پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۴۱۳۱
تاریخ انتشار: ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۱:۱۳
در پویانمایی "بچه‌های ساختمان گل‌ها" برای نخستین‌بار کودک به صورت غیرمستقیم با تمایز فضای خصوصی و عمومی که از مفاهیم مقدماتی موضوع حجاب است، مواجه شده و این محتوا به او منتقل می‌شود که حجاب به فضای عمومی اختصاص دارد و مکانیزمی است که زن به‌واسطه آن از فضای خصوصی خارج می‌شود و به فعالیت اجتماعی می‌پردازد.
با آغاز سال جدید برنامه‌ای با عنوان "بچه‌های ساختمان گل‌ها" در جدول پخش شبکه پویا قرار گرفته است که با سایر فیلم‌ها و پویانمایی‌های پخش‌شده از رسانه ملی تفاوت برجسته‌ای دارد.

به گزارش مهرخانه،
برخلاف رویه حاکم بر رسانه ملی، حجاب زنان در صحنه‌های مختلف این پویانمایی تغییر می‌کند. به‌طور معمول مخاطبان رسانه ملی، زنان را در پویانمایی‌ها و سریال‌های ایرانی در همه صحنه‌ها باحجاب و در سریال‌ها و انیمیشن‌های خارجی زنان را در همه صحنه‌ها فاقد حجاب می‌بینند. مخاطبان به‌ویژه کودکان، با مشاهده این برنامه‌ها درکی از چرایی پوشش در ایران و فقدان آن در خارج از ایران به دست نمی‌آورند و این تصور در آنها ایجاد می‌شود که حجاب صرفاً نوعی پوشش زنانه است که در سایر فرهنگ‌ها دیده نمی‌شود، نه امری الزامی، و می‌توان از این نوع پوشش استفاده نکرد؛ همان‌طور که بسیاری از مردم کره زمین از آن استفاده نمی‌کنند. گرچه در بحث‌های کارشناسی رسانه ملی به چرایی حجاب پرداخته می‌شود، اما تصویری که به صورت ناخودآگاه در ذهن مخاطبان نقش بسته، به راحتی اصلاح‌پذیر نیست.

در پویانمایی "بچه‌های ساختمان گل‌ها" برای نخستین‌بار کودک به صورت غیرمستقیم با تمایز فضای خصوصی و عمومی که از مفاهیم مقدماتی موضوع حجاب است، مواجه شده و این محتوا به او منتقل می‌شود که حجاب به فضای عمومی اختصاص دارد و مکانیزمی است که زن به‌واسطه آن از فضای خصوصی خارج می‌شود و به فعالیت اجتماعی می‌پردازد. بنابراین عقلانیت موجود در حجاب برای او آشکار خواهد شد.

در فرهنگ اسلامی- ایرانی تمایز میان امر عمومی و خصوصی بسیار مورد تأکید است. زمان، مکان و افراد بر همین اساس دسته‌بندی شده‌اند و رفتاری متناسب با هر کدام توصیه شده است. قرآن کریم در آیه 58 سوره نور از مسلمان خواسته سه زمان را در شبانه‌روز هنگام خلوت برای خود قرار دهند و در این زمان‌ها حتی کودکانی که به بلوغ نرسیده‌اند برای حضور نزد والدین اجازه بگیرند. محرم و نامحرم دسته‌بندی دیگری است که تمایز خصوصی و عمومی را در ذهن مسلمانان درونی می‌کند. اندرونی و بیرونی خانه‌های قدیم نیز نماد تقسیم‌بندی فضایی در سبک زندگی اسلامی- ایرانی بوده است.

فضای خصوصی عرصه‌ای است که افراد با تمام ویژگی‌های فردی اعم از جسمی و روحی حضور دارند و هدف، تأمین نیازهای شخصی آن‌هاست؛ در حالی‌که فضای عمومی عرصه‌ای است که افراد با قابلیت‌های روحی و معنوی خود در آن حاضر می‌شوند و در حوزه‌های هنری، فرهنگی، علمی و اقتصادی فعالیت کرده و به رشد جامعه کمک می‌کنند. ابعاد و ویژگی‌های فردی که برای فعالیت اجتماعی مانع ایجاد می‌کند، به فضای خصوصی یعنی خانواده سوق داده می‌شود تا محرک افراد و عامل رقابت آن‌ها در فضای عمومی، استعدادها و توانایی‌های آنها باشد و در راستای پیشرفت جامعه به‌کار گرفته شود. امر خصوصی گرچه با جنسیت مرتبط است اما اختصاص به یک جنسیت یعنی زنان ندارد. در نگاه اسلام زن به فضای خصوصی محدود نمی‌شود بلکه از زن و مرد خواسته می‌شود فارغ از جنسیت در فضای عمومی که کارکرد اجتماعی دارد حضور پیدا کنند و نمود جنسیتی خود را محدود به مهم‌ترین فضای خصوصی یعنی خانواده کنند. از آن‌جاکه در سبک زندگی اسلامی- ایرانی خصوصی با پنهان بودن از منظر همگان تلازم دارد، حضور در عرصه اجتماعی با پنهان کردن ویژگی‌های جنسیتی همراه است و نوع پوشش در فضاهای مختلف، متفاوت می‌شود. بنابراین زنان برای حضور در عرصه عمومی مکلف به استفاده از حجاب به عنوان نماد ابراز وجود اجتماعی شده‌اند.

درک چرایی پوشش و تمایز فضاها با ترویج سبک زندگی غربی در جامعه ایران و تحت عنوان آزادی مخدوش شده است. گسترش استفاده از شبکه‌های اجتماعی که شیوه رفتاری ویژه خود را به کاربران تحمیل می‌کنند نیز در عمل تمایز فضا را از بین برده و سبب شده آن‌چه خصوصی است عمومی و بی‌نیاز از پنهان کردن تصور شود. این روند منتهی به آسیب‌های اجتماعی بسیاری خواهد شد که مهم‌ترین آنها تزلزل نهاد خانواده است. در این شرایط ضرورت دارد نهادهای متولی جامعه‌پذیری از جمله رسانه ملی برای آموزش مفاهیمی که پایه و اساس ارزش‌هایی چون حیا و عفاف و حجاب هستند، وارد عمل شوند. پویانمایی "بچه‌های ساختمان گل‌ها" قدم مثبتی در این راستاست تا کودکانی که در آینده مکلف به حجاب هستند و آن‌هایی که از حجاب منتفع خواهند شد، به صورت ناخودآگاه و غیرمستقیم با بخشی از فلسفه و چرایی این امر مهم آشنا شوند.

انتهای پیام/ 930610

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: