پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۳۳۵۹
تاریخ انتشار: ۲۸ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۵
شبکه اجتماعی اینستاگرام چندی است که جای خود را در میان سایر شبکه‌های اجتماعی باز کرده و افراد بسیاری را به سمت خود جذب کرده است اما در کنار صفحات گوناگون، هستند صفحاتی که نمایی جدید از زیست افرادی را نشان می‌دهند که شاید تا دیروز کمتر مواجهه‌ای با زندگی عادی آنها داشتیم و همین امر سبب می‌شد جامعه، فاصله‌ای میان خود و آنها احساس کند. فاصله‌ای که از طریق نوع فعالیت‌های مجازی‌ این قشر از زنان در سال‌های اخیر، روز به روز کمتر می‌شود.


شبکه اجتماعی اینستاگرام چندی است که جای خود را در میان سایر شبکه‌های اجتماعی باز کرده و افراد بسیاری را به سمت خود جذب کرده است اما در کنار صفحات گوناگون، هستند صفحاتی که نمایی جدید از زیست افرادی را نشان می‌دهند که شاید تا دیروز کمتر مواجهه‌ای با زندگی عادی آنها داشتیم و همین امر سبب می‌شد جامعه، فاصله‌ای میان خود و آنها احساس کند. فاصله‌ای که از طریق نوع فعالیت‌های مجازی‌ این قشر از زنان در سال‌های اخیر، روز به روز کمتر می‌شود. زنان و دختران طلبه. این گزارش سعی کرده است به دسته‌بندی محتوای برخی از صفحانی که در اینستاگرام فعال هستند و توسط زنان و دختران طلبه مدیریت می‌شوند بپردازد.

به گزارش مهرخانه،
مختصات جهان امروز، گروه‌های اجتماعی را به بازتعریف وظایف و مرزهای زیستی خود کشانده است؛ تاجایی‌که دبیر شورای سیاست‌گذاری حوزه‌های علمیه خواهران با تأکید بر این‌که طلاب خواهر باید نویسندگی کنند، اظهار داشت: فعالیت در فضای مجازی یکی از کارهای لازم برای بانوان طلبه است. همچنین مدیر حوزه‌های علمیه خوهران کشور خبر از فعالیت ۷ هزار بانوی طلبه نویسنده در فضای مجازی می‌دهد و این رویکرد را شیوه‌ای جدید و فعالانه برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی می‌داند و معتقد است که مقابله با آسیب‌های اجتماعی از دغدغه‌های جدی مسؤولان است و باید برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی تلاش زیادی داشته باشیم و این ساده‌اندشی است که امور را به حال خودشان رها کنیم.

در همین راستا، این گزارش سعی کرده است به دسته‌بندی محتوای برخی از صفحانی که در اینستاگرام فعال هستند و توسط زنان و دختران طلبه مدیریت می‌شوند بپردازد.

زندگی طلبگی با طعم مادرانه

 

مهسا مختاری طلبه سال چهارم حوزه علمیه از زنان جوانی است که با راه‌اندازی صفحه شخصی خود در اینستاگرام به نام "طلبه‌ای از جنس بانو" صحنه‌هایی از زندگی خود به عنوان یک بانوی طلبه را با مخاطبان و دنبال‌کنندگان خود به اشتراک می‌گذارد. او همچنین مادر هم است و در کنار فعالیت‌های حوزوی، به نگهداری و مراقبت از فرزند نوزاد خود می‌پردازد به همین خاطر فضای حاکم بر تصاویری که در صفحه خود منتشر می‌کند، آکنده از حس مادری است. از ویژگی‌های بارز این صفحه تصاویر پراحساس و مطالبی حاکی از تأملات درونی این بانوی طلبه است.

مختاری در خصوص فعالیت خود در فضای مجازی و ایده ابتدایی ایجاد این صفحه در اینستاگرام گفت: حدود سه سال پیش این نرم‌افزار را نصب کردم و در ابتدا فقط به رصد مطالب و افراد و نیاز‌سنجی می‌پرداختم و بعد از آن شروع به کار کردم. در آن زمان تعداد طلبه‌ها خیلی کم بود. برای همین از ابتدا در صفحه‌ام قید کردم که طلبه هستم.

 

او درباره هدف خود از فعالیت در فضای مجازی اظهار داشت: به دلیل این‌که در جامعه اصلاً وجهه خوبی نداشت که یک خانم طلبه باشد و در فضای حقیقی هرکس از من می‌پرسید چه‌ کاره هستم کلی با خود کلنجار می‌رفتم که بگویم طلبه هستم و حتی بعضی اوقات بابت این موضوع مسخره شدم، برای همین اولین هدفم از فعالیت در اینستاگرام به عنوان یک طلبه این بود که این تعبیر نادرست را از طریق همین فضای مجازی بشکنم.

او در ادامه گفت: هدف بعدی هم درواقع از بازخوردهای مردم در برابر طلبه بودنم شکل گرفت؛ مردمی که در فضای حوزه حضور ندارند همیشه گمان می‌کنند که افراد کم‌هوش، با رتبه‌ها و معدل‌های پایین، با سطح پایینی از فرهنگ وارد حوزه علمیه می‌شوند، در صورتی که واقعاً این‌طور نیست. پس تصمیم گرفتم تا این را به تصویر بکشم که یک خانم طلبه هم مثل همه خانم‌هاست و زندگی‌ای مشابه بقیه دارد.

 

مختاری در پاسخ به این سوال که آیا در فعالیت در فضای اینستاگرام قائل به رعایت بخشی از حریم شخصی و عمومی هستید یا خیر، گفت: بله! من خطوط قرمز متعددی برای خود ترسیم کردم؛ از عکس‌هایی که می‌گذارم تا محتوا. مثلاً عکس صورت اشخاص را ترجیحاً نمی‌گذارم یا در خصوص محتوا از مطالبی که می‌دانم بسیاری ممکن است به آن حساسیت نشان دهند مثل عاشقانه‌های زناشویی اجتناب می‌کنم.

این بانوی طلبه دلیل اصلی این‌که در پست‌هایش زندگی حوزوی و مباحث مربوط به آن برجسته نیست و به جای آن بیشتر به بیان احساسات مادرانه می‌پردازد را اهمیت نقش مادری دانست و آن را در اولویت همه وظایفش قرار داد و اضافه کرد: نکته قابل توجه این است که من یک مادر تازه‌کار هستم. پس طبیعی است که هنوز نتوانم برنامه‌ریزی مرتبی برای کارهای درسی خود داشته باشم. اما اعتقادم این است که درس‌های حوزه و طلبه بودن باید در خدمت وظیفه مادری باشد؛ چون از دیدگاه من بالاترین رسالت هر زن، تربیت فرزندان صالح و مفید برای اجتماع است.

 

او درباره فعالیت زنان و دختران طلبه در فضای اینستاگرام گفت: معمولاً در اینستاگرام کمتر فعال هستند اما در شبکه‌های مجازی دیگر بیشتر حضور دارند. البته اکثراً به دلیل حجم زیاد مطالب درسی و کلاس‌های درس و بحث سنگین حوزه و مسائلی از قبیل خانه‌داری و فرزندداری کمتر از دیگران به فعالیت در فضای مجازی مشغول هستند.

مختاری درباره وجه متفاوت صفحه خود در اینستاگرام با محتوای صفحات دیگر گفت: سعی کردم در محتوا تفاوت ایجاد کنم و حتماً مطالبی را پست کنم که دارای یک نکته از سبک زندگی درست باشند و آن همان سبک زندگی است که از علما و اساتیدم یاد گرفتم که آنها نیز از کلام و سیره معصومین علیهم‌السلام دریافت کرده‌اند.

نمایش جنبه‌های دیده‌نشده از زندگی طلاب
 

فاطمه داداشی، ۲۶ ساله مادر یک دختر تقریباً 8 ساله که همسرش نیز طلبه است، در صفحه مجازی "طلبگی لایف‌استایل"، دل‌نوشته‌های شخصی خود را می‌نویسد و در کنار آن از همسرداری و فرزندداری می‌گوید. سختی‌ها و شیرینی‌های زندگی طلبگی، هجرت‌های طلاب و خانه به دوشی‌ها، خاطرات و گاهی پاسخگویی به شبهات مربوط به زندگی طلبه‌ها نیز از مطالبی است که در صفحه مجازی فاطمه داداشی به چشم می‌خورد.

فاطمه داداشی از انگیزه خود برای ورود به دنیای مجازی و راه‌اندازی این صفحه گفت: از سال 88 وارد شبکه‌های اجتماعی شدم. آن زمان‌ها فیس‌بوک و کلوب و گوگل‌پلاس بیشتر فعال بودند. البته آن موقع به عنوان یک طلبه فعالیت نمی‌کردم. علت آن هم آشنایی با جو کلی فضاهای اجتماعی و مخاطب‌شناسی در شبکه‌های اجتماعی بود و بیشتر فعالیتم در حوزه‌های اجتماعی و سیاسی بود. تا این‌که اینستا‌گرام عمومیت پیدا کرد و من هم همان 5-4 سال پیش فعالیت در اینستا‌گرام را شروع کردم.

او ادامه داد: به نظر من تفاوت کلی که اینستاگرام با بقیه شبکه‌های اجتماعی دارد به‌خاطر تصویر محور بودنش است و همین موضوع این امکان را به کاربران می‌دهد که از این فضا برای نمایش سبک زندگی استفاده کنند.

 

داداشی بعد از این‌که وارد فضای اینستاگرام شد و با مخاطبان و سلایق مختلف کاربران آشنا شد، به این نتیجه رسید که باید جنبه‌هایی از سبک زندگی طلبگی که معمولاً کمتر دیده می‌شود و عموم مردم از آن بی‌اطلاعند را در صفحه خود به نمایش بگذارد و در این راستا، اتفاقات روزمره زندگی خود را به عنوان نمونه‌های عینی مطرح کند تا برای مخاطب ملموس‌تر شود. او دلیل این کار را این‌طور عنوان کرد: سعی داشتم سبک زندگی طلبگی را به نحوی ارائه دهم تا مخاطب غیرطلبه، فاصله بین خود و قشر طلبه را کمتر احساس کند و طلاب را از مردم دیگر جدا نبیند و الحمدلله به خیلی از اهدافم درباره نمایش سبک زندگی طلاب در اینستاگرام رسیدم و این را از بازخورد مثبت پست‌ها در کامنت‌ها و دایرکت‌ها بسیار دیدم.

او از همکاری همسرش در این زمینه گفت: من همیشه در انتخاب عکس‌ها و نکات ارائه‌شده در مطالب، از همسرم مشورت می‌گیرم و نظرات مخاطبان را برایش می‌خوانم.

داداشی در ادامه به تفاوت صفحه خود با صفحات دیگر در اینستاگرام گفت: تلاشم برای خلق این تفاوت با صفحات سایر طلاب و همسران طلبه از این جهت بود که بسیار سعی می‌کنم حرف‌ها و پست‌هایم شعاری و کلیشه‌ای نباشند و همچنین از بیان به‌اصطلاح عاشقانه‌های مذهبی که اخیراً زیاد باب شده است، پرهیز کنم. ضمن این‌که پاسخ به شبهاتی در مورد طلبه‌ها، نحوه برخورد با همسر و مردم جامعه و بیان جلوه‌های پنهان و گاهاً سختی‌ها و شیرینی‌های زندگی طلبگی، باعث متمایز شدن این صفحه از سایر صفحات شده است.

 

او درباره این‌که چرا بیشتر زنان طلبه در پست‌های اینستاگرام خود بیشتر به وجه مادرنگی و همسرانگی می‌پردازند تا وجه طلبگی خود گفت: به‌نظرم این مسأله کاملاً به‌جاست. فضای اینستاگرام فضای بیان سبک زندگی است و آن‌چنان مخاطبی برای مسائل سیاسی و اجتماعی ندارد. مگر مسایل کلان ملی و اجتماعی و سیاسی که گاهاً در میان پست‌های سبک زندگی همه نمایان است مثل 22 بهمن یا مسائلی از این دست. من زمینه فعالیتم بیشتر سیاسی و اجتماعی است و ابتدا در اینستاگرام بیشتر به این موضوعات می‌پرداختم اما بازخورد مثبتی از بیان آن مسائل از جانب مخاطبانم دریافت نکردم؛ چراکه اصلاً فضای اینستاگرام برای این موضوعات ساخته نشده است. به همین خاطر در بیوی صفحه‌ام لینک توئیترم را گذاشتم و مطالب سیاسی و اجتماعی را به‌طور روزانه در توئیتر به اشتراک می‌گذارم.

صفحاتی که به مسائل مربوط به عفاف و حجاب می‌پردازد
 

در این صفحه اینستاگرامی که به نام طلبه دانشجو فعالیت می‌کند بخش قابل توجهی از مسائلی که به آن پرداخته شده، مسائل مربوط به عفاف و حجاب و بیان نکات دینی و روایات مرتبط با آن است. صفحاتی از این دست که متعلق به زنان حوزه علمیه باشد در اینستاگرام زیاد است و می‌توان گفت که بخشی از فعالیت این قشر از زنان و دختران در حوزه فضای مجازی به این موضوع اختصاص دارد و دغدغه اصلی آن بیان توصیه‌هایی درباره اعتقادات دینی و مذهبی به دیگران است و این را از تکالیف اصلی خود در فضای اینستاگرام می‌دانند.
 


نمایی از دروس حوزوی در صفحات اینستاگرام

در بررسی و رصد فعالیت زنان طلبه در اینستاگرام آن‌چه که جای خالی آن بیش از همه احساس می‌شود، هویت طلبگی این افراد و نمود آن در پست‌های اینستاگرامی صفحاتشان است؛ تاجایی‌که اگر در بیوگرافی، خود را به عنوان یک بانوی حوزه علمیه معرفی نکنند، نمی‌توان این جنبه مهم از اشتغالاتشان را از مطالب و محتواهای صفحات استخراج کرد.

با این وجود هستند زنان طلبه‌ای که در این فضا فعالیت دارند و بر این مهم تأکید می‌کنند و تا حدودی هرچند کمرنگ به درس و بحث‌های حوزوی خود نیز می‌پردازند و در کنار آن، توصیه‌ها و بیان اعتقادات مذهبی و معرفی روایات مختلف در حوزه مسائل مهم زندگی، عمده‌ترین مطالب این صفحات را تشکیل داده است.
 



 

بازتاب مسائل سیاسی و اجتماعی در صفحات اینستاگرامی زنان و دختران طلبه
 

مسائل اجتماعی و سیاسی منفک از زندگی عادی هیچ شهروندی نیست و بدون شک در دایره زیست انسانی تأثیر مستقیم و غیرمستقیم دارد. این موضوع در صفحات اجتماعی زنان و دختران طلبه نیز بازتاب دارد و در پست‌های اینستاگرامی این افراد نمودار می‌شود. همچنین نوع پرداخت زنان طلبه به مسائل اجتماعی و سیاسی در صفحات اینستاگرام تا حدودی بی‌مرز است؛ به گونه‌ای که همه رویدادها و وقایع جهان اسلام در موضع‌گیری و عطف توجه این افراد دخیل است.

نکته مهم دیگر این‌گونه محتواها، وجه انتقادی آن نسبت به سیاست‌گذاری‌های داخلی است. برای نمونه در تصویری که از یکی از صفحات زنان طلبه برگرفته شده است و به مسأله مربوط به پدیده گردوخاک در استان خوزستان اختصاص دارد، عدم دغدغه‌مندی مسؤولان این حوزه مورد انتقاد قرار می‌گیرد.

 

محتواهای خانوادگی و به تصویر کشیدن بخشی از زندگی احساسی در صفحات اینستاگرامی زنان طلبه
 


کم نیستند صفحاتی که به گونه‌ای معرف زندگی احساسی افراد گرداننده آن هستند و این ویژگی در میان صفحات زنان طلبه هم کم و بیش دیده می‌شود که یا به صورت داستان‌های عاشقانه از جانب نویسندگان داستان‌نویس طلبه و یا به صورت معرفی بخشی از احساسات زندگی مشترک در زنان طلبه متأهل رواج دارد.

 

البته این موضوع آن‌چنان هم بی‌حاشیه نبوده و به سبب تداخل با مرزهای زندگی خصوصی و بازتعریف آن، واکنش‌های مثبت و منفی بسیاری را برانگیخته است. بسیاری این‌گونه محتواهای احساسی را بخشی از سبک زندگی مشترک طلاب می‌دانند و آن را محرکی برای ترغیب جوانان به تشکیل زندگی مشترک معرفی می‌کنند اما عده‌ای این‌چنین تغییر مرزهای حریم خصوصی را نمی‌پذیرند و نسبت به آن واکنشی منفی دارند.

در همین رابطه بحث و جدل‌های مختلفی شکل گرفت؛ تاجایی‌که کاربری به نام "محجبه بانو" که خود را در اینستاگرام طلبه معرفی کرده است، از این موضوع استفاده و توصیه‌ای به زوج های جوان فعال در شبکه های اجتماعی کرده است.

 

بخش دیگری از محتوای صفحات زنان طلبه جلوه‌گر تعلقات خانوادگی است. خانواده‌ای که در حال از دست دادن گستردگی خود است و به مرور جایگاهش نسبت به گذشته درحال رنگ باختن است و در این میان بخشی از زنان طلبه با استفاده از تصاویری که از جمع‌های خانوادگی منتشر می‌کنند، سعی در بازتعریف جایگاه خانواده به مفهوم ورای همسر و فرزندان در عرصه زندگی دارند.

 



 
انتهای پیام/ 950815

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار