پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۱۹۷۳
تاریخ انتشار: ۲۷ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۱:۲۱
گفت‌و‌گو با پوران درخشنده، کارگردان
پوران درخشنده

پوران درخشنده فیلمساز، تهیه‌کننده، محقق و نویسنده فعال ایرانی در تاریخ ۷ فروردین ماه سال ۱۳۳۰ در شهر کرمانشاه به دنیا آمد. او تحصیلات تکمیلی خود را در مدرسه عالی سینما و تلویزیون گذراند و در سال ۱۳۵۴ در سازمان صدا و سیما شروع بکار کرد و در همان زمان فیلم طاعون که درباره طاعون در کردستان به سال ۱۳۲۸ است را تهیه کرد. درخشنده عضو انجمن‌های فیلمسازان زن آمریکا (WIF)، کارگردانان مستقل آمریکا (IFP)و مرکز بین‌المللی فیلم کودکان و نوجوانان یونسکو   (CIFEJ) نیز هست و تا کنون داوری چندین جشنواره داخلی و بین المللی را عهده دار بوده است. از جمله فیلم‌های بلند او می‌توان به رابطه، پرنده کوچک خوشبختی، عبور از غبار، زمان از دست رفته، عشق بدون مرز، شمعی در باد، رویای خیس، بچه‌های ابدی، خواب‌های دنباله‌دار، هیس دختران فریاد نمی‌زنند و زیر سقف دودی اشاره کرد که تاکنون موفق شده‌اند جوایز متعددی از جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی کسب کنند.

از موفقیت‌های اخیر درخشنده می‌توان به فیلم "هیس دخترها فریاد نمی‌زنند" اشاره کرد که در سی‌و یکمین جشنواره فیلم فجر بهترین فیلم از نگاه تماشاگران شد. با نگاهی به کارهای این کارگردان زن سینمای ایران می‌توان به نقش پررنگ مضمون‌های اجتماعی و به ویژه سوژه‌های برجسته زنان و خانواده پی برد که در چندسال اخیر موضوع و مسائل زنان و روابط خانوادگی بسیار روشن‌تر به آن پرداخته شده است و شاید پر بیراه نباشد که بسیاری از منتقدان او را کارگردانی دارای دغدغه زنان و خانواده معرفی می‌کنند. این کارگردان موفق زن سینمای ایران، امسال با فیلمی با مضمون طلاق عاطفی در جشنواره فیلم فجر حاضر شد؛ "زیر سقف دودی" که مورد توجه مخاطبان قرار گرفت و مریلا زارعی بازیگر نقش اول آن نیز برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن شد. با خانم درخشنده درباره این فیلم مهم جشنواره امسال به گفتگو نشستیم.

(در همین زمینه: دفتر من بیشتر شبیه مطب یک روان‌پزشک است- گفت‌وگو با پوران درخشنده)

-    شما امسال با فیلم زیر سقف دودی در جشنواره فجر، حضور داشتید. خوشحال می‌شوم اگر درباره چگونگی شکل‌گیری ایده این فیلم برای ما بگویید؟
ایده شکل گیری این فیلم در رابطه با مسئله و آسیبی است که به مرور زمان در جامعه ما متاسفانه ابعاد گسترده‌ای پیدا کرده است و باعث شد در این رابطه تحقیقات دامنه‌دار و پیوسته‌ای انجام دهم و به همین خاطر در رابطه با این موضوع طلاق عاطفی تحقیقات میدانی، کارشناسی و کتابخانه‌ای را آغاز کردم و نتیجه آن بعد از دو سال باعث شد ایده ساخت این فیلم صورت بگیرد و من در نهایت توانستم آن را به مرحله تولید و ساخت برسانم. این در واقع روند کلی شکل‌گیری ایده این فیلم بود.

تا زمانی که خانواده جدی گرفته نشود، نمی‌توانیم جامعه‌ای سالم داشته باشیم
-    چطور شد که چنین مضمونی را برای فیلم‌سازی انتخاب کردید؟
به دلیل اینکه موضوع طلاق عاطفی یک واقعیت غیر قابل‌ انکار جامعه امروز ما را تشکیل می‌دهد و در طی این دو سال به این حقیقت رسیدم که واقعا تا وقتی که بحث خانواده جدی گرفته نشود و تا زمانی که موضوع عشق و دوست داشتن و دوست داشته شدن و همچنین محبت و از خودگذشتگی در میان اعضای خانواده به صورت کامل شکل نگیرد و یک امنیت عاطفی و روانی را برای اعضای خانواده ما ایجاد نکند، هیچگاه نمی‌توانیم جامعه‌ای داشته باشیم که از سلامت روانی برخوردار باشد و بتواند آینده‌ای قابل اتکا را برای افراد آن جامعه رقم بزند. در حال حاضر مهمترین مسئله و دغدغه ما واقعا بحث طلاق عاطفی و عدم مهر‌ورزی و عشق‌ورزی در خانواده‌ها باشد.

والدین الگوهای پرمهر فرزندانشان نیستند
-    در روند تحقیقات نسبت به این موضوع به چه نکات مهمی دست پیدا کردید؟
از مهمترین نکاتی که در روند تحقیقات به آن دست پیدا کردم این بود که پدر و مادرها الگوهای بسیار پرمهر و تاثیرگذاری برای فرزندان خود که نسل آینده کشور را تشکیل می‌دهند، نیستند. پر مهر از این بابت که پدر و مادر باید قبل از هر چیز دیگری اعضای خانواده را تحت پوشش عاطفی خود قرار دهند و الگوهایی برای نسل جدید شوند که در نتیجه همین فرزندان بتوانند در آینده همسر و زوج خود را و شریک زندگی‌شان را دوست داشته باشند.

-    با توجه به اینکه بازیگر نقش اول فیلم شما امسال سیمرغ بلورین را نصیب خود کرد. در رابطه با انتخاب بازیگر چه روندی را طی کردید و شخصیت‌های اصلی خود را چگونه انتخاب کردید؟
طبیعتاً هرکدام از شخصیت‌های این فیلم براساس توانایی‌هایشان در بازیگری انتخاب شدند. اینکه چقدر می‌توانند به آن شخصیت‌های واقعی که در جامعه حضور دارند روح ببخشند و چقدر می توانند در میان افراد جامعه باور پذیر باشند این موضوع می‌تواند به سابقه و سبک بازیگری آنها برگردد که در انتخاب بایگر به این موضوع توجه داشتم.

زن زیر سقف دودی، زن واقعی جامعه ما است
-    درباره نقش مریلا زارعی بیشتر توضیح دهید. ایده چنین زنی با شکل و شمایل یک زن جا افتاده و که خودش را فراموش کرده است، چطور شکل گرفت؟
این ایده واقعیت اجتماعی زنان جامعه ما و مادران ما را نشان می‌دهد که کاملا منطبق با یک واقعیت مسلم است و چندان دور از ذهن و ناآشنا نیست. ما زنان و مادران زیادی در خانواده‌ها می‌بینیم که همیشه خودشان را فدای دیگران می‌کنند و خود را فراموش می‌کنند تا جاییکه حتی خودشان خودشان را نادیده می‌گیرند به خاطر اینکه زندگی را برای فرزندان و اطرافیانشان بهتر بسازنند در واقع خودشان را به گونه ای فدای راحتی فرزندان و اطرافیانشان می‌کنند.

-    در مورد انتخاب بازیگر و نوع شخصیت‌پردازی که در فیلم صورت گرفته است؛ انتخاب زوج فرهاد اصلانی و مریلا زارعی در کنار همدیگر را چطور ارزیابی می‌کنید؟ به نظر شما نقش آقای اصلانی در زیر سقف دودی، بیش از حد تیپیکال و کلیشه‌ای نیست؛ مردی که متمول است و در عین حال به زنش و روابط خانوادگی خود خیانت می‌کند؟
موضوعی که وجود دارد این است که انتقادات خیلی برای من مطرح نیست. اتفاقاً آقای اصلانی درست نقش همان افرادی را بازی می‌کند که واقعیت بیرونی دارد. اگر واقعیت ما تیپیکال هستند بنابراین شخصیت‌های فیلم‌های ما نیز به‌واسطه آنکه برگرفته از واقعیت‌های اجتماعی هستند تیپیکال می‌شوند. بسیار زیاد با مردانی مواجه هستیم که تنها به نیازهای مادی خانواده خود توجه می‌کنند و به همسر و فرزندان از لحاظ عاطفی بی‌اعتنا هستند و آرامش را جایی در بیرون از خانه جستجو می‌کنند.

وابستگی به دیدگاه‌های فمینیستی ندارم
-    برخی کارشناسان حوزه زنان، نگاه شما به سینما را نگاهی فمینیستی می‌دانند؟ موضع شما در این ارتباط چیست؟

من خودم راجع به فیلم‌هایم اینچنین عقیده‌ای ندارم چراکه بیشتر به مسائل یک نگاه اجتماعی دارم خصوصا مسئله خانواده و زنان که در دسته‌بندی اجتماعی قرار می‌گیرند. اگر منظور از فمینیست مفهوم رادیکال از آن است باید بگویم من وابستگی نسبت به این دیدگاه ندارم و آن‌ چیزی که برای من بااهمیت است و می دانم آینده ما به آن وابسته است بحث خانواده و خانواده سالم است.

-    روش مرد داستان شما در مواجهه با طلاق عاطفی، پناه بردن به زندگی دیگری است. اما زن داستان در تلاش برای حفظ و گرم کردن دوباره این رابطه است. تلاشی که گویا به نتیجه نخواهد رسید. از سویی به نظر نمی رسد شما قصد داشته باشید زن را متهم اصلی نشان دهید یا مرد را. هر دو سهمی در این طلاق عاطفی و سردی زندگی دارند ولی واکنش های متفاوتی به این مساله نشان می دهند. آیا این تحلیل را قبول دارید؟
من هیچ تلاشی ندارم که مقصر را نشان دهم و در واقع فیلم یک نگاه بیطرفانه نسبت به مسائل مطرح شده و مشکلات دارد و همیشه سعی کردم هیچ قضاوتی از هیچکس نکنم و شکل ساخت این فیلم به گونه‌ای است که افراد با شخصیت‌ها رابطه برقرار کنند و خودشان به داوری بپردازند که کدام یک از شخصیت های فیلم هستند.

برای زن و مادر بسیار حرمت قائلم
-    امروزه با پدیده خیانت زنان هم مواجه هستیم؛ زنانی که در نبود این فضای گرم خانه، مانند مردان به روابط موازی کشیده می شوند. اما زن این قصه اینگونه نیست. چرا چنین مکانیسمی را این زن انتخاب می‌کند؟ این مکانیسم، مکانیسم قاطبه زنان در این موقعیت است؟
برای اینکه من برای زن و مادر بسیار حرمت قائل هستم و بنابراین در فیلم می‌بینیم که با تمام مسائلی که در مسیر این زن قرار می‌گیرد او نقش مادری خود را هیچگاه فراموش نمی‌کند. من در فیلم دارم فقط طرح مسأله می‌کنم به نوعی هشدار می‌دهم که نگذارید که وضعیت خانوداه به بحران برسد و اجازه ندهیم ارتباطات در خانواده به گونه‌ای شکل بگیرد که رابطه‌ها به سردی سوق پیدا کنند و همه از همدیگر دور شوند. زن ما محترم است و این مکانیسنمی که در فیلم نمایش داد‌ه‌ام را مکانیسم قاطبه زنان ایرانی می‌دانم.

-    در پایان اگر مطلبی درباره زیر سقف دودی تمایل دارید بفرمایید.
موضوع فیلم کاملاً مشخص است. مسأله من مسائل و موضوعات خانواده است و حفظ حرمت‌هایی که متأسفانه دارند از دست می‌روند و روابط موازی که چه از سوی زنان و چه از سوی مردان درکنار زندگی اصلی دارد شکل می‌گیرد. مسأله من توجه به نسل آینده است که این الگوهایی که در مقابلشان است آنها را می‌خواهد به کجا ببرد و من همه تلاشم را کردم که خیلی خالصانه و خیلی صادقانه در مقابل جامعه یک آینه‌ای قرار دهم و بازتاب‌دهنده مسائل آن باشم.

انتهای پیام/ 950815

*منتشرشده در ویژه‌نامه زنان روزنامه صبح نو

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار