پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۸۳۳۲
تاریخ انتشار: ۱۶ مهر ۱۳۹۶ - ۱۲:۰۱
دکتر ابراهیم شفیعی‌سروستانی:
مهم‌ترين راهبرد نظام جمهوري اسلامي در زمينه آموزش جنسي، توانمندسازي خانواده‌ها براي انجام مسؤوليت‌هاي خود در اين زمينه است. اين راهبرد بر چند پيش‌فرض مبتني است؛ نخست اين‌که، بر اساس آموزه‌هاي اسلامي، خانواده مهم‌ترين نقش را در رشد و تربيت صحيح فرزندان و جلوگيري از انحراف و تباهي آن‌ها دارد.


چند صباحی است که موضوع آموزش جنسی مورد بحث و بررسی کارشناسان از زوایای مختلف قرار گرفته است؛ به‌ویژه پس از انتشار اخبار کودک‌آزاری‌های جنسی متعدد و نیز با افزایش بیماری‌های ناشی از رفتارهای پرخطر جنسی و پایین‌آمدن سن ابتلا، بر ضرورت این آموزش‌ها از سوی برخی کارشناسان و دست‌اندرکاران تأکید می‌شود. اما ارائه آموزش‌های جنسی باید تحت چه سازوکاری صورت گیرد که کمترین آسیب‌ها و بیشترین بازدهی را داشته باشد؟ این مسأله ما را بر آن داشت که به سراغ دکتر ابراهیم شفیعی‌سروستانی، استاد حوزه و دانشگاه و پژوهشگر حوزه زنان که به تازگی کتابی از ایشان با عنوان «سلامت جنسی در جامعه اسلامی» منتشر شده است برویم؛ مصاحبه‌ای که البته به صورت کتبی انجام شد. شرح این گفت‌وگو در ادامه تقدیم می‌شود.

آقای دکتر! ارزیابی شما از وضعیت آن‌چه که تحت عنوان"آموزش جنسی" مورد تأکید برخی صاحب‌نظران قرار می‌گیرد، چیست؟ و اصلاً آیا نیاز به توجه به مقوله‌ای با عنوان آموزش جنسی داریم؟ و مراد از این آموزش‌ها چیست و چه نکاتی باید مدنظر قرار گیرد؟
بي‌ترديد، آموزش جنسي به‌هنگام، متناسب با جنسيت، سن، شرايط و ويژگي‌هاي فردي و با در نظرداشتن مرزهاي حيا و عفاف، خويشتن‌داري جنسي و کرامت نفس يکي از راهکارهاي مهم ارتقاي سلامت جنسي، جلوگيري از ناهنجاري‌ها و آسيب‌هاي جنسي و در نتيجه تحکيم بنيان خانواده است و به همين دليل نظام آموزش و پرورش کشور نمي‌تواند نسبت به آن بي‌تفاوت باشد، اما متأسفانه چنان‌که بسياري از صاحب‌نظران کشورمان هم بر اين موضوع تأکيد کرده‌اند، وضعيت کشور ما در زمينه آموزش جنسي، چندان مناسب نيست؛ نه تصور درستي از اين موضوع وجود دارد و نه طرح و برنامه مشخصي براي ارتقاي آن. برخي هم که در اين زمينه صحبت مي‌کنند، مبتني بر رويکرد غرب به آموزش جنسي است و سنخيتي با آموزه‌هاي اسلامي ندارد.

نکاتی براي جلوگيري از تبعات منفي آموزش جنسي
بر اساس آن‌چه در برخی از منابع آمده است، مراد از آموزش جنسي، ارائه اطلاعات و آموزش‌هاي لازم متناسب با سن، جنس و نياز مخاطب در زمينه جنسيت، هويت جنسي، اندام‌هاي جنسي، چگونگي توليدمثل، تغييرات جسمي و رواني دوران بلوغ و احکام و دستورهاي شرعي و بهداشتي مرتبط با آن، بايسته‌هاي تعامل و ارتباط با جنس مخالف، چگونگي خويشتن‌داري جنسي و استفاده درست از غريزه جنسي است که با هدف پاسخ‌گويي به پرسش‌ها و ابهام‌هاي ذهني دختران و پسران، آشناکردن آن‌ها با وظايف و تکاليف بهداشتي و شرعي خود، جلوگيري از هرگونه سوءاستفاده جنسي از کودکان و انحراف جنسي نوجوانان و جوانان و در نهايت، زمينه‌سازي براي ازدواج و تشکيل خانواده و انجام درست وظايف زناشويي انجام مي‌شود.

البته بايد توجه داشت که آموزش جنسي به مفهومي که از دهه شصت ميلادي به اين‌سو، در غرب رواج يافت، آثار و پيامدهاي منفي فراواني داشته است و به همين دليل، براي جلوگيري از آثار منفي آموزش جنسي، در ارائه اين‌گونه از آموزش‌ها به گروه‌هاي مختلف سني و جنسي، بايد به چند نکته کلیدی توجه شود:
اول، نقش اصلي و محوري خانواده در آموزش جنسي؛

دوم، نيازهاي متفاوت آموزشي دختران و پسران؛

سوم، تفاوت اهداف آموزش جنسي در سنين مختلف؛

چهارم، رعايت کامل مرزهاي حيا و عفت؛

پنجم، پرهيز از تحريک زودهنگام غريزه جنسي؛

و ششم، رعايت کامل موازين فقهي و اخلاقي اسلام در ارائه آموزش‌ها.

چهار دوره سنی برای آموزش‌های جنسی
به جز شش نکته اشاره‌شده، این آموزش‌ها از چه سنی باید آغاز شود؟ برخی معتقد به ارائه آموزش‌ها پیش از ازدواج هستند و برخی سنین پایین‌تر را مدنظر دارند. نظر شما در این زمینه چیست؟
صاحب‌نظران تعلیم و تربیت، دوره‌هاي مختلف آموزش و تربيت جنسي را معمولاً اين‌گونه به چهار بخش دوره کودکي، دوره نوجواني، دوره جواني و دوره آمادگي براي آغاز زندگي مشترک تقسیم می‌کنند. هر يک از اين دوره‌ها اقتضائات خاص خود را دارد و اهداف آموزش و تربيت جنسي در آن‌ها متفاوت است. بررسی تفصیلی این موضوع نیازمند وقت و مجال بیشتر است و در یک مصاحبه امکان پرداختن به آن نیست.

امروزه دو روش برای آموزش جنسی مطرح است
به نظر شما آموزش جنسي بايد توسط چه نهادی ارايه شود؟ و چه راهبردی بایستی برای ارائه این آموزش‌ها به افراد در دستور کار حاکمیت قرار گیرد؟
امروزه دو روش در آموزش‌هاي جنسي مطرح است؛ یک، روش مدرسه‌اي و دو، روش خانوادگي. در روش نخست، آموزش‌های جنسی که شامل ارائه اطلاعات پزشکي درباره دستگاه تناسلي انسان و فيزيولوژي آن، وسايل پيش‌گيري، ويروس HIV، بيماري ايدز، عفونت‌هاي مسري جنسي و همچنین اطلاعاتی در زمینه گرايش جنسي، ازدواج و بارداري است، از طریق نظام آموزشی و در مقاطع مختلف تحصیلی ارائه می‌شود. اين روش در بسياري کشورهاي غربي متداول است که با انتقاد بسياري از مردم و صاحب‌نظران روبه‌رو شده است.

در آموزش به روش «خانوادگي»، والدين نقش بيشتري را در آموزش و تربيت جنسي ايفا مي‌کنند و مدرسه و انجمن‌های اولیا و مربیان نقش مکمل خانواده را دارند. به نظر بنده، با توجه به مقاطع مختلف آموزش و تربیت جنسی که در پرسش قبل به آن‌ها اشاره شد، باید با دسته‌بندی موضوعات مورد نیاز، بخشی از آن‌ها که جنبه کلیت بیشتری دارند و ارائه آن‌ها موجب از بین رفتن مرزهای حیا و عفاف نمی‌شود، در مدارس و بخشی دیگر توسط خانواده‌ها ارائه شود. البته در مقاطع بالاتر آموزشی شاید بتوان با در نظرداشتن مرزهاي حيا و عفاف و خويشتن‌داري جنسي، نقش بیشتری را در این زمینه به مدارس واگذار کرد.

توانمندسازي خانواده‌ها مهم‌ترین راهبرد است
مهم‌ترين راهبرد نظام جمهوري اسلامي در زمينه آموزش جنسي، توانمندسازي خانواده‌ها براي انجام مسؤوليت‌هاي خود در اين زمينه است. اين راهبرد بر چند پيش‌فرض مبتني است؛ نخست اين‌که، بر اساس آموزه‌هاي اسلامي، خانواده مهم‌ترين نقش را در رشد و تربيت صحيح فرزندان و جلوگيري از انحراف و تباهي آن‌ها دارد؛ دوم اين‌که، محيط خانواده بهترين و سالم‌ترين محيط براي آموزش و تربيت جنسي متناسب با سن، جنس و نياز کودکان و نوجوانان است و سوم اين‌که، نهادها و سازمان‌هاي وابسته به حاکميت از جمله رسانه ملي، با وجود همه ظرفيت‌ها و توان‌مندي‌هاي بي‌بديلي که در زمينه رشد و ارتقاي سلامت جنسي در جامعه دارد، نمي‌تواند در برخي از حوزه‌هاي مرتبط با اين موضوع از جمله سطوحي از آموزش و تربيت جنسي به طور مستقيم وارد شود. چراکه اولاً، رسانه امکان انتخاب دقيق مخاطبان خود را ندارد. ازاين‌رو، ممکن است اطلاعات و آموزش‌هايي را ارائه کند که براي گروهي از مخاطبان کاملاً مفيد و ضروري، ولي براي گروهي ديگر مضر و غير ضروري باشد؛ و ثانیاً، ارائه آموزش‌هاي نامتناسب با سن، جنس و نياز مخاطب، ممکن است منجر به بروز مشکلات جدي مانند اضطراب، ترس، وسواس و بروز ناهنجاري‌هاي جنسي شود. بنابراين، مهم‌ترين راهبرد نظام اسلامي در زمينه ارتقاي آموزش جنسي، توانمندسازي خانواده‌ها براي انجام وظايف و مسؤوليت‌هاي خود در اين زمينه با بهره‌گيري از نهاد حوزه و روحانيت، انجمن‌هاي اوليا و مربيان و رسانه‌هاي همگاني است.

انتهای پیام/ 940502

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار