پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۳۴۰۸
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار: ۲۹ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۰
نتایج یک پژوهش نشان می‌دهد؛
يافته‌ها نشان مي‌دهند كه مردان و افراد مطلقه و بيوه، احساس تنهايي را در ابعاد وسيع‌تري تجربه مي‌كنند. بررسي متغير حمايت اجتماعي نيز نشان مي‌دهد كه افراد متأهل، افراد دارنده سطح تحصيلات كارشناسي ارشد و دكتري و افراد متعلق به پايگاه‌هاي اجتماعي- اقتصادي بالا نسبت به سايرين، از سطح حمايت اجتماعي بالاتري برخوردارند.


در پژوهشی ارتباط میان مشارکت در شبکه‌های نهادی اجتماعی و تجربه احساس تنهایی در زنان و مردان مورد بررسی قرار گرفت.

به گزارش مهرخانه، انجمن‌هاي اجتماعي و روابط شبكه‌اي، نقش بسيار مؤثري در ايجاد تعلق اجتماعي در جوامع دارند و مي‌توانند به عنوان حلقه‌هاي اتصال افراد و گروه‌ها، انسجام‌بخش جامعه در نظر گرفته شوند و افراد را به شهرونداني مسؤول و صميمي تبديل كنند. از جمله آثار كلان اين شبكه‌ها و انجمن‌ها را تسهيل در امر ادخال اجتماعي، تقويت و تعميم همبستگي اجتماعي و تقويت مشاركت فعالانه و داوطلبانه اكثريت افراد در امور اجتماعي مختلف می‌دانند. افراد در قالب اين اجتماعات شبكه‌اي، حمایت‌هاي متنوعي را از اعضاي شبكه خود دريافت مي‌كنند.

مطالعات گسترده در مورد حمايت اجتماعي نشان مي‌دهد كه خويشاوندان، دوستان، همسايگان و همكاران منابع مهمي هستند كه مي‌توان در صورت نياز به آن‌ها مراجعه كرد. پيوندهاي گوناگون، حمايت‌هاي اجتماعي متنوعي را براي اعضاي شبكه فراهم مي‌سازند؛ به عبارت ديگر، افراد با تنوع روابط خود، به طيف وسيعي از حمايت‌هاي مختلف دست مي‌يابند كه آنان را قادر مي‌سازد تا توانايي رويارويي با مشكلات روزمره و بحران‌هاي زندگي شهري را داشته باشند. در نتيجه مانع ايجاد و ترويج آسيب‌هاي اجتماعي از قبيل انزوا و احساس تنهايي مي‌شوند.

پديده احساس تنهايي از يكسو داراي علل اجتماعي است و از سوي ديگر با توجه به پيامدهاي اجتماعي آن مي‌تواند مورد پژوهش جامعه‌شناختي قرار بگيرد. گرين، ريچاردسون، لاگو و اسكاتن-جونز احساس تنهايي را نتيجه فقدان شبكه‌اي از مناسبات اجتماعي با  دوستان و همسالان مي‌دانند، شبكه‌هايي از روابط كه از طريق تماس‌هاي اجتماعي ساخته مي‌شوند.

15 تا 28 درصد مردم احساس تنهایی دارند
احساس تنهايي با آن‌چه كه "بیماری خاموش" در پزشكي نامگذاري مي‌شود، شباهت دارد. جمعيتِ تنها به ظاهر دچار بيماري نيست اما اين احساس تنهايي مي‌تواند زمينه‌هاي انواع مسائل رواني و اجتماعي (از جمله افسردگي، خودكشي، عزت نفس پايين، انزواي اجتماعي و...) را فراهم كند و روال عادي زندگي را خصوصاً در كلانشهرها و شهرهاي با تراكم جمعيتي بالا از جمله تهران برهم زند. در زمينه همه‌گيري اين پديده، مطالعات آماري حكايت از آن دارند كه از هر چهار نفر در جهان، يك نفر از احساس تنهايي رنج مي‌برد. اُشاگان وآلن نيز بر اين باورند كه ميزان شيوع احساس تنهايي در ميان عموم جمعيت، از 15 تا 28 درصد متغير است. در مجموع شهرهاي عصر مدرن، شبكه‌هاي اجتماعي مدني را دچار تغيير و تحول كرده‌اند. فقدان اين شبكه‌ها، نقش مبنايي در ايجاد احساس تنهايي دارند.

بر اين مبنا تهران به عنوان يكي از شهرهاي مدرن ايران مبناي بررسي مطالعه حاضر قرار گرفته است. شهر تهران امكان شكل‌گيري شبكه‌هاي اجتماعي مدني را از شهروندان خود دريغ داشته و معدود شبكه‌هاي اجتماعي موجود در آن، شبكه‌هايي هستند كه تابع الگوهاي خانوادگي هستند. در اين راستا، مطالعه حاضر با هدف كلي بررسي ارتباط ميان مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي و ميزان حمايت اجتماعي دريافتي با تجربه احساس تنهايي در شهر تهران طرح‌ريزي شده است.

روش تحقیق
پژوهش حاضر به روش پيمايشي، با ابزار پرسشنامه و با به‌كارگيري روش نمونه‌گيری خوشه‌اي صورت‌ گرفته است. جامعه آماري مطالعه حاضر، جمعيت بالغ كلانشهر تهران بوده و ميزان حجم نمونه نيز براساس فرمول كوكران، 524 نفر تخمين زده شده است.

يافته‌هاي توصيفي مطالعه حاضر نشان مي‌دهند كه حجم نمونه مورد بررسي از منظر متغير مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي در وضعيت متناسبي قرار ندارد؛ به عبارتي 58.4 درصد از افراد مورد بررسي در سطح متوسط رو به پايين در شبكه‌هاي اجتماعي مشاركت دارند. ابعاد اين متغير نشان مي‌دهند كه علت اين سطح پايين مشاركت، فعاليت بسيار ضعيف حجم نمونه در شبكه‌هاي رسمي موجود در شهر تهران است.

بالاترين ميزان احساس تنهايي در بعد اجتماعي و پايين‌ترين ميزان در بعد خانوادگي
از سوي ديگر يافته‌ها حكايت از مشاركت در سطح متوسط در شبكه‌هاي اجتماعي غيررسمي دارند. اين مشاركت ضعيف در شبكه‌هاي اجتماعي خود مي‌توانند بر بسياري از متغيرهاي ديگر تأثيرگذار باشد؛ به‌طوري‌كه يافته‌ها نشان از آن دارند که 50.6 درصد از حجم نمونه مورد بررسي در سطح متوسط رو به پايين، 30.6 درصد در حد متوسط، 12.3 درصد در حد پایین، 6 درصد در حد متوسط رو به بالا و 0.6 در حد بسيار شديدي احساس تنهايي را در زندگي روزمره خود تجربه مي‌كنند. مقايسه ابعاد احساس تنهايي نشان‌دهنده اين است كه بالاترين ميزان احساس تنهايي در بعد اجتماعي و پايين‌ترين ميزان در بعد خانوادگي تجربه مي‌شود.

بیشترین حمایت دریافتی، در بعد عاطفی است
همچنين، ديگر يافته‌هاي توصيفي مطالعه حاضر نيز نشان مي دهند كه 47.1 درصد از افراد مورد بررسي، حمايت اجتماعيِ در سطح بالا، 35.7 درصد حمايت اجتماعيِ در سطح متوسط و 17.2 درصد حمايت اجتماعيِ در حد سطح پایینی را در زندگي خود از سوي سايرين دريافت می‌كنند. مقايسه ابعاد اين مفهوم نيز حاكي از آن است كه حجم نمونه مورد بررسي در بعد عاطفي بالاترين ميزان حمايت و در بعد اطلاعاتي، پايين‌ترين ميزان حمايت اجتماعي را دريافت مي‌كنند.

يافته هاي تحليلي
بررسي ارتباط ميان ميزان مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي و ميزان حمايت اجتماعي دريافتي حاكي از آن است كه بين اين دو متغير رابطه معنادار، مثبت و مستقيمي وجود دارد. هم‌چنين داده‌هاي تحليلي نشان مي‌دهند كه بعد شبكه اجتماعي غيررسمي همبستگي قوي‌تري با سطح حمايت دريافتي نسبت به بعد شبكه اجتماعي رسمي دارد.

بررسي ارتباط ميان مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي و سطح تجربه احساس تنهايي نشان مي‌دهد كه ارتباط ميان اين دو متغير معنادار، منفي و معكوس است. به‌علاوه همبستگي بعد شبكه‌اجتماعي غيررسمي با مفهوم احساس تنهايي قوي‌تر است.

بررسي ارتباط ميان ميزان حمايت اجتماعي دريافتي و سطح تجربه احساس تنهايي نشان‌دهنده آن است كه ارتباط ميان اين دو متغير معنادار، منفي و معكوس است. هم‌چنين بعد حمايت عاطفي همبستگي قوي‌تري نسبت به ابعاد حمايت ابزاري و اطلاعاتي با احساس تنهايي دارد.

زنان مشاركت بالاتري در شبكه‌هاي اجتماعي دارند
يافته‌هاي تحليلي حاصل از بررسي ارتباط ميان مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي بر حسب متغيرهاي زمين‌هاي نشان مي‌دهند كه مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي بر حسب جنس و وضعيت سكونت افراد مورد بررسي متفاوت است؛ به عبارتي زنان نسبت به مردان مشاركت بالاتري در شبكه‌هاي اجتماعي داشته و افرادي كه با اقوام و بستگان خود زندگي مي‌كنند، نسبت به سايرين از شبكه‌هاي اجتماعي قوي‌تر و وسيع‌تري برخوردارند.

زنان مطلقه و بیوه در ابعاد وسیع‌تری احساس تنهایی را تجربه می‌کنند
از جهتی ديگر، يافته‌ها نشان مي‌دهند كه مردان و افراد مطلقه و بيوه، احساس تنهايي را در ابعاد وسيع‌تري تجربه مي‌كنند. بررسي متغير حمايت اجتماعي نيز نشان مي‌دهد كه افراد متأهل، افراد دارنده سطح تحصيلات كارشناسي ارشد و دكتري و افراد متعلق به پايگاه‌هاي اجتماعي- اقتصادي بالا نسبت به سايرين، از سطح حمايت اجتماعي بالاتري برخوردارند.

نتیجه‌گیری
به طور كلي، هر شكل از روابط (در قالب شبكه‌هاي اجتماعي)، كارويژه‌اي معين در جهت كاستن از احساس تنهايي را به انجام مي‌رساند. همسر، دختران و پسران، نوه‌ها، خواهران و برادران و ديگر اعضاي خانواده، دوستان، همكاران و همسايه‌ها، شبكه‌ ناهمگني را تحقق مي‌بخشند كه اين شبكه اولين مرحله در تضمين مزاياي تعلق به مجموعه‌اي از ساختارهاي اجتماعي به هم پيونددهنده براي افراد تلقي می‌شود. در مجموع، عضويت و مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي منجر به تعلق فرد به مجموعه‌اي از ساختارهاي اجتماعي به هم پيونددهنده مي‌گردد و با درگيري اجتماعي او در اين ساختارها از انزواي اجتماعي و احساس تنهايي ممانعت به عمل مي‌آيد.

مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي و ميزان حمايت اجتماعي در تهران نگران‌كننده‌ است
در مجموع بررسي وضعيت اجتماعي كلانشهر تهران، يافته‌هاي مطالعه حاضر و فرآيندهاي مرتبط با تحركات شديد جغرافيايي (کاهش ميزان مكان‌مندي و احساس تعلق به اجتماع)، تحركات اجتماعي (قرار گرفتن در معرض تغييرات شديد اجتماعي- فرهنگي و مواجه‌شدن با سنت‌ها و سبك‌هاي زندگي جديدي كه ايجاد تعلق اجتماعي را دشوار مي‌سازند)، تحركات خانوادگی (نرخ بالاي طلاق و خانه‌هاي از هم گسَسته) و در نهايت تضعيف پيوندهاي اجتماعي، نشان مي‌دهند كه همبستگي، تعامل، مشاركت در شبكه‌هاي اجتماعي و ميزان حمايت اجتماعي در كلانشهر تهران از وضعيت نامطلوب و نگران‌كننده‌اي برخوردار بوده، در نتيجه بروز انواع مسائل اجتماع- رواني از قبيل انزواي اجتماعي و احساس تنهايي را گريز‌ناپذير كرده و به همراه خود، غريبگي اجتماعي را در شهر توسعه می‌دهد.

در همين راستا، مي‌توان پيشنهادات زير را در جهت كاهش ميزان احساس تنهايي در كلانشهر تهران ارائه داد:
1.    فضاسازي اجتماعي مناسب جهت ايجاد انجمن‌هاي اجتماعي و فرهنگي محلي در راستاي ايجاد و تحكيم شبكه‌هاي اجتماعي؛

2.    ساخت و تدوين برنامه‌هاي تصويري در قالب‌هاي مختلف (نظير فيلم‌هاي سينمايي، سريال و برنامه‌هاي كودک) جهت ايجاد فرهنگ جمع‌گرايي و نهادينه‌سازي آن؛

3.    تدوين برنامه‌ مناسب جهت استفاده از ظرفيت زمان‌هاي بلا‌استفاده محيط شهري جهت فرهنگ‌سازي اهميت پيوندهاي اجتماعي؛

4.    افزايش اطلاع‌رساني‌ها در جهت مشاركت بيشتر افراد در گروه‌هاي ادبي هنري، انجمن‌هاي علمي، فرهنگ‌سراها و ... در جهت بسط شبكه‌ها ميان فردي و توسعه حمايت‌هاي اجتماعي.

لازم به ذکر است پژوهش حاضر با عنوان کامل "بررسی ارتباط میان مشارکت در شبکه‌های نهادی اجتماعی و تجربه احساس تنهایی" توسط دکتر عبدالحسین کلانتری و سید سعید حسینی‌زاده‌آرانی انجام و سال 1393 در فصلنامه جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی منتشر شده است.

انتهای پیام/ 930610

نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
انتشار یافته: ۱
میلاد حمیدی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۴۶ - ۱۳۹۶/۰۱/۲۹
0
2
زنان همیشه پایه طلاق هستند و عاشق تنهایی و آزادی بی قیدی هستند که بعد از طلاق و یا در زمان نشوز به دست می آورند. آزادی های دروان دختری هر چقدر هم زیاد باشد برای آنها ارضا کننده نیست.آنها اگر شوهر خود را گاگول نیابند و نتوانند آزادی بی قید و شرط و بدون خط قرمز از شوهر خود کسب کنند سعی می کنند با عدم تمکین و یا طلاق مهریه و آزادی هایی بدست آورند و از زیر کنترل شوهر و پدر خود خارج باشند.
این است قصه پر غصه مردان امروز ایران که نمی گویم همه اما اغلب با آن دارند شطرنج بازی میکنند و مسئولین و فعالان زن هم خودشان را به نادانی زده اند.
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار