علمی و پژوهشی و بعضاً ترویجی هستند و خلاصه مقالات در جزوه جداگانه به چاپ رسید. همچنین در این کتاب‌ها چند مصاحبه با شخصیت‌های علمی مطرح در حوزه زن و خانواده انجام شد.

در نهایت بعد از برگزاری نشست‌های هم‌اندیشی بومی و علمی، ما‌حصل آن برگزاری همایشی سراسری در تهران بود که اطلاع‌رسانی گسترده‌ای در رابطه با آن صورت گرفت و فراخوان مقاله از سراسر کشور داده شد.

گزارشی از همایش ملی اندیشه راهبردی زن در خانواده
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران با همکاری مرکز امور زنان و خانواده دفتر ریاست جمهوری، روز سه‌شنبه نهم بهمن ماه 1391 در راستای بیانات رهبر انقلاب در نشست راهبردی زن و خانواده، همایشی با حضور صاحب‌نظران، اندیشمندان و محققان حوزه مطالعات‌زنان برگزار‌ کرد. این همایش که با عنوان "همایش ملی اندیشه راهبردی زن در خانواده" برگزار شد، در سه سطح سخنرانی علمی، میزگرد تخصصی و ارائه مقاله‌های برگزیده پژوهشی از ساعت 8:30 دقیقه صبح تا 5:30 عصر در دانشگاه تهران انجام شد.

در ابتدای مراسم فهیمه فرهمندپور، به عنوان دبیر همایش و رییس وقت مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران گزارشی تفصیلی پیرامون مقالات ارسال‌شده به دفتر همایش ارائه داد و سپس مریم مجتهدزاده، معاون وقت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، گزارشی درمورد عملکرد این معاونت ارائه داد.

در نهایت نیز همایش با ارائه مقالات ادامه یافت و مقالاتی از جمله "رسانه ملی و تغییر سیاست جمعیتی و نظام جمهوری اسلامی ایران"، "هنجارشناسی سبک زندگی دینی، تبیین سه اصل محوری"، "تحلیل جامعه‌شناختی از ابعاد تأثیرات مدرن شدن بر تغییرات خانواده ایرانی"، و... ارائه شد و پس از ارائه مقالات میزگردی با حضور کارشناسان برگزار شد.

نقش نهادهای موازی در حوزه نظریه‌پردازی و گفتمان‌سازی
زهرا سجادی در رابطه با نقش مراکز تحقیقاتی دیگر در حوزه زن و خانواده برای گفتمان‌سازی مباحث اساسی زنان گفت: به عنوان مثال دفتر مطالعات زنان و خانواده در دانشگاه تهران و مرکز تحقیقات زن و خانواده حوزه علمیه قم هرکدام در بخش‌های به‌‌خصوصی فعالیت می‌کنند. اما به‌طورکلی تنها مرکز و نهادی که در رابطه مستقیم با اجرای منویات رهبر انقلاب فعالیت داشته است، همین دبیرخانه بود و چون تأکید رهبری بر روی پژوهش‌هایی بود که نیاز است در رابطه با موضوع زنان انجام بگیرد و هم روی سبک زندگی و هم خلأ های قانونی و بحث گفتمان‌سازی فرهنگی را تأکید داشتند، ما بر‌اساس این تأکیدات، اساسنامه دبیرخانه را تدوین‌ کردیم.

او همچنین اضافه کرد: هر نهادی بسته به نوع فعالیتی که داشت در این عرصه فعالیت کرد. به عنوان مثال دفتر مطالعات زنان و خانواده دانشگاه تهران بیشتر روی رشته مطالعات زنان کار کرد یا مرکز تحقیقات زن و خانواده بر مباحث خاص عقلانی و فرهنگی بر اساس نیازهایی که در جامعه بوده است، فعالیت کردند. به همین خاطر ما از مراکز مختلف که در حوزه زنان کار می‌کنند نمایندگانی را دعوت کردیم و این افراد در شورای سیاست‌گذاری حضور داشتند.

تهیه بانک ایده و برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی؛ هدفی که با تغییر دولت فراموش شد
برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی در حوزه زنان و خانواده، یکی از مباحث جدی بود که قرار شد در سال 92 با همکاری معاونت امور زنان و خانواده وقت و شورای فرهنگی ـ اجتماعی زنان انجام شود، ولی با پایان دولت دهم و آغاز دولت یازدهم، به محاق رفت و فراموش شد.

کبری خزعلی عضو شورای سیاست‌گذاری دبیرخانه و رییس وقت شورای فرهنگی و اجتماعی زنان در اواخر سال 91 در خصوص کرسی‌های نظریه‌پردازی گفت: شورای فرهنگی‌ـ‌اجتماعی زنان، پیگیری‌هایی را برای تشکیل کرسی تخصصی زنان و خانواده در دبیرخانه کرسی‌های نظریه‌‌پردازی انجام داده بود که خانم علاسوند نیز به عنوان دبیر‌ این کرسی انتخاب شدند و در حال حاضر پیش‌کرسی‌های مقدماتی انجام شده است.

او تصریح کرد: "مقدمات برگزاری اولین کرسی نظریه‌‌پردازی در‌ این حوزه، با کار مشترک دانشگاه تهران و مرکز تحقیقات و مطالعات زنان، مرکز مدیریت خواهران و شورای فرهنگی‌ـ اجتماعی زنان و خانواده در حال انجام است"؛ مقدماتی که تا به امروز محقق نشده و با تعطیلی دبیرخانه نیز به فراموشی کامل سپرده شده است.

زهرا سجادی درباره ایده کرسی‌های آزاد‌اندیشی و دلایل عدم اجرایی آن به مهرخانه گفت: از مفاد مقالات جمع‌آوری‌شده، ایده‌های نو و جدیدی پدید آمد و قرار بود در سال 92 دو کرسی آزاد اندیشی برگزار کرده و بانک ایده ایجاد کنیم؛ ایده‌ها را از سراسر کشور در بخش زن و خانواده و در راستای پیشبرد اهداف راهبردی مقام معظم رهبری بگیریم و به هرکدام از این ایده‌ها پس از پردازش، به عنوان کرسی‌های نظریه‌پردازی و یا کرسی‌های آزاد اندیشی بپردازیم که متأسفانه با اتمام دولت دهم امکان برگزاری آن فراهم نشد.

2. اقدامات صورت‌گرفته در جهت تأمین امنیت زنان
توصیه‌های رهبر انقلاب در نشست ‌اندیشه‌های راهبردی زن و خانواده علاوه بر این‌که یکسری مطالعات نظری را در برمی‌گیرد، در برگیرنده مسائل و مطالب کاربردی هم می‌شوند.

در راستای بیانات رهبر‌ انقلاب مبنی ‌بر لزوم جلوگیری از بی‌عدالتی در ارتباطات خانوادگی و ضرورت رفع ظلم و تعدی نسبت به زنان در عرصه خانواده و پیش‌بینی راهکارها و ضمانت‌های قانونی، موضوع تأمین امنیت زنان در دستور کار معاونت امور زنان و خانواده وقت به عنوان یکی از مهم‌ترین اولویت‌های قانونی آن معاونت قرار گرفت. در همین راستا معاونت امور زنان وقت، لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت را در 81 ماده تدوین کرد. این لایحه با اهداف تحکیم و تقویت نظام خانواده و تأمین حقوق و امنیت زنان، دو رویکرد حمایت از زنان قربانی و در معرض خشونت و پیشگیری از خشونت علیه زنان را دنبال کرده و تشکیلات و تدابیر حمایتی و پیشگیرانه و تشکیل کمیته ملی تأمین امنیت زنان در آن پیش‌بینی شده‌ بود. همچنین وظایف دستگاه‌های اجرایی و نهادهای حکومتی در این خصوص به تفکیک مشخص شده و ایجاد بانک اطلاعات جامع از قربانیان خشونت برای گردآوری آمار منسجم و نیز نظارت بر عملکرد دستگاه‌ها، در این لایحه لحاظ شده بود.

همچنین مطابق با این لایحه در نظر گرفته شد که مراکز درمانی و پزشکی و مؤسسات و کلینیک‌های مددکاری و مشاوره مکلف شوند در صورت مواجهه با خشونت علیه زنان مراتب را به مراجع انتظامی و قضایی اعلام کنند و در صورت عدم امکان اعلام یا پیگیری شکایت از سوی زن قربانی، مؤسسات مشاوره و مددکاری و مراکز اورژانس اجتماعی بتوانند به نمایندگی از قربانی شکایت کنند. در این لایحه پیش‌بینی شده که در هر حوزه قضایی، شعبه یا شعبی از دادگاه‌های کیفری برای رسیدگی تخصصی به موضوعات خشونت علیه زنان اختصاص یابند و دادگاه‌های ویژه رسیدگی به پرونده‌های خشونت علیه زنان با حضور رییس دادگاه یا دادرس و نیز قاضی مشاور زن تشکیل شود و در صورت لزوم، حضور مددکار نیز در جلسه دادگاه فراهم شود.

یکی از نکات حائز اهمیت در لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت، تفکیک جرایم موضوع این قانون به عمومی و خصوصی است؛ به‌نحوی‌که جز در چند مورد، تعقیب جرایم منوط به شکایت شاکی خصوصی نیست و در صورت گذشت شاکی خصوصی، تعقیب متوقف نخواهد شد.

نگاهی به پیچ و خم‌های تصویب لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت
در دولت دهم لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت در کمیسیون لوایح متوقف ماند؛ زیرا در قسمت تدابیر قانونی این لایحه پیشنهادهایی برای وضع مجازات‌های جدید یا تشدید مجازات مرتکببن شده بود که از دیدگاه اعضای کمیسیون لوایح، این مسأله جنبه قضایی پیدا می‌کرد و طبق تفسیر شورای نگهبان، لوایحی که جنبه قضایی دارند، باید با همکاری قوه قضاییه ارایه شوند. با به پایان رسیدن عمر دولت دهم، این لایحه به دولت یازدهم منتقل شد و مجدداً در دستور کار معاونت امور زنان و خانواده قرار‌گرفت و ازآن‌جایی‌که بخشی از آن جنبه قضایی داشت، نمایندگان قوه قضاییه پیشنهاد دادند بخش‌های قضایی لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت در لایحه اصلاح قانون تعزیرات که در دستورکار قوه قضاییه بود گنجانده شود و این تدابیر، در لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت لحاظ نشود. از سویی بنا به پیشنهاد دولت قرار شد بخش اجتماعی این لایحه نیز در سند تأمین امنیت زنان و کودکان گنجانده شود. اما  پس از گذشت سه سال، آذرماه سال گذشته، مولاوردی اعلام کرد که به این نتیجه رسیده‌ایم که نمی‌توانیم لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت و سند امنیت زنان و کودکان در روابط اجتماعی را با یکدیگر ادغام کنیم؛ چون ماهیت سند و لایحه با هم فرق دارند. ولی ما لایحه را ادامه می‌دهیم و بخش مدنی آن را تقویت می‌کنیم تا بتوانیم یک قانون جامع در این حوزه داشته باشیم.

حدود 5 سال از تدوین لایحه‌ تأمین امنیت زنان در برابر خشونت که می‌تواند خلأهای قانونی در این زمینه را برطرف سازد، می‌گذرد و بعد از این همه سال هنوز این لایحه از پیچ‌وخم‌های اداری بیرون نیامده و در دولت به تصویب نرسیده است؛ اجرای آن که بماند!

3. اقدامات صورت‌گرفته در حوزه اشتغال زنان با توجه به نظرات رهبر انقلاب
در نشست راهبردی زن و خانواده، مسائل زنان شاغل؛ با توجه به اولویت خانواده و نیز فراهم‌کردن شرایطی که زنان در محیطی عاری از اختلاط به فعالیت بپردازند و همچنین تسهیلاتی برای آن‌ها در نظر گرفته شود تا بتوانند علاوه بر فعالیت خارج از خانه، به امورات خانواده نیز رسیدگی کنند، مورد تأکید رهبر معظم انقلاب قرار گرفت.

شورای فرهنگی و اجتماعی زنان و تدوین اسناد مرتبط با اشتغال زنان
در همین راستا شورای فرهنگی و اجتماعی زنان ارائه الگوی اشتغال خانواده‌محور و تدوین سند عفاف و حجاب در ادارات را در دستور کار قرار داد. در مورد اشتغال خانواده‌محور با طرح الگوي منعطف اشتغال كه در اين الگو محوريت با زن و خانواده است و بايد با مديريت زمان اشتغال توسط زنان تعريف شود، سعی شد گامی در جهت رفع مشکلات اشتغال زنان برداشته شود. به گفته رییس وقت شورای فرهنگی و اجتماعی زنان، سازمان‌های مربوطه باید برنامه‌ریزی‌های خود را بر اساس‌ این الگوی اشتغال زنان تعریف کنند. آن زمان، این سند تدوین شد و همچنان منتظر تصویب نهایی است. پس از آن هم بایستی برنامه‌ریزی و قانون‌گذاری در راستای این سند انجام شود و به اجرا برسد؛ فرآیندی که معلوم نیست چندین و چند سال به طول انجامد؛ البته آن هم در شرایطی که مسئولان امر، آن را فراموش نکرده باشند.

این شورا درخصوص عفاف و حجاب و عدم اختلاط در محیط کار نیز بسته‌ای شامل مقاله‌ای تحت عنوان آسیب‌‌شناسی حجاب با نگرش به استراتژی قرآن و پاورپوینت ۶۵ صفحه‌ای از جریان‌‌شناسی و راهکارسنجی علل و عوامل بی‌‌حجابی تهیه و به مراکز ذی‌ربط برای برنامه‌ریزی‌های فرهنگی ارسال کرد؛ اقدامی نه چندان قابل توجه و مؤثر که مورد غفلت دستگاه‌های مربوطه نیز قرار گرفت.

مجلس، دولت و مشکلات زنان شاغل
پس از سومین نشست اندیشه‌های راهبری، فراکسیون زنان و خانواده مجلس شورای اسلامی اقداماتی را در این خصوص در دستور کار قرار داد. لاله افتخاری سخنگوی فراکسیون زنان و خانواده مجلس نهم در خصوص عملکرد فراکسیون در راستای سومین نشست راهبردی به مهرخانه گفت: فراکسیون مسائلی را كه در سومين نشست راهبردی با موضوع زنان و خانواده از سوی مقام معظم رهبری مطرح شد، به صورت محوربندی شده و در قالب كارهای پژوهشی در مورد جايگاه زنان و كمك به رسيدن آنان به حقوقشان مدنظر قرار داد.

او ادامه داد: موضوع كاهش ساعت كاری زنان و افزایش مرخصی زایمان، از جمله مواردی است که در راستای اشتغال خانواده‌محور مورد توجه قرار گرفت.

البته لازم به ذکر است که پس از پایان مجلس نهم، قانون کاهش ساعت کاری زنان دارای شرایط خاص، در مجلس دهم و پس از رفت‌برگشت‌هایی میان شورای نگهبان و مجلس، بالاخره به تصویب رسید و مهر ماه سال جاری، توسط حسن روحانی، رییس‌جمهوری به دستگاه‌ها ابلاغ شد. از سویی افزایش مرخصی زایمان نیز علی‌رغم اظهارنظر اولیه شهیندخت مولاوردی در جلسه آغاز به کار خود به عنوان معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، مبنی بر مخالفت با آن، با توجه به فشار رسانه‌ای و مطالبه جامعه زنان، مورد توجه قرار گرفت. اما قید "مجاز" به جای "مکلف" در ماده‌قانونی آن، موجب شده است که دستگاه‌ها نسبت به این امر بی‌توجه باشند. امری که نه دولت و نه مجلس، اهتمامی به اصلاح آن ندارد.

فرصت‌هایی که از دست می‌روند...
برگزاري نشست انديشه‌هاي راهبردي در موضوع زنان و خانواده به گفته رهبرمعظم انقلاب بايد نقطه شروعي می‌بود براي يک عزم جدي در زمینه «گفتمان‌سازی» و «نظریه‌پردازی» در حوزه زنان و خانواده. مقام معظم رهبری که در این نشست مسأله‌ زن و خانواده برای کشور را جزو مسائل درجه‌ یک دانستند، در سخنان پراهمیت خود بر محورهای لزوم نظریه‌پردازی در حوزه زنان، ایجاد امنیت روانی و اخلاقی برای زن در خانه و جامعه، توجه به این‌که اشتغال زنان، کار خانه و خانواده زن را تحت‌الشعاع قرار ندهد و مسأله‌ محرم و نامحرم در محیط کار جدی گرفته شود و توجه به ازدواج جوانان تأکید داشتند. محورهایی که اگرچه در همان روزها و ماه‌های پس از نشست، در کلام و صحبت‌ها و وعده‌های دست‌اندرکاران حوزه زنان و خانواده، خود را نشان داد، اما به مرور حتی از صحبت‌های آن‌ها هم رخت بربست و گویا همگی به محاق رفتند. به‌طوری‌که به عنوان نمونه در زمینه امنیت زنان، اگرچه همان زمان لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت، توسط دولت قبل تدوین و برای طی مراحل تکمیلی خود به این دولت منتقل شد، اما این لایحه پس از گذشت 5 سال از عمر آن، هنوز پشت درهای کمیسیون اجتماعی دولت مانده و مشمول وعده‌های پی‌درپی معاون امور زنان برای خروج از دولت و ورود به مجلس است. و یا در حوزه اشتغال زنان، از جمله سیاست‌هایی که توسط کشورهای مختلف برای ایجاد توازن میان زندگی خانوادگی و شغلی زنان اعمال می‌شود، اعطای تسهیلات به زنان شاغل است؛ تسهیلاتی از قبیل مرخصی زایمان، مرخصی شیردهی، تسهیلاتی ویژه برای زنان دارای شرایط خاص و..؛ با وجود این‌که در کشور ما قوانینی در زمینه اعطای تسهیلات به زنان شاغل کج‌دار و مریز به تصویب رسیده است، اما در اجرا همچنان شاهد عدم توجه کارفرمایان به این تسهیلات هستیم و دستگاه‌های نظارتی مانند مجلس نیز در این زمینه ورود نمی‌کنند.

کوتاه کلام آن‌که با گذشت حدود 5 سال از برگزاری سومین نشست اندیشه‌های راهبردی با موضوع زن و خانواده و تأکیدات پی‌درپی رهبر معظم انقلاب بر محورهای کلانی در سیاست‌گذاری‌های حوزه زنان، تاکنون شاهد حرکتی قابل توجه از نهادهای اجرایی، سیاست‌گذار و نیز پژوهشی در این زمینه نبودیم. این بی‌توجهی تا حدی بود که حتی علی‌رغم دیدارهای هرساله رهبر انقلاب با زنان، در دو سال اخیر، به جز دیدار با هیأت امنای گروه هم‌اندیشی تحکیم خانواده، ایشان دیداری با مسئولان حوزه زنان نداشتند. که این خود می‌تواند گویای بر زمین ماندن مطالبات رهبری در این زمینه باشد، مطالبات جامع و کاملی که نقشه کامل راه را ارائه داده است و تنها به انتظار اجرایی شدن است.

انتهای پیام/ 940815

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار