پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۰۸۵۲
تاریخ انتشار: ۱۵ دی ۱۳۹۵ - ۱۰:۱۷
"در کمیسیون تلفیق برنامه ششم در مجلس شورای اسلامی در بند«ج» ماده 95 با بهره‌گیری از نظرات متخصصان اجتماعی از جمله مددکاران اجتماعی و سازمان‌های اجتماعی، غفلت دولت در حوزه اجتماعی این برنامه جبران شد".


حداقل 10 میلیون نفر از جمعیت هشتاد میلیونی کشورمان در حاشیه شهرها سکونت دارند که این مسأله نه تنها برای این افراد بلکه برای سایر جمعیت شهرنشین نیز چالش‌ها و مخاطراتی را به همراه داشته است. در سال‌های اخیر در صحبت‌های مسئولان دولتی، پیرامون حاشیه‌نشینی، وعده‌هایی را شنیدیم؛ وعده‌هایی که نتوانست در برنامه ششم توسعه خود را نشان دهد و همین فقدان، نمایندگان مجلس را مجبور کرد که دست‌ به کار شوند و به قول سید حسن موسوی‌چلک، رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران، غفلت دولت در حوزه اجتماعی برنامه ششم توسعه را جبران کنند.

به گزارش مهرخانه، یکی از مسایلی که همیشه در حوزه مباحث شهری مطرح است و می‌تواند آسیب‌های محیطی و اجتماعی بسیاری ایجاد کند، مسأله حاشیه‌نشینی، بافت‌های فرسوده و سکونت‌گاه‌های غیررسمی است که می‌توان با عنوان کلی سکونت‌گاه‌های آسیب‌زا از آن‌ها نام برد. هر یک از دولت‌ها با توجه به نوع رویکرد و اولویت‌های خود کمابیش برنامه‌هایی برای کاهش آسیب‌های موجود در این سکونت‌گاه‌ها داشته‌اند اما توجه به این سکونت‌گاه‌ها و صحبت پیرامون آن‌ها توسط مسئولان در دولت یازدهم و به‌ویژه معاون امور زنان این دولت پررنگ‌تر شد. صحبت‌هایی که حتی نتوانست در برنامه ششم توسعه خود را نشان دهد و همین فقدان نمایندگان مجلس را مجبور کرد که دست‌ به کار شوند.

یکی از اولین مسئولانی که در این دولت از حاشیه‌نشینی، آسیب‌های آن و راهکارهای دولت برای رفع آن صحبت کرد وزیر کشور بود. سال 93 بود که رحمانی‌فضلی حاشیه‌نشینی و سکونت‌گاه‌های غیررسمی در شهرهای بزرگ را یکی از معضلات مهم کشور دانست و گفت: مهاجرت مردم از شهرهای کمتر توسعه‌یافته به شهرهای بزرگ در آینده ما را دچار مشکل خواهد کرد زیرا سکونت‌گاه‌های غیررسمی و حاشیه شهرها دارای مشکلات اقتصادی، خدماتی، فرهنگی و ناهنجاری‌های اجتماعی و محل امنی برای بزهکاری و ناهنجاری‌های اجتماعی هستند.

تشکیل کارگروه ویژه ساماندهی حاشیه‌نشینی
وزیر کشور خبر از تشکیل کارگروه ویژه ساماندهی حاشیه‌نشینی در شهرها داد و اعلام کرد با توجه به این‌که این موضوع یک موضوع میان‌بخشی است و دولت، مجلس و قوه قضاییه باید در ساماندهی آن همکاری کنند، شورای اجتماعی، کارگروهی برای سیاست‌گذاری و تدوین احکام قانونی برای ساماندهی این مسأله ایجاد کرده است.

رحمانی‌فضلی همچنین اظهار داشت: علی‌رغم این‌که برنامه‌های کوتاه‌مدت برای ساماندهی حاشیه‌نشینی در شهرهای بزرگ در اولویت است اما برنامه‌های بلندمدت نیز در این زمینه تدوین خواهد شد تا در برنامه ششم توسعه گنجانده شود.

فهیمه فرهمندپور؛ مشاور وزیر کشور در امور زنان نیز از حوزه رویکرد جنسیتی نگاهی به مسأله حاشیه‌نشینی داشت و رصد مسایل خاص زنان و خانواده در مناطق حاشیه‌نشین را از جمله فعالیت‌های وزارت‌خانه متبوع خود دانست که با کمک و همکاری کارشناسان حوزه زنان وزارت‌خانه‌های بهداشت، علوم، آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی انجام می‌شود. او ناامنی، مشکلات زنان سرپرست خانوار، پایین بودن شاخص‌های سلامت و رفاه و زنانه شدن مهاجرت و حاشیه‌نشینی را از مشکلات مناطق حاشیه‌ای دانست و گفت: سلامت، بهداشت، آموزش و امنیت زنان و دختران در مناطق حاشیه‌ای در کارگروه تحکیم و تعالی خانواده شورای اجتماعی کشور مورد بررسی قرار گرفتند.

وضعیت بهداشت و درمان در حاشیه شهرها
دکتر هاشمی؛ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یکی دیگر از مسئولانی بود که در خصوص حاشیه‌نشینی و وضعیت سلامت در مناطق حاشیه‌ای شهرها صحبت و اعلام کرد که بار بیماری‌هایی که از حاشیه شهر به داخل شهر پمپاژ می‌شود، زیاد است و باید به آسیب‌های مختلفی که در حاشیه شهرها برای مردم به‌وجود آمده، توجه داشت. او وضعیت ارایه خدمات اولیه بهداشتی مانند واکسیناسیون را در مناطق حاشیه‌نشین مثبت ارزیابی کرد و موضوع بیمه حاشیه‌نشینان را نیز مسأله‌ای حل‌شده دانست.

وزیر بهداشت در خصوص سایر خدمات این وزارت‌خانه برای حاشیه شهرها گفت: در برخی از مراکز حاشیه شهرها برای کسانی که در آستانه ازدواج هستند، معتادهای تزریقی و گروه‌های دیگری از مردم کلاس‌های آموزشی برگزار می‌شود. در برخی از استان‌ها نیز امکانات خوبی برای خانم‌هایی که در معرض آسیب بودند فراهم شده تا از مسیر نامناسبی که در آن قرار گرفته بودند خارج شوند.

ارایه بسته‌های حمایتی موادغذایی در میان حاشیه‌نشین‌ها
وزارت‌خانه دیگری که بنا به مأموریت‌های تعریف شده خود در حوزه حاشیه‌نشینی مسئولیت برعهده دارد، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. ربیعی، وزیر کار معتقد است حاشیه‌نشینی یک آسیب اجتماعی نیست بلکه یک مسأله است و ما باید در آسیب‌انگاری برخی از مسایل تجدیدنظر کنیم. او برنامه ایجاد اشتغال فراگیر فقرزدا و حفظ نیروهای شاغل برای جلوگیری از گسترش جامعه بیکار را از جمله فعالیت‌های این وزارت‌خانه برای رفع مشکلات حاشیه شهرها ذکر کرد و افزود: در بخش تغذیه افراد حاشیه‌نشین نیز بسته‌های حمایتی مواد غذایی میان آنها توزیع کرده‌ایم.

در این میان، شهیندخت مولاوردی؛ معاون رییس‌جمهور در امور زنان و خانواده به‌عنوان متولی اصلی حوزه زنان و خانواده در کشور، توسعه نامتوازن و مهاجرت را سبب توسعه حاشیه‌نشینی دانست و یکی از برنامه‌های دولت در برنامه ششم را رسیدگی به مسایل حاشیه‌نشینی و زنان حاشیه‌نشین عنوان کرد.

تفاهم‌نامه معاونت زنان با وزارت راه و شهرسازی
معاونت امور زنان و خانواده همچنین، در خردادماه سال 94 تفاهم‌نامه‌ای با وزارت راه و شهرسازی در خصوص برنامه‌های ویژه برای زنان و خانواده در محدوده بافت‌های فرسوده و سکونت‌گاه‌های غیررسمی شهرهای کشور را به امضا رساند که هدف از انعقاد این تفاهم‌نامه، سیاست‌گذاری واحد مدیریتی و اجرایی در راستای عملیاتی کردن برنامه‌های ویژه زنان و خانواده در محدوده بافت‌های فرسوده و سکونت‌گاه‌های غیررسمی شهرها به‌منظور اثربخشی آن‌ها در جهت کاهش آثار زیان‌بار ناشی از مسایل حاکم بر سکونت‌‌گاه‌های غیررسمی و بافت‌های فرسوده بود.

چه اقداماتی در راستای تفاهم‌نامه معاونت زنان انجام گرفته است؟
مولاوردی، اسفندماه همان سال یعنی چند ماه پس از امضای تفاهم‌نامه در رابطه با اجرای آن گفت: براساس این تفاهم‌نامه تاکنون چند برنامه توسط وزارت راه و شهرسازی به‌صورت پایلوت و با محوریت توانمندسازی زنان اجرا شده و از این پس نیز این برنامه‌ها را توسعه خواهیم داد.

مونا عرفانیان؛ مشاور وزیر راه و شهرسازی در امور زنان نیز چند ماه بعد، خبر از برگزاری جلساتی در راستای اجرای تفاهم‌نامه در این وزارت‌خانه داد و بیان داشت: در وزارت راه و شهرسازی ستادی با عنوان «ستاد ملی بازآفرینی شهری» وجود دارد که جلسات آن هر دو هفته یک‌بار در وزارت‌خانه تشکیل می‌شود و تعدادی از نمایندگان وزارت‌خانه‌ها و سایر دستگاه‌هایی که هر یک مسئولیت‌هایی در رابطه با بافت‌های ناکارآمد برعهده دارند، در این جلسات حضور پیدا می‌کنند. ریاست این ستاد با وزیر راه و شهرسازی است و اعضای آن تعدادی از وزرا هستند که معمولاً نمایندگان آن‌ها در جلسات حضور پیدا می‌کنند. پیرو تفاهم‌نامه‌ای که با معاونت امور زنان و خانواده امضا شده است، نماینده‌ای از این معاونت همیشه در جلسات حضور می‌یابند. در اولین جلسه افتتاحیه این ستاد خانم مولاوردی حضور داشتند و در جلسات بعد همیشه یکی از معاونان ایشان شرکت می‌کنند.

او افزود: در هر جلسه یکی از استان‌ها گزارش مبسوطی راجع به بافت‌های ناکارآمد و اقداماتی که در این بافت‌ها انجام می‌شود، ارایه می‌دهد. همچنین، یکی از وزارت‌خانه‌ها یا دستگاه‌ها و یکی از سمن‌ها یا مؤسسات غیردولتی فعال در این حوزه، نیز گزارشی ارایه می‌دهند. به این ترتیب، در هر جلسه گزارش مبسوطی راجع‌به بافت‌های ناکارآمد یک استان ارایه می‌شود و فرصت بسیار خوبی است تا معاونت امور زنان و خانواده از زوایای مختلف استانی، دولتی و غیردولتی در جریان مسایل بافت‌های ناکارآمد قرار گیرد. معاونت امور زنان و خانواده  از ما خواست چند پروپوزال ارایه دهیم تا براساس آن‌ها چند طرح پایلوت به‌صورت مشترک به اجرا درآید. 2 پروپوزال تقریبا آماده شده و احتمالا یکی از طرح‌های پایلوت در خراسان رضوی انجام می‌شود. از سوی دیگر، با هماهنگی‌های صورت گرفته برنامه‌های آموزشی مشترک را آغاز می‌کنیم و درصدد هستیم در بحث‌های نرم‌افزاری تعامل بیشتری با هم داشته باشیم.

مجلس غفلت دولت در حوزه اجتماعی برنامه ششم توسعه را جبران کرد
آخرین خبرها در زمینه حاشیه‌نشینی به سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه برمی‌گردد. سید حسن موسوی‌چلک؛ رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در این رابطه گفت: در کمیسیون تلفیق برنامه ششم در مجلس شورای اسلامی در بند«ج» ماده 95 با بهره‌گیری از نظرات متخصصان اجتماعی از جمله مددکاران اجتماعی و سازمان‌های اجتماعی، غفلت دولت در حوزه اجتماعی این برنامه جبران شد.

او افزود: شناسایی نقاط آسیب‌خیز و بحران‌زای اجتماعی در بافت شهری و حاشـیه شهرها و تمرکز بخشیدن حمایت‌های اجتماعی، خدمات بهداشتی ـ درمانی، مددکاری، مشاوره اجتماعی و حقوقی و برنامه‌های اشتغال حمایت‌شده، با اعمال راهبـرد همکـاری بـین‌بخشـی و سـامانه مدیریت آسیب‌های اجتماعی در مناطق یادشده از جمله مواردی است که مجلس در لایحه برنامه ششم نسبت به ورود و تقویت آن‌ها در متن برنامه ششم توسعه اقدام کرد. بهبود کیفیت زندگی ساکنان سکونت‌گاه‌های غیررسمی و ترویج مهاجرت معکوس از طریق آمایش سرزمین، توزیع مناسب جمعیت و منابع، جلوگیری از بروز و تشدید آسیب‌های اجتماعی در این مناطق با ایجاد شغل و سکونت‌گاهی مناسب در روستاها نیز از دیگر مسائل پیگیری شده در مجلس شورای اسلامی است.

موسوی‌چلک خاطرنشان کرد: تدوین برنامه‌های ارتقاء سلامت اجتماعی، پیشـگیری از آسـیب‌هـای اجتمـاعی بـا رویکرد توسعه محلی (در سکونت‌گاه‌های غیررسـمی)، بـازنگری و اصـلاح سیاست‌های اجتماعی به‌منظور پیشگیری از جدایی‌گزینی گروه‌های فرودست در فضاهای شهری، ارائه تسهیلات تشویقی به بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در برنامه‌های سلامت اجتماعی برای سکونت‌گاه‌های رسـمی، محلـه‌ای و غیررسـمی بـا رویکـرد تـرویج مسـئولیت اجتماعی نیز از دیگر موارد الحاقی به لایحه برنامه ششم توسعه توسط مجلس شورای اسلامی است.

رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در ادامه گفت: برنامه‌ریزی برای مدیریت و توزیع متناسب فعالیت، جمعیت و مهاجرت در کشـور و ممانعت از توسعه حاشیه‌نشینی با رویکرد تقویت مبـادی مهـاجرت، بـه گونـه‌ای کـه سـالانه 10 درصد نسبت به ساماندهی مناطق و کاهش جمعیت حاشیه‌نشینی اقدام شود؛ سامان بخشی مناطق حاشیه‌نشین تعیین‌شده توسط شورای عالی شهرسازی و معماری ایران از طریق تدوین و اجرای سازوکارهای حقوقی، مالی و فرهنگی، توانمندسازی ساکنان بافت‌های واقع در داخـل محـدوده‌های شـهری بـا مشـارکت آن‌هـا در چهارچوب سـند ملـی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاه‌های غیرمجاز و ایجاد شـهرک‌های اقمـاری بـرای اسـکان جمعیت مهاجر نیز از دیگر اقدامات مجلس دهم شورای اسلامی در راستای تقویت توجه به سکونتگاه‌های غیر رسمی در لایحه برنامه ششم توسعه است.

او اظهار داشت: گسترش و ارتقاء خدمات سازمان بهزیستی، کمیته امداد امام خمینی (ره) و خیریه‌ها در زمینه‌های توانبخشی مبتنـی بـر جـامعه، راه انـدازی پایگـاه خـدمات اجتمـاعی برنامـه‌های اجتماع محور، خدمات مددکاری اجتماعی روان شناختی تسهیلات مالی خرد، فوریت‌های اجتماعی، برنامه رشد، تکامل و امنیت غذایی کودکان نیازمند به سـکونتگـاه‌های غیررسمی با مشارکت سازمانهای محلی و غیردولتی مردم نهاد نیز از دیگر مواردی است که در کمیسیون تلفیق برنامه ششم توسعه در بند «ج» ماده 95 با بهره‌گیری از نظرات متخصصان اجتماعی از جمله مددکاران اجتماعی و سازمان‌های اجتماعی غفلت دولت را جبران کرده است.

موسوی‌چلک تصریح کرد: برخی از نگاه‌های اجتماعی خاص این بند از لایحه مانند تقویت برنامه با رویکرد اجتماع محور و محلی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی و سازمان‌های غیر دولتی، حذف نگاه صرفاً بلدوزری (تخریب مناطق) در برخورد با این مناطق، تسهیل دسترسی مردم به برخی از خدمات اجتماعی از جمله اورژانس اجتماعی و(پایگاه خدمات اجتماعی)، توسعه خدمات مددکاری اجتماعی و رشته‌های یاورانه از قبیل روانشناسی و مشاوره در این مناطق، توجه به یکی از مشکلات جدی مردم این مناطق در قالب امنیت غذایی کودکان، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، ارتقاء شاخص‌های سلامت اجتماعی، توانمند سازی ساکنان این مناطق و ... می‌تواند امیدواری برای ارتقاء شاخص‌های خدمات عمومی در این مناطق را بیشتر کنند.

رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در پایان گفت: بهتر است در این زمینه در لایحه برنامه به مفاد سند ملی احیاء، به‌سازی، نوسازی و توانمندسازی محلات بافت‌های فرسوده و محلات ناکارآمد شهری هم توجه شود و فراموش نکنیم که مردم ساکن در این مناطق، شهروند درجه دوم نیستند و نباید با برچسب‌های اجتماعی نامناسب به آن‌ها نگاه کرد بلکه باید در مرحله اول زمینه دریافت خدمات عمومی را تا حد متوسط بقیه مناطق برای مردم فراهم کرد و بعد با تلاش خودشان بتوانند این خدمات را ارتقاء دهند.

انتهای پیام/ 930701

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار