پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۲۱۷۴
تاریخ انتشار: ۰۴ اسفند ۱۳۹۵ - ۰۸:۵۳
گفت‌و‌گو با طیبه سیاوشی‌شاه‌عنایتی، نماینده مجلس شورای اسلامی
طیبه سیاوشی

شصت و یکمین اجلاس کمیسیون مقام زن اسفندماه سال جاری به روال سال‌های گذشته در نیویورک برگزار می‌شود. کشور ما نیز هر ساله در این اجلاس نمایندگانی از دولت، پارلمان و سمن‌ها دارد که به بیان دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران در رابطه با زنان و خانواده و دستاوردهای دولتی و خصوصی در این عرصه می‌پردازند و با سایر کشورها تعامل و تبادل‌نظر می‌کنند. تفاوتی که اجلاس شصت و یکم برای ایران دارد این است که امسال زهرا ساعی و سمیه محمودی؛ نمایندگان مردم در مجلس که قرار بود از جایگاه پارلمان در این اجلاس شرکت کنند در اعتراض به اقدام دونالد ترامپ مبنی بر ممنوعیت ورود مسافران 7 کشور اسلامی از جمله ایران به آمریکا از شرکت در این اجلاس انصراف دادند. در رابطه با ابعاد مختلف اجلاس کمیسیون مقام زن و حضور ایران در این اجلاس با طیبه سیاوشی‌شاه‌عنایتی، نماینده مردم تهران در مجلس گفت‌وگویی داشتیم.

-    خانم سیاوشی! به نظر شما شرکت در کمیسیون مقام زن که یکی از بخش‌های اصلی زنان ملل متحد است و همچنین مصوبات این کمیسیون برای وضعیت داخلی زنان کشور ما چه اهمیتی می‌تواند داشته باشد؟
کمیسیون مقام زن یکی از مهم‌ترین کمیسیون‌های بین‌المللی است که می‌تواند از طریق سیاست‌گذاری کمک کند تا وضعیت زنان به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه بهبود پیدا کند. اما برخی از کشورهای عضو کمیسیون مقام زن به کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان نپیوسته‌اند که ایران از جمله این کشورهاست و کشور ما قائل به برتری حقوق داخلی نسبت به حقوق بین‌المللی است. کشور ما در برخی دیگر از کنوانسیون‌ها مانند کنوانسیون حقوق کودک هم این موضوع را لحاظ کرده ‌است.

اهمیت شرکت در کمیسیون مقام زن
شرکت زنان ایرانی از سمن‌ها، پارلمان و قوه مجریه در کمیسیون مقام زن که بزرگ‌ترین گردهمایی زنان جهان محسوب می‌شود اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد چون حضور در این کنفرانس هم موجب تبادل اطلاعات می‌شود و هم شناخت بین‌المللی به‌وجود می‌آورد. در حال حاضر، کشور ما به شدت مورد هجمه رسانه‌هایی قرار دارد که برای رسیدن به منافع داخلی و بین‌المللی خود از هر حربه‌ای استفاده می‌کنند. در این میان، مسأله زنان ما هم به شدت پررنگ می‌شود این در حالی است که وضعیت زنان در برخی دیگر از کشورها بسیار بدتر از وضعیت زنان در ایران است.

متأسفانه هیچ‌وقت این توانایی را در عرصه بین‌المللی نداشتیم که ثابت کنیم ما زنان ایرانی توانسته‌ایم در عرصه‌های مختلف فعالیت داشته باشیم و بدرخشیم. درست است که در عرصه قدرت سیاسی نسبت به کشورهای دیگر عقب هستیم و تنها یک زن ایرانی تاکنون توانسته در سمت وزیر فعالیت داشته باشد اما زنان ایرانی در عرصه‌های دیگر فعالیت دارند. درواقع، قانون مانعی برای فعالیت زنان نبوده چون زنان توانسته‌اند به‌خوبی در عرصه‌های دانشگاهی خود را نشان دهند به‌طوری که بیش از 60 درصد از ورودی‌های دانشگاه‌ها را تشکیل می‌دهند و این مسأله یک امتیاز بزرگ برای زنان ایران است.

در عرصه‌های ورزشی هم زنان ما بسیار موفق بوده‌اند و من معتقدم باید روی مسأله حجاب زنان در رشته بسکتبال به شدت کار کنیم و از برندهای مختلف بخواهیم برای حجاب این رشته طراحی کنند تا زنان ما حتماً در این عرصه حضور داشته باشند. چون عرصه ورزش یک عرصه فرهنگی بسیار مهم و یکی از انواع دیپلماسی‌های جدید است. امروزه هنر دولتمردان به دیپلماسی سخت و سیاسی نیست بلکه دولتمردان ایرانی باید بدانند که وقتی زنان بتوانند به راحتی در کمیسیون مقام زن شرکت کنند، دستاورد بزرگی را برای دولت ایران خواهد داشت چون در این صورت است که دولت می‌تواند سیاست نرم و سیاست فرهنگی خود را در عرصه‌های مختلف نشان دهد.

در کشور ما زنانی وجود دارند که در عرصه کارآفرینی، به‌خوبی فعالیت می‌کنند. این زنان باید بتوانند توانایی‌های خودشان را در کمیسیون مقام زن که محلی برای جمع شدن زنان جهان است به نمایش بگذارند.

مصوبات کمیسیون مقام زن ضمانت اجرایی ندارد
-    چقدر مصوبات این اجلاس برای کشورها لازم‌الاجراست؟

مصوبات کمیسیون مقام زن ضمانت اجرایی ندارد اما بسیاری از کشورها برای رعایت پرستیژ بین‌المللی با این مصوبات همراهی می‌کنند. درواقع، کشورهایی که کنوانسیون حقوق زنان را امضا کرده‌اند تلاش دارند تا جایی که ممکن است مصوبات کمیسیون مقام زن را در جامعه خود پیاده‌سازی کنند و در عرصه‌ بین‌المللی هم این تلاش‌ها را به نمایش بگذارند. از آن‌جایی که کشور ما این کنوانسیون را امضا نکرده، مصوبات کمیسیون مقام زن نیز برای ما لازم‌الاجرا نیست و ضمانت اجرایی ندارد.

کمیسیون مقام زن از سال 1946 شروع به کار کرده و تاکنون سیاست‌گذاری‌هایی داشته که باعث بهبود شرایط زنان شده است. تأکید کمیسیون روی برابری زنان و مردان است اما ما در ایران براساس مسایل مذهبی و فرهنگی خودمان روی عدالت جنسیتی تأکید کرده‌ایم. کمیسیون طی این سال‌ها تلاش کرده تبعیض را در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و به‌ویژه کلیشه‌های سنتی و فرهنگی کاهش دهد و تا حدودی موفق بوده است.

می‌توانیم مفهوم عدالت جنسیتی را در عرصه بین‌المللی عرضه کنیم
-    روح حاکم بر اسناد بین‌المللی در زمینه زنان، برابری جنسیتی است که همانطور که شما هم اشاره داشتید، جمهوری اسلامی در برابر آن، مفهوم عدالت جنسیتی را ارایه داده است. چقدر در مجامع بین‌المللی با مفهوم عدالت جنسیتی و شاخص‌های آن آشنا هستند و از این منظر ایران با چه چالش‌هایی در عرصه بین‌المللی مواجه است؟
اگر اشتباه نکنم اولین بار آیت‌الله تسخیری مفهوم عدالت جنسیتی را در مقابل یا در کنار برابری جنسیتی که نظام غرب روی آن تأکید می‌کند، مطرح کردند. واژه عدالت جنسیتی در عرصه بین‌الملل وجود دارد اما این مفهوم برای آنها شناخته‌شده نیست یعنی تأکید آنها روی برابری جنسیتی است اما ما می‌توانیم براساس فرهنگ خود بسیاری از مسایل را بومی‌سازی کنیم. درست است که ما در جهت توسعه گام برمی‌داریم اما براساس معیارهای فرهنگی خودمان این کار را انجام می‌دهیم.

ما در برنامه ششم توسعه روی عدالت جنسیتی تأکید کردیم و معتقدیم زن و مرد در مقابل قانون برابر هستند؛ مگر این‌که شایستگی‌های آنها متفاوت باشد و در زمینه عدالت جنسیتی به آیات قرآن استناد می‌کنیم. می‌توانیم همین مسأله را هم در کمیسیون مقام زن مطرح کنیم و در عرصه بین‌الملل نشان دهیم که در جامعه از زنان رفع تبعیض می‌کنیم و در مقابل تبعیض‌هایی که بر زنان اعمال می‌شود به عدالت جنسیتی معتقدیم. این مسأله را می‌توان در عرصه بین‌المللی پیش برد مانند بسیاری از مفاهیم و واژه‌هایی که هیچ‌وقت در عرصه بین‌المللی مطرح نبوده اما الان در حال مطرح شدن است چون مسلمانان و کشورهای در حال پیشرفت هم معیارهای خود را در عرصه بین‌المللی عرضه می‌کنند.

تفاوت رویکرد دولت‌ها
-    تاکنون دولت‌های مختلفی از کشور ما با رویکردهای متفاوت در این اجلاس شرکت کرده‌اند. این دولت‌ها در طرح مسایل زنان و حضور در اجلاس چقدر وحدت رویه داشته‌اند؟
ما منافع ملی و سیاست‌های نظام را در نظر می‌گیریم و با تأکید بر این‌ها رویکردهای متفاوتی ارایه می‌دهیم و شاهد تداومی در کشور هستیم که با رویکردهای متفاوت ارایه می‌شود. این سیستم در کشورهای غربی هم وجود دارد؛ به‌طوری که اگر دموکرات‌ها یا جمهوری‌خواه‌ها روی کار بیایند تنها رویکردها متفاوت است و آن سیستم ادامه دارد.

در کشور ما در برخی از دولت‌ها تأکید روی زن پررنگ‌تر شده است. مثلاً تأکیدات دولت نهم و دهم در حوزه زنان با تأکیدات دولت هفتم و هشتم متفاوت بود. رویکردها کاملاً متفاوت شده اما این‌طور نبود که سیاست‌های نظام علیه زنان باشد. در دولت آقای روحانی سیاست بر این بوده که کلیشه‌های جنسیتی کنار گذاشته شود که نمود عینی آن را در شرکت زنان در عرصه‌های بین‌المللی و نمایش دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران ملاحظه می‌کنیم. به هر حال، تلاش‌ها متفاوت از دو دولت قبلی بوده اما به نظر من کافی نبوده است.

باید از مشترکاتی که با سایر کشورها داریم استفاده کنیم
-    در مقولاتی مانند خانواده یا وضعیت زنان در منازعات مسلحانه یک‌سری از رویکردهای بین‌المللی با رویکردهای ایران به‌خصوص با کاتولیک‌ها یا سایر کشورهای اسلامی همسوست. تیم‌هایی که از ایران در کمیسیون مقام زن شرکت کرده‌اند در این موضوعات مشترک چه اقداماتی انجام داده‌اند و چه اقداماتی می‌توانند انجام دهند؟
تلاش‌هایی در این زمینه صورت گرفته و خانم‌هایی که از دوره‌های قبلی پارلمان شرکت کردند تلاش داشتند که دیدگاه‌های نظام را منعکس کنند ولی اقدامی که باید انجام شود فقط این نیست که در یک مجلس به شکل رسمی بنشینید و نظرات خود را ابراز کنید. تبادلاتی که در حاشیه کمیسیون و مجامع بین‌المللی انجام می‌شود بسیار مؤثر است. تأکید روی این مشترکات قاعدتاً در دوره‌های قبل هم بوده چون سیاست نظام، تحکیم بنیان خانواده است و بیشتر هم در این زمینه با جوامع اسلامی همسو هستیم و می‌توانیم هم‌زبانی بیشتری با این کشورها داشته باشیم. به نظر من کار کردن روی این مشترکات بسیار مؤثر خواهد بود و فشارها را هم بر دولت ایران کاهش خواهد داد.

تیم شرکت‌کننده ایران در کمیسیون مقام زن
-    با توجه به ارزیابی عملکردی که ایران در سال‌های گذشته در اجلاس داشته به نظر شما الان چه چالش‌ها و فرصت‌هایی برای شرکت ایران در کنفرانس پیش روی ایران است؟
در این دوره خانم‌هایی که قرار بود از پارلمان در کمیسیون شرکت کنند انصراف دادند و به‌صورت رسمی از پارلمان حضور نخواهیم داشت البته این فرصتی بود که به نظر من از دست رفت. اما معاونت امور زنان و خانواده و سمن‌ها شرکت خواهند کرد و ما با معاونت زنان و سمن‌ها در ارتباط هستیم و در جریان دستاوردهای آنها قرار خواهیم گرفت و تبادل‌نظر خواهیم داشت.

در حال حاضر، دولت مشکلات اقتصادی فراوانی دارد و بعد اصلی فعالیت‌های ما که می‌تواند در عرصه‌های بین‌المللی بیشتر نمود پیدا کند تحت‌تأثیر این مشکلات اقتصادی است اما امیدوارم که تیم حاضر بتواند گوشه‌ای از فعالیت‌هایی که زنان علی‌رغم تمام فشارها و کمبود فرصت‌های داخلی انجام می‌دهند را به خوبی به نمایش بگذارد.

-    از معاونت امور زنان و خانواده و سمن‌ها چه کسانی در کمیسیون مقام زن شرکت می‌کنند؟
تا جایی که من اطلاع دارم خانم مولاوردی از معاونت امور زنان و خانواده حتماً شرکت خواهند کرد و از سمن‌ها هم معمولاً خانم‌های کارآفرین در بخش اقتصادی در دوره‌های قبل شرکت داشتند و این بار هم خواهند رفت اما مسأله مهم این است که نباید ارتباط این سمن‌ها را با بخش دولتی فراموش کنیم. باید ارتباط داخلی بین سمن‌های زنان، بخش دولتی و پارلمان وجود داشته باشد و بعد هم بتوانند در عرصه بین‌المللی به خوبی تلاش کنند.

انتهای پیام/ 930701

*منتشرشده در ویژه‌نامه زنان روزنامه صبح نو

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار