پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۶۲۸۷
تاریخ انتشار: ۱۴ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۵
امروز علاوه بر آگهی‌های تبلیغی کالاهای مختلف، شاهد تبلیغ سبک‌های جدید تبلیغات ویژه زنان هستیم که به نوعی اوقات فراقت و تفریحات خارج از خانه و خانواده آنان را می‌سازد. قالب این تبلیغات شامل برنامه‌های دورهمی زنانه‌ای می‌شود که در مکان‌هایی مانند تالارها و سالن‌های پذیرایی و استخرها برگزار می‌شود و از لوکس‌ترین تا معمولی‌ترین امکانات دسته‌بندی می‌شوند.


قرارشان ساعت هفت صبح در پارک نزدیک محل زندگی‌شان است. زنانی میانسال و بعضاً بازنشسته که کفش کتانی به پا کرده‌اند و با کلاه سایه‌بان‌دار و دستکشی سفید بر دستان، مشغول ورزش و نرمش صبحگاهی می‌شوند. مربی‌شان یا بهتر بگویم کسی که این جمع را تشکیل داده است، زنی میانسال است که گویا عضو شورای همان محله است و مسؤولیت تشکیل این گروه را به او داده‌اند. صدایش آن‌قدر بلند و روحیه‌دهنده است که خواب و کرختی را از چشمان هر که در آن حوالی است فراری می‌دهد و ناخودآگاه باعث می‌شود دل به دل حرکات نرمشی دهد. بعد از آن برای رفع خستگی همگی زنان بر روی چمن پارک می‌نشینند و هرکه هرچه دارد به عنوان صبحانه در سفره‌ مشترکی که پهن شده است می‌گذارد و درددل‌های زنانه آغاز می‌شود. یکی از نوه‌هایش می‌گوید و دیگری از فرزندانی که سال‌ها مهاجرت کرده‌اند و او از دیدن آن‌ها محروم است و خانمی از آشپزی دیروزش تعریف می‌کند و مصایب شوهرداری در این سن و سال؛ در آخر هم به خنده‌ای از ته دل ختم می‌شود و نزدیک ساعت 8 از هم خداحافظی می‌کنند؛ تا فردا صبحی دیگر...

این‌ها تنها بخشی از الگوی فراغتی بخشی از زنان امروزی است که روزگاری دختران جوان دیروز بوده‌اند و در موسم میانسالی و پیری به فراغت‌های زنانه‌ای که دیگر رنگ و بوی دورهمی فامیلی را نمی‌دهد پناه آورده‌‌اند. اما در میان زنان و دختران جوان شهری نیز این الگوی فراغتی به طور فاحشی دیده می‌شود؛ تا جایی‌که امروز از تغییر سبک فراغتی زنان سخن به میان می‌آید که در خور مطالعه و تحلیل است. اما تا چه حد بحث فراغت در میان زنان برجسته است و چه ضرورتی برای توجه به جوانب و الگوهای آن وجود دارد؟ تا چه میزان مختصات جهان امروز و ابزارها و امکانات آن نظیر تبلیغات اینترنتی در ایجاد سبک‌های فراغتی جدید زنان نقش ایفا می‌کند و در الگو‌آفرینی مؤثرند؟ این‌ها بخشی از سؤالاتی است که در این گزارش سعی شده است با ترسیم شرایط موجود به آن پاسخ درخور داده شود.

به گزارش مهرخانه، فعالیت‌های اوقات فراغت، امروزه از چنان اهمیتی برخوردار است که آن را نشان‌دهنده ویژگی‌های فرهنگی جامعه می‌دانند. در گذشته به‌واسطه نقش کمرنگ فراغت در زندگی روزمره، فعالیت‌های فراغتی عمدتاً با انفعال همراه بود اما امروزه، فراغت مبنای یک اخلاق جدید دانسته می‌شود؛ تا جایی‌که اگر فردی از اوقات فراغت خود استفاده مفید نکند، نمی‌تواند وانمود کند که زندگی کاملی داشته است.

در گذران اوقات فراغت،‌گروه سنی، طبقه اجتماعی- اقتصادی،‌ گرایش مذهبی و ‌جنسیت باعث ایجاد مرزبندی‌هایی بین گروه‌های مختلف می‌شود و به نظر می‌رسد در این میان سن و جنسیت بر نحوه گذران اوقات فراغت افراد مختلف تأثیر مهمی دارد.

درباره اهمیت توجه به اوقات فراغت زنان همین گزاره کافی است که بدانیم طبق آخرین بررسی‌ها نسبت افسردگی زنان بیشتر از مردان است که یکی از دلایل مهم آن کمبود یا نبود فعالیت‌های فراغتی و تفریحی مطلوب زنان و دختران جوان به علت شرایط خاص جامعه است. زنان دارای نیازها و علایق خاص خود هستند و شاید یکی از علل مهم تفاوت الگوهای زندگی زنان و مردان و از جمله گذران اوقات فراغت آنان، ناشی از تفاوت روحیات زنان و مردان باشد و توجه به تفاوت‌های جنسیتی در نحوه گذران اوقات فراغت به ما کمک می‌کند تا بتوانیم نیازهای خاص فراغتی دختران جوان را بر اساس مقتضیات روحی، روانی و جسمانی آنان شناخته و جنبه‌های آسیب‌شناختی گذران اوقات فراغت را در این گروه با دقت بیشتری بررسی کنیم.

دگرگونی سبک فراغتی زنان در طی سال‌های گذشته
زنان با وجود آن‌که همواره مسؤولیت‌ها و نقش‌های مهمی همچون مادرانگی و پرورش فرزند و خانه‌داری را برعهده داشته‌اند اما فراهم کردن سرگرمی و فعالیت‌های فراغتی جزء جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره‌شان بوده است. هرچند که الگوی فراغتی زنان از گذشته تا امروز تغییر کرده است اما آن‌چه ثابت مانده میل به گریز از تکرار و ملال در پس فراهم کردن اوقات فراغت بوده است.

فراغت‌های درون‌خانگی قالب سرگرمی‌های زنان را در زمان‌های گذشته تشکیل می‌داد. از بافندگی و ریسندگی گرفته تا پناه بردن به فال و فال‌گیری و برگزاری مجالس دورهمی فامیلی، همگی از جمله فعالیت‌های فراغتی زنان در سال‌های دور بوده است و ماندگاری برخی از این سرگرمی‌ها تا امروز، حکایت از آن دارد که زنان در دورهمی‌ها با بازگویی بی‌پرده حقایق زندگی و گاه با تمسخر برخی از جنبه‌هایش، ناهمواری‌ها را برای خود هموار و تلخی‌ها را به شیرینی تبدیل می‌کردند.

در این میان مردان به عنوان بازیگر بلامنازع عرصه عمومی جامعه، جایگاه ویژه‌ای در فراغت‌های برون‌خانگی داشتند و قهوه‌خانه‌ها و زورخانه‌ها و مکان‌های ورزشی و.... به آنان اختصاص داشت. اما حالا ظاهراً اوضاع تغییر کرده است و این تغییر را می‌توان در نوع نگاه زنان به خودشان و همچنین نوع نگاه خانواده به آن‌ها و نوع برخورد اجتماع و سازوکارهایی که برای تفریح زنان تعریف کرده است، دید.

دگرگونی‌های فرهنگی و اجتماعی سبب شده است تا زنان و دختران از فعالیت‌های صرفاً خانگی فارغ شوند و جسارت حضور و تفریح در فضای عمومی را کسب کنند  و این تغییرات، حضور زنان در عرصه‌ها و فضاهای شهری را اجتناب‌ناپذیر و نحوه ساماندهی شهری را دگرگون می‌سازد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که الگوهای اوقات فراغت دختران جوان شهری به‌ویژه در اقشار متوسط از شکل درون‌خانگی به شکل برون‌خانگی میل کرده است که این موضوع در شهر تهران بیشتر به چشم می‌خورد. این روزها زنان در باشگاه‌های مخصوص خودشان ورزش می‌کنند، پشت میز یک کافه با هم چای می‌نوشند، در دل بوستان بانوان با آزادی و فراغت قدم می‌زنند و در بازی فرزندانشان مشارکت می‌کنند، با جمع‌های چند نفره‌شان به بازار می‌روند و از خرید لذت می‌برند و گاهی هم با دوستانشان به مسافرت‌های زنانه می‌روند و یا در تورهای مسافرتی ثبت‌نام می‌کنند.

تاثیر اینترنت و فضای مجازی بر فعالیت‌های فراغتی زنان
حضور رو به رشد اینترنت در زندگی روزمره، ناگزیر از توجه به آن شده است؛ به‌طوری‌که این شبکه اطلاعاتی مجازی به آیینه تمام‌نمای زیست فردی و اجتماعی انسان امروزی بدل گردیده که گاه دنباله‌رو قطار تغییر و تحول می‌شود و گاه خود نیز در کالبد یک تحول‌ساز نقش خود را در دنیای ارتباطات جدید ایفا می‌کند.

به همین خاطر اینترنت و فضای مجازی جایگاه ویژه‌ای در مطالعه وضعیت کنونی و آینده‌نگری تحولات آینده در پیشگاه پژوهش‌گران و سیاست‌گذاران فرهنگی دارد و گزینه‌ای برای ردیابی روند تغییرات خواهد بود که الگوی فراغتی افراد به‌ویژه زنان یکی از مواردی است که تحلیل روند آن به اینترنت و فضای مجازی ختم می‌شود. از صفحات مجازی اینستاگرام و کانال‌های تلگرام گرفته تا سایت‌های تبلیغاتی و... همگی علاوه بر این‌که خود به یکی از گزینه‌های فراغتی افراد در زندگی روزمره بدل شده‌اند و بازنمایی از انسان عصر جدید را نشان می‌دهند، به عنوان ابزاری برای ترویج سبک جدیدی از زندگی فردی و اجتماعی نیز شناخته می‌شود.

در فضای اینستاگرام کم نیستند صفحاتی که زوایای مختلف زندگی کاربران خود را نشان می‌دهند و این کاربران بخشی از روزمرگی‌های خود که تا پیش از این دیوار قطور حریم خصوصی بر فراز آن برافراشته بود را آگاهانه در مقابل دیدگان قضاوت‌گر دیگران قرار می‌دهند که این‌گونه اقدامات به صورت مستقیم و غیرمستقیم در الگوسازی سبک‌های مختلف زندگی دخیل هستند. سبک‌های نوین دورهمی‌ها و مهمانی‌ها، ایجاد علایق مشترک، آشنایی با انوع جدیدی از تفریحات و سرگرمی‌ها، تغییر در ارتباطات کلامی در رابطه با دوستان و فامیل و اعضای خانواده، همگی می‌تواند بازتاب‌های ارتباطات فضای مجازی و اینترنت باشند که علاوه بر آن‌که نقش مثبتی در فرصت‌سازی رفع الگوهای رفتاری نامناسب دارد، می‌تواند تهدیدکننده نیز باشد.

شبکه‌های ارتباطی نوین همچون تلگرام نیز نقش به‌سزایی در تغییر الگوهای فراغتی زنان ایفا می‌کند. امروزه گروه‌های تلگرامی، موانع ارتباطی را از میان برداشته و دوستی‌های دیرینه و قدیمی را با وجود مشغله‌های بی‌شمار دنیای امروز، به هم پیوند زنده است. به‌طوری‌که ارتباطات سال‌های گذشته که عموماً به احوالپرسی ماهی یک‌بار و یا سالی یک‌بار ختم می‌شد، به گفت‌وگوهای نوشتاری کوتاه روزانه بدل شده است که ادامه آن به دورهمی‌های دوستانه در کافی‌شاپ‌ها و رستوران‌ها و گاهی پارک‌ها و مسافرت‌های زنانه خارج از شهر، ختم می‌شود.

حتی در میان زنان در رده‌های سنی بالاتر هم این تغییرات قابل مشاهده است. زنانی که ترجیح می‌دهند به جای برگزاری میهمانی‌های فامیلی در خانه و صرف هزینه و پخت و پز آن، با دوستان خود در فضاهای عمومی تفریحی وقت بگذرانند و گاهی هم برنامه‌هایی برای مسافرت‌های دوستانه‌شان تدارک ببینند و یا درکلاس‌های مختلف با عناوین مختلف ثبت‌نام کنند.

تبلیغ سبک جدید اوقات فراغت زنان در آگهی‌های تبلیغاتی فضای مجازی
دنیای اینترنت، فضای مناسبی را برای انتشار تبلیغات و آگهی‌ها در زمینه‌های مختلف فراهم آورده است و برای رفع نیازهای زندگی و فراهم ساختن ضروریات در کمترین زمان ممکن تنها یک کلیلک فاصله است. از لوازم آشپزخانه گرفته تا پوشاک و لباس‌های مجلسی و وسایل ورزشی و سرگرمی، همگی در سایت‌های متعدد اینترنتی قابل دسترس است. امروزه کانال‌های تلگرامی نیز به کمک سایت‌های تبلیغی اینترنتی آمده‌اند و به بورس کالاها و خدمات تبدیل شده‌اند؛ به‌طوری‌که با تماس با یک شماره تلفن و فرستادن پیغام به حساب کاربری مورد نظر کالای سفارش داده‌شده، درب خانه دریافت می‌شود.

امروز علاوه بر آگهی‌های تبلیغی کالاهای مختلف، شاهد تبلیغ سبک‌های جدید تبلیغات ویژه زنان هستیم که به نوعی اوقات فراقت و تفریحات خارج از خانه و خانواده آنان را می‌سازد. قالب این تبلیغات شامل برنامه‌های دورهمی زنانه‌ای می‌شود که در مکان‌هایی مانند تالارها و سالن‌های پذیرایی و استخرها برگزار می‌شود و از لوکس‌ترین تا معمولی‌ترین امکانات دسته‌بندی می‌شوند.

تنها با گشت و گذاری کوتاه در اینترنت و به‌خصوص در سایت‌های تبلیغاتی می‌توان تعدادی از این آگهی‌ها را دید که با عناوینی مانند یک "دورهمی به یادماندنی ویژه بانوان" یا "یک میهمانی لوکس زنانه" یا "جشن دورهمی شاد ویژه بانوان و کودکان" تبلیغ می‌شوند.

تبلیغات این نوع دورهمی‌ها عموماً همراه با پذیرایی و نهار و شام است که بسته به میزان لوکس بودن آن و مکان برگزاری، کمیت و کیفیت آن فرق می‌کند. به عنوان مثال در دورهمی‌های لوکس زنانه، پذیرایی مفصل‌تر و به صورت سلف سرویس است و امکانات جانبی دیگری همچون فضای باز و آتش بازی و رقص نور و... دارد. اما آن‌چه در همه این نوع تبلیغات مشترک است این است که این مجالس زنانه عموماً همراه با دیجی‌خانم برگزار می‌شود.

نوع دیگری از این تبلیغات به آگهی‌های مربوط به کلاس‌های آموزشی ویژه زنان اختصاص دارد. کلاس‌هایی در خصوص آموزش اسب‌سواری ویژه زنان، آموزش اسکواش ویژه زنان، آموزش فوتبال و... که این موارد آموزشی، در گذشته کمتر مورد استقبال زنان و دختران قرار می‌گرفت و امروزه راه خود را از طریق آگهی‌های تبلیغاتی باز کرده‌اند.

برگزاری شوی لباس نیز از جمله مواردی است که در آگهی‌های تبلیغاتی شبکه‌های اجتماعی و اینترنت رواج پیدا کرده است. اگرچه این مدل از مراسم‌ها نیز در گذشته به صورت زیرزمینی وجود داشته است و هر از گاهی رهگذران کوچه پس کوچه‌های تهران با تبلیغات ریز و درشت آن‌ها بر در و دیوار کوچه‌ها و خیابان‌ها مواجه می‌شدند اما این روزها به دلیل رشد روزافزون فرهنگ مد در کشور و همچنین افزایش مزون‌های لباس زنانه با برندهای داخلی و خارجی و نیز به سبب گسترش شبکه‌های ارتباطی و طویل‌ترشدن پهنه شبکه تبادل اطلاعات، این‌گونه از تبلیغات به صورت مستقیم در اختیار مخاطبان امروزی قرار می‌گیرند.

معمولا مراسم‌های شوی لباس ترکیبی از یک دورهمی‌ زنانه همراه با مخلوطی از مد لباس روز و خریدو فروش لباس‌ با قیمت‌های مختلف است و با اینکه امروز به صورت قانونی این گونه آگهی‌ها توسط سایت‌‌های رسمی تبلیغ می‌شوند و عموما در مکان‌های مشخص و یا در سالن‌های مزون‌های معروف برگزار می‌شوند اما هنوز هم مجالس شوی لباس زیر زمینی رایج است که در گرو‌های تلگرامی عمدتا زنانه تبلیغ می‌شوند و بالطبع مشتری‌های خاص خود را دارد.

افزایش تورهای مسافرتی و زنان و دختران مشتاق سفر
مسافرت‌های تفریحی در گذشته عمدتاً به صورت خانوادگی و یا مردانه بوده است اما امروزه به دلیل پیشرفت سیستم‌های حمل و نقل و تولد آژانس‌های مسافرتی و تورهای گردشگری، مسافرت به نقاط گردشگری و شهرهای مختلف امن‌تر و در کنار رشد و حضور زنان در عرصه عمومی، مسافرت‌های جمعی و دوستانه با استقبال زنان روبه‌رو شده است. البته این‌بار نیز صنعت تبلیغات به‌خصوص تبلیغات اینترنتی، در شکل‌گیری این استقبال بی‌تأثیر نیست؛ به‌طوری‌که آن‌چه در فضای اینترنتی و شبکه‌های مجازی حضور قالب دارد رشد بی‌امان آگهی‌های تورهای مسافرتی و سایت‌های اینترنتی گردشگری و طبیعت‌گردی است.

گام اول این استقبال را شاید بتوان در تورهای مسافرتی ویژه زنان دانست. مخاطب این‌گونه تورها که هنوز هم رواج دارد زنان و کودکان هستند و غالباً به صورت برنامه‌های مسافرتی یک روزه و یا دو روزه برگزار می‌شوند و توسط لیدر و یا راهنمای گردشگری زن اداره می‌شوند. اما به جز تورهای مسافرتی ویژه زنان، در تورهای مسافرتی عمومی هم حضور زنان چشمگیر است که با مراجعه به سایت‌های شرکت‌های متولی برگزاری تورهای گردشگری و مشاهده تصویر و عکس سفرنامه‌های قبلی، این امر گویاست.

حتی در میان تبلیغات تورهای مسافرتی می‌توان به آگهی‌هایی دست پیدا کرد که همراه با رفتینگ و قایقرانی و صخره‌نوردی برگزار می‌شوند و در بعضی از موارد به آگهی‌هایی برمی‌خوریم که برنامه‌هایی خارق عادت و جدید را برای زنان تدارک می‌بینند. مانند آگهی‌ تورهای مسافرتی نیم‌روزه مسابقه موتورسواری برای زنان.

تبلیغات فضای مجازی و تأثیر آن در اوقات فراغت زنان
رواج فراغت‌های دوستانه و برون‌خانوادگی در سبک زندگی زنان باعث شده است که تبلیغات و آگهی‌های اینترنتی حول نیازهای امروزی زنان شکل بگیرد و با جانمایی مناسب این نوع تبلیغات بر شرایط زندگی زنان، زمینه تغییر و جهت‌دهی را تا حدودی فراهم کنند. به گفته بسیاری از صاحب‌نظران حوزه بازاریابی و تبلیغات، در صورتی‌که صنعت تبلیغات، گام به گام نیازهای انسان امروزی پیش رود و بر اساس شناخت درست جامعه هدف شکل گیرد، می‌تواند در سبک زندگی افراد تغییر ایجاد کند و حتی خلقیات را تغییر دهد و قابلیت نیازسازی در دنیای مصرفی امروزی، درست در این نکته نهفته است.

این نکته اگرچه گویای تأثیر تبلیغات بر تغییر سبک گذران اوقات فراغت زنان است اما بی‌گمان نادیده گرفتن روابط دوسویه‌ای که میان تغییرات هویتی و ویژگی‌های اجتماعی زنان و همچنین شرایط و مختصات دنیای جدید و رشد شبکه ارتباطات است، موجب بروز اشتباهات فاحش و سیاست‌گذاری های فرهنگی نامناسب می‌شود.

انتهای پیام/ 950815

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار