پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۳۲۱۹
تاریخ انتشار: ۲۳ فروردين ۱۳۹۶ - ۰۹:۴۲
نتایج یک پژوهش نشان داد:
پدرهای ایرانی در مورد صفات و ویژگی‌های مورد نیاز برای یک پدر معتقد بودند که یک پدر باید خوش‌اخلاق باشد، بتواند خشم خود را کنترل کند، مشکلات خارج از خانه را به خانه نبرد، برخورد خوبی با همسر و فرزندش داشته باشد، با گذشت و فداکار باشد، توانمندی داشته باشد که به ‌خاطر فرزندش و خانواده‌اش از منافع شخصی خود بگذرد، صبور باشد و سختی‌ها را تحمل کند، پرتلاش باشد و تمام توان خود را به کار بگیرد تا وظایف خود را به خوبی انجام دهد، مدیر و مدبر باشد و دانش پدری داشته باشد.


یک پژوهشگر گفت: یکی از مشکلات پدرها این بود که احساس می‌کردند بعد از به دنیا آمدن فرزند، وقتی برای پرداختن به خودشان و تفریحات گذشته ندارند. اگر به مردان آموزش‌هایی داده شود تا بتوانند وقتشان را با حضور فرزند مدیریت کنند به آنها کمک می‌شود که راحت‌تر با پدر بودن خود کنار بیایند.

نرگس اسکندری؛ دکترای تخصصی بهداشت باروری و پژوهشگر در رابطه با تز دکترای خود با عنوان «انطباق پدری، طراحی و تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه انطباق پدری» در گفت‌وگو با خبرنگار مهرخانه، در خصوص علت انتخاب این موضوع برای پژوهش خود اظهار داشت: سال‌ها منابع علمی بر این مسأله تأکید می‌کردند که توانمندسازی زنان منجر به ارتقای سلامت آنها، فرزندان و خانواده‌شان می‌شود اما مطالعات بعدی نشان داد که صرف توانمندسازی زنان نمی‌تواند نقش چشمگیری در سلامت زنان و خانواده داشته باشد چون زنان از قدرت، توانمندی و اختیار کافی در این رابطه برخوردار نیستند.

او افزود: همین موضوع باعث شد که در سال 1994 کنفرانس جمعیت و توسعه بر اهمیت نقش مردان در ارتقای سلامت خانواده تأکید کند. در این کنفرانس تأکید شد که باید به مردان آموزش دهیم تا در قبال سلامت خود، همسر و فرزندانشان مسؤولیت‌پذیر باشند تا به این ترتیب، هم سلامت مردان و هم سلامت خانواده ارتقا پیدا کند. دلیل این مسأله هم این است که مردان نقش‌های مدیریتی دارند، سیاست‌گذار و مجری قانون هستند و پول و منابع در دست آنهاست و اگر آنها در این زمینه حمایت چندانی نداشته باشند، تلاش‌های جامعه بهداشتی و زنان به نتیجه نخواهد رسید.

مهم‌ترین نقش مردان در خانواده در جهان
اسکندری خاطرنشان کرد: نتایج مطالعات در سراسر جهان نشان می‌دهد مهم‌ترین نقشی که در تمام دنیا برای مردان شناخته شده و مردان هم این نقش را قبول دارند، نان‌آور بودن و تأمین نیازهای مالی خانواده است. از سوی دیگر، به‌صورت شفاهی گفته می‌شود که مردان باید در تربیت و پرورش فرزند شریک باشند اما عملاً چنین اتفاقی نمی‌افتد و مردان جز تأمین نیازهای مالی و حضور فیزیکی در منزل نقش چندانی در پرورش فرزندان ندارند. با توجه به این نکته‌ها مطالعه من با این هدف انجام شد که بتواند کمکی در جهت افزایش مشارکت و مسؤولیت‌پذیری مردان در پرورش فرزندانشان باشد.

این پژوهشگر در ادامه بیان داشت: برای رسیدن به این هدف ابتدا لازم بود بدانیم درک مردان از تجربه پدری چیست و چگونه با نقش پدری خود انطباق پیدا می‌کنند. به این منظور پرسشنامه‌ای طراحی کردم که با استفاه از آن بتوانم مفهوم انطباق پدری را از دیدگاه مردان ترسیم کنم و میزان انطباق با نقش پدری را بسنجم. این مطالعه برای اولین‌بار در جهان انجام شد و قبل از آن مفهوم انطباق پدری به صورت علمی و قابل قبول استخراج نشده بود.

او در رابطه با روش انجام پژوهش خود گفت: مطالعه من به شیوه میکس متد و از نوع اکتشافی بود. در مصاحبه‌های کیفی با 17 پدر ساکن قم که برای اولین‌بار پدر شدن را تجربه می‌کردند، فرزندان زیر یک سال داشتند، بچه‌های آن‌ها سالم بودند و با همسرشان زندگی می‌کردند، مصاحبه انجام دادم و بر این اساس، مفهوم انطباق پدری را از دیدگاه مردان ایرانی استخراج کردم. پس از این کار، مرور متون انجام دادم تا ببینم انطباق پدری در متون موجود چه مفهومی دارد که نکته قابل توجهی پیدا نکردم زیرا متون گذشته تنها تجربه پدری را استخراج کرده بودند. با این حال، از عبارات و مفاهیمی که به کار من مرتبط بود استفاده کردم و این مفاهیم را با مفاهیمی که از کار کیفی خودم استخراج کرده بودم ترکیب و پرسشنامه انطباق پدری در ایران را طراحی و روان‌سنجی کردم. با استفاده از پرسشنامه، میزان انطباق با نقش پدری را در مردان ایرانی ساکن شهر قم سنجیدم و عوامل مؤثر بر انطباق پدری را در آنها پیدا کردم.

مفهوم انطباق پدری
اسکندری با اشاره به یافته‌های بخش کیفی پژوهش خود عنوان داشت: انطباق پدری به این معناست که یک مرد مفهوم پدر شدن را درک کند و بپذیرد که به‌عنوان پدر باید صفات و ویژگی‌های خاصی داشته باشد و نقش‌ها و مسؤولیت‌هایی را انجام دهد. در واقع، یک مرد باید قبول کند که پدر شدن برای او تحولات و دگرگونی‌هایی ایجاد می‌کند که باید این تحولات را مدیریت کند و در نهایت هم به خودکارآمدی و رضایت والدی دست یابد.

این پژوهشگر افزود: مطالعه من نشان داد که از نظر مردان ایرانی پدر شدن در ابتدا به معنای صاحب فرزند شدن است. بسیاری از پدرها مصاحبه‌شونده به دنیا آمدن فرزند را به معنای ایجاد مسؤولیت می‌دانستند و برخی هم می‌گفتند پدر شدن به معنای ایجاد تکیه‌گاهی برای خانواده است.

صفات و ویژگی‌های مورد نیاز برای یک پدر از نگاه پدرها
او اظهار داشت: پدرهای ایرانی در مورد صفات و ویژگی‌های مورد نیاز برای یک پدر معتقد بودند که یک پدر باید خوش‌اخلاق باشد، بتواند خشم خود را کنترل کند، مشکلات خارج از خانه را به خانه نبرد، برخورد خوبی با همسر و فرزندش داشته باشد، با گذشت و فداکار باشد، توانمندی داشته باشد که به ‌خاطر فرزندش و خانواده‌اش از منافع شخصی خود بگذرد، صبور باشد و سختی‌ها را تحمل کند، پرتلاش باشد و تمام توان خود را به کار بگیرد تا وظایف خود را به خوبی انجام دهد، مدیر و مدبر باشد و دانش پدری داشته باشد. دانش پدری به این معناست که نباید بدون هیچ مقدمه‌ای صاحب فرزند شد اما مشکل بزرگی که وجود داشت این بود که این پدرها نمی‌دانستند باید این دانش را کسب کنند. افرادی هم که معتقد به کسب دانش بودند، منبع قابل اعتمادی برای کسب این دانش نداشتند. منبع قابل دسترس بسیاری از آن‌ها اینترنت بود؛ درحالی‌که شاید بسیاری از اطلاعات موجود در اینترنت موثق نباشد. هیچ کلاسی هم برای کسب این دانش وجود نداشت و کتاب‌ها هم چندان دردسترس پدرها نبود. یافته دیگر این پژوهش این بود که پدرها معتقد بودند یک پدر باید باایمان باشد چون توکل بر خدا باعث می‌شود مشکلاتی که در نتیجه پدر شدن برایشان ایجاد می‌شود را راحت‌تر تحمل کنند.

پدرها از مسؤولیت‌های خود در خانواده چه می‌گویند؟
اسکندری در خصوص نقش و مسؤولیت‌های یک پدر از دیدگاه پدرها گفت: پدرها معتقد بودند باید در کنار خانواده‌شان حضور داشته باشند، برای خانواده وقت بگذارند و برای تفریح خانواده برنامه‌ریزی کنند. درواقع، مسؤولیت پدر را حمایت مالی و عاطفی از خانواده و فراهم کردن شرایط آرامش و آسایش خانواده می‌دانستند. پدرها معتقد بودند باید به همسرشان در کارهای خانواده و تربیت و پرورش فرزندان کمک کنند و چون بعد از به دنیا آمدن بچه وظایف همسرشان بیشتر شده است، باید انتظارات خود را از او کاهش دهند.

ضرورت مشارکت پدرها در مراقبت‌های بهداشتی از فرزندان
این پژوهشگر با اشاره به مشارکت پدرها در تأمین سلامت فرزند خاطرنشان کرد: پدرها معتقد بودند باید غذای لازم و تفریح مناسبی را برای همسر شیرده و فرزندشان فراهم کنند و به مراقبت‌های پزشکی فرزندشان اهمیت دهند. این مسأله بسیار اهمیت دارد چون در جامعه ما مردان در مراقبت‌های بهداشتی فرزند خود مشارکت چندانی ندارند. سیاست‌گذاران باید شرایطی را فراهم کنند که پدر هم در کنار مادر برای دریافت مراقبت‌های بهداشتی فرزند به مرکز بهداشت مراجعه کند تا در جریان مسایل بهداشتی فرزند خود و توصیه‌های مختلف قرار گیرد و با این موضوع درگیر شود چون آموزش این مسایل به زنان کافی نیست. مثلاً وقتی وزن یک بچه پایین است ما به مادر توصیه می‌کنیم که گوشت، لبنیات و پروتئین را در وعده‌های غذایی او بگنجاند اما مادر به منابع مالی برای تأمین این مواد غذایی دسترسی ندارد و از آن‌جایی که پدر هم درگیر سلامت فرزندش نیست، ممکن است به این مسایل اهمیت ندهد و عملاً توصیه‌های ما برای ارتقای سلامت کودک بی‌نتیجه بماند. بنابراین، نه تنها سیاست‌گذاران باید به این امر توجه کنند بلکه این موضوع باید خواسته خود پدرها هم باشد یعنی بخواهند که سیستم بهداشتی شرایط را برای آن‌ها فراهم کند تا بتوانند در کنار همسرشان برای مراقبت‌های بهداشتی حضور داشته باشند.

اعتقاد پدرها به خودمدیریتی و خودمراقبتی
او عنوان داشت: یافته دیگر این پژوهش این است که پدرها معتقد بودند باید یک الگوی مناسب برای تربیت فرزندشان داشته باشند. بعد تربیت دینی مهم بود و اعتقاد داشتند باید زمینه را برای تربیت دینی فرزندشان فراهم کنند و هم‌نشینان مناسبی برای خانواده‌شان انتخاب کنند. مسأله دیگری که وجود داشت این بود که پدرها معتقد بودند باید خودمدیریتی و خودمراقبتی داشته باشند یعنی به‌عنوان یک پدر بتوانند نقاط ضعف و نقاط قوت خود را بشناسند و اگر رفتار اشتباهی دارند آن را اصلاح کنند و ضوابطی برای خودشان در نظر بگیرند که براساس آن ضوابط، رفتار درستی داشته باشند.

باید شرایطی فراهم شود که مردان راحت‌تر با نقش پدری خود کنار بیایند
اسکندری تصریح کرد: در مجموع پژوهش من نشان داد که اگر بتوانیم شرایط لازم را برای پدرها فراهم کنیم آن‌ها می‌توانند راحت‌تر با نقش پدری خود کنار بیایند. یکی از مشکلات پدرها این بود که احساس می‌کردند بعد از به دنیا آمدن فرزند وقتی برای پرداختن به خودشان و تفریحات گذشته ندارند. اگر به مردان آموزش‌هایی داده شود تا بتوانند وقتشان را با حضور فرزند مدیریت کنند، به آنها کمک می‌شود که راحت‌تر با پدر بودن خود کنار بیایند. مشکل دیگر پدرها مشکلات مالی بود که با به دنیا آمدن فرزند به آن‌ها تحمیل می‌شد. در این راستا باید از این پدرها حمایت مالی کرد یا خدمات رایگانی به آن‌ها ارایه داد. مشکل دیگر پدرها کمبود وقت بعد از به دنیا آمدن بچه است که کاهش ساعت کاری یا مرخصی برای این پدرها می‌تواند کمک کند که راحت‌تر با نقش پدری خود کنار بیایند. مشکل دیگر، آسیب روابط زوجین به دنبال حضور فرزند است که باید به آن‌ها آموزش‌هایی بدهیم تا روابط خود را مدیریت کنند و این مسأله به انطباق با نقش پدری کمک می‌کند.

نادیده گرفتن مردان در سیستم سلامت و بهداشت
این پژوهشگر در پایان گفت: مردان در سیستم سلامت و بهداشت تا حدودی نادیده گرفته شده‌اند؛ درحالی‌که یک عنصر اساسی هستند و من فکر می‌کنم اگر برنامه‌هایی برای ارتقای خودکارآمدی مردان در سیستم بهداشتی دیده شود می‌تواند به سلامت مردان، زنان، فرزندان و جامعه کمک کند. اگر برنامه‌های آموزشی خاص مردان در دوره‌های مختلف زندگی مانند نوجوانی، جوانی و پدر شدن تدارک دیده شود، می‌تواند تأثیر چشمگیری در سلامت آن‌ها و خانواده داشته باشد.

انتهای پیام/ 930701

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار