پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۹۷۷۱
تاریخ انتشار: ۰۷ آذر ۱۳۹۶ - ۱۲:۰۳
یکی دیگر از عوامل مورد تأیید و مؤثر بر میزان جرایم افراد حاکمیت فقر بر زندگی مجرمان در حد عدم توانایی تأمین نیازهای ضروری و اساسی زندگی خود است. به‌طوری که بسیاری از زنان مجرم مورد بررسی هدف خود را از ارتکاب جرم و کج‌روی را تأمین معاش و نیازهای اساسی خود بیان کرده‌اند.


جرایم معمولاً به عنوان تهدیدی جدی برای جان و دارایی انسان‌ها به‌شمار می‌آیند. در این میان انحرافات و کجروی‌های زنان از جمله مسائلی است که در تمام سطوح خرد، میانه و کلان دارای پیامدهای انکارناپذیری است. بدون تردید یکی از عوامل شکل‌گیری رفتار یک فرد وضعیت اجتماعی و اقتصادی است که در آن رشد یافته و زندگی می‌کند. بنابراین شناخت ویژگی‌های این گروه خاص می‌تواند ما را در شناسایی وضعیت و سپس رفع این عوامل زمینه‌ساز یاری کند. با توجه به این مهم در پژوهشی به بررسی وضعیت اجتماعی اقتصادی زنان مجرم و زندانی پرداخته شد.

به گزارش مهرخانه،
با نگاهی به تاریخچه جرم و جرم‌شناسی در ایران شاید بتوان به این نتیجه و برداشت عینی دست یافت که تا قبل از دهه ۶۰ میلادی، جرم همواره یک فعالیت مردانه محسوب می‌شده است، به‌طوری که در آمار جنایی تا قبل از این دوره، اثری از ارتکاب جرایم زنان به چشم نمی‌خورد. در حالی‌که امروزه شاهد گسترش تنوع و دامنه جرایم توسط زنان هستیم. جانشین وقت فرمانده ناجا در سال 85 با اشاره به افزایش ۱۰ برابری حضور زنان در اجتماع از افزایش ۱۳ برابری جرایم این قشر نسبت به دوره‌های قبل به‌خصوص پیش از انقلاب، خاطرنشان کرد که در حال حاضر 3.5 درصد از زندانیان را زنان تشکیل می‌دهند.

6 گروه جرایم زنانه در ایران
عطاریان (۱۳۸۲) در تحقیقی تحت عنوان بررسی جرایم زنان و شیوه‌های پیشگیری و کنترل آن که توسط گروه علوم اجتماعی جهاد دانشگاهی مشهد صورت گرفت نشان داد که جرایم زنان با بیشترین فراوانی به ترتیب به ۶ گروه جرایم اختصاص می‌یابند که عبارت‌اند از جرایم مواد مخدر، جرایم اعتیاد، جرایم سرقت، جرایم علیه منافی عفت و اخلاق عمومی، جرایم علیه اشخاص و جرایم علیه اموال. نتایج حاصله در قسمت تعیین بر اساس فرضیات در ابعاد فرد و خانواده به این صورت است که در بعد فردی بین متغیرهای سن، سطح تحصیلات، احساس تبعیض، پایبندی به مذهب، وجود نزدیکان مجرم، عدم ارضای نیازهای عاطفی و تأمین امکانات اقتصادی با ارتکاب به جرم دختران و زنان رابطه معناداری وجود دارد.

تأثیر از هم‌گسیختگی خانواده در ارتکاب زنان به جرم
دهقان (۱۳۸۵)، در تحقیقی عوامل مؤثر بر آسیب‌دیدگی اجتماعی زنان را مورد بررسی قرار داده است. جامعه آماری این تحقیق از دو گروه از افراد تشکیل شده است: گروه اول شامل کلیه زنان زندانی موجود در بند نسوان زندان مرکزی شهر یزد است که تعداد آن‌ها ۵۳ نفر بوده و گروه دوم شامل زنان غیرزندانی است که از لحاظ دو متغیر سن و محل سکونت با گروه اول همگن شده‌اند. نتایج تحقیق نشان داد که در میان پاسخ‌گویان گروه اصلی ۴۰ درصد بی‌سواد بوده‌اند؛ در حالی‌که در گروه مقایسه این رقم ۱۸ درصد بوده است. در گروه اصلی ۴۰.۴ درصد از پاسخ‌گویان در خانواده‌های خود تبعیض جنسی در حد بالا را تجربه کرده‌اند، در حالی‌که این رقم در گروه مقایسه ۱۰.۹ درصد بوده است. همچنین ۲۸.۶ درصد از افراد در این گروه اصلی در خانواده از هم گسیختگی در حد بالا داشته‌اند اما این رقم در گروه مقایسه تنها 2 درصد بوده است. در آخر نیز در گروه اصلی حدود ۵۰ درصد از افراد، دارای اعتقادات مذهبی در حد بالا بوده‌اند و بقیه اعتقادات طبیعی متوسط و ضعیف داشته‌اند؛ در حالی‌که در گروه مقایسه ۹۶ درصد افراد دارای اعتقادات مذهبی در حد بالا بوده‌اند.

شریفیان (۱۳۸۸) در پژوهشی تحت عنوان بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر جرم در زنان زندانی، عوامل موثر بر جرایم زنان را مورد توجه قرار داده است یافته‌ها و نتایج تحقیق عبارتند از این‌که: بین تعلقات اجتماعی زنان مجرد در مقایسه با زنان غیرموجود اختلاف معناداری وجود ندارد و عوامل از هم‌گسیختگی خانواده، محیط زندگی، پایگاه اجتماعی اقتصادی و دینداری در بین زنان مجرم در مقایسه با زنان غیرمجرم اختلاف معناداری وجود دارد.

روش تحقیق
پژوهش حاضر از نوع کمی و کاربردی است که از طریق روش پیمایشی سعی در توصیف وضعیت اقتصادی_اجتماعی زنان زندانی استان لرستان دارد. جامعه آماری این تحقیق را زنان زندانی استان لرستان حاضر در دو زندان داخلی استان واقع در شهرستان‌های خرم‌آباد و بروجرد تشکیل می‌دهند در این پژوهش گروه سنی خاصی مدنظر نبوده‌ و تعداد مجرمان مورد بررسی حدود ۵۵ نفر است.

حدود ۳۶ درصد از جمعیت مورد بررسی شهرستان وقوع جرم خود را بروجرد، 34.5 درصد خرم‌آباد و هر کدام از شهرستان‌های الیگودرز، نورآباد، ازنا و درود به ترتیب ۹.۱، ۵.۵، ۹.۱ و ۵.۵ درصد را به خود اختصاص داده‌اند.

مواد مخدر و سرقت؛ در صدر جرایم زنان
۴۹ درصد جمعیت نمونه، عنوان محکومیت خود را مواد مخدر و سرقت بیان کرده‌اند. همچنین ۳۰ درصد جمعیت نمونه، قتل عمد، معاونت در قتل و حبس ابد را به عنوان محکومیت خویش بیان داشته‌اند. پس از آن محکومیت مالی، رابطه نامشروع و ضرب و شتم به ترتیب و 9.1، ۳.۶ و ۷.۳ درصد اظهارات نمونه را در خصوص این‌گویه به خود اختصاص می‌دهند.

حدود ۶۷ درصد مجرمان مورد بررسی در گروه سنی 49-30 سال قرار دارند و حدود ۲۵ درصد از آنان در گروه سنی 29-20 سال جای گرفته‌اند.

۶۳ درصد پاسخ‌گویان تحصیلات پایین‌تر از دیپلم دارند
نمونه مورد بررسی به ترتیب با درصدهای ۲۱.۸، ۲۹.۱، ۱۰.۹، ۲1.۸ و ۱۴.۶ در سطوح تحصیلات بی‌سواد، راهنمایی، متوسطه، دیپلم و کاردانی کارشناسی قرار می‌گیرند. این در حالی است که به‌طور کلی ۶۳ درصد پاسخ‌گویان دارای تحصیلات پایین‌تر از دیپلم بوده‌اند.

وضعیت تأهل و تجرد زنان مجرم
با توجه به توزیع فراوانی حدود ۶۷ درصد جمعیت نمونه را افراد متأهل، حدود ۲۱ درصد افراد مطلقه و حدود 11 درصد از جمعیت را افراد مجرد تشکیل می‌دهند. حدود ۸۴ درصد مجرمان مورد بررسی قبل از زندان شغلی داشته‌اند و در پاسخ به این سؤال مربوط به شغل، عنوان بیکاری را اظهار داشته‌اند. همچنین حدود ۸۷ درصد جمعیت نمونه در والدین خود سابقه جرم بزهکاری نداشته‌اند، در مقابل فقط 12.7درصد جامعه نمونه در والدین خود سابقه جرم برهکاری داشته‌اند.

عوامل مؤثر بر ارتکاب جرم توسط زنان از نگاه مجرمان زن
نتایج بیانگر اظهارات ۸۵ درصدی جمعیت نمونه در تأثیر زیاد و خیلی زیاد ارتباط با افراد منحرف بر مجرم‌شدن آن‌ها است. همچنین حدود ۸۲ درصد جمعیت نمونه اقدام به ارتکاب جرم در اثر نیازهای اولیه و ضروری را در حدود خیلی زیاد و زیاد دانسته‌اند؛ در مقابل فقط حدود ۱۱ درصد جمعیت این امکان را در حد کم و اصلاً بیان داشته‌اند.

تأثیر برچسب مجرمانه بر میل به ارتکاب جرم در زنان
نتایج پژوهش در خصوص سابقه بازگشت مجدد مجرمان زندان بیان‌گر این مطلب است که حدود ۵۸ درصد جمعیت نمونه وضعیت فعلی خود را زندانی بودن در اولین تجربه خود در این زمینه دانسته‌اند و حدود ۴۲ درصد نمونه در پاسخ به این سؤال ارجاع مکرر خود به زندان را بیان داشته‌اند. از سویی حدود 85 درصد جمعیت نمونه تأثیر سابقه محکومیت بر میزان واگذاری شغل و پذیرش اجتماعی را در حد خیلی زیاد و زیاد دانسته‌اند. همچنین نتایج بیان‌گر تأثیر برچسب مجرمانه بر میل به ارتکاب جرم در حد خیلی زیاد و زیاد در 80 درصد جمعیت نمونه است.

نتیجه‌گیری
براساس نتایج به‌دست آمده از توصیف و تحلیل اطلاعات جمع‌آوری شده، حدود ۶۷ درصد از افراد نمونه در گروه سنی 49-30 سال قرار دارند. جمعیت مورد مطالعه به لحاظ موقعیت تحصیلی در وضعیت مطلوبی قرار ندارند، به‌گونه‌ای که ۸۵ درصد جمعیت دارای تحصیلات دیپلم و پایین‌تر هستند و طبیعتاً در وضعیت فعلی جامعه، این سطح تحصیلات نمی‌تواند فراهم‌کننده شغل و جایگاه اجتماعی مناسبی برای این گروه از زنان باشد.

از سویی براساس اطلاعات به‌دست آمده حدود ۶۷ درصد از مجرمان، متأهل هستند که با احتساب جمعیت طلاق‌گرفته این درصد به 89 می‌رسد. این میزان بالای جمعیت ازدواج‌کرده در گروه زنان مجرم می‌تواند توجه و بررسی بیشتر وضعیت اقتصادی و احیاناً فرهنگی را به ما یادآوری کند که می‌توانند زمینه‌ساز بروز مشکلات و ایجاد تنگناهایی برای زنان متأهل باشد.

نقش کمتر خانواده نسبت به عوامل بیرونی در ارتکاب جرم
نتایج حاصل از تحقیقات صورت‌گرفته و نظریات مطرح‌شده در زمینه جامعه‌پذیری و تربیت فرزندان، یکی از مهم‌ترین عوامل مرتبط و تأثیرگذار بر وقوع جرم توسط افراد را جامعه‌پذیری در بعد خانواده می‌دانند. با وجود تأیید این مطلب (تأثیر جامعه‌پذیری و هنجار‌پذیری افراد) توسط نتایج به‌دست آمده در این پژوهش و سوابق پیشین، می‌توانیم به نکات قابل توجه دیگری پی ببریم. نتایج نشان‌دهنده اظهارات پاسخ‌گویان نسبت به گویه مطرح‌شده با عنوان «وجود سابقه جرم و بزهکاری در والدین» است. با توجه به عدم تأیید حداکثری گویه مربوطه توسط پاسخ‌گویان می‌توان به این مطلب اذعان داشت که امروزه در گذر زمان، شاهد کمرنگ شدن هرچه بیشتر نقش خانواده و در مقابل افزایش تأثیر عوامل بیرونی همچون گروه دوستان و رسانه‌ها بر افراد هستیم؛ به‌گونه‌ای که در بسیاری از موارد والدین خانواد‌هایی که بنا به اظهار مجرمان هرگز در درون خود با جرم انحراف جنسی و حتی درگیری و نابه‌سامانی‌های خانوادگی مواجه نبوده‌اند، امروز شاهد جرم و کج‌روی فرزندان خود هستند. این مطلب به نوعی می‌تواند بیان‌کننده این واقعیت باشد که در جهان کنونی مؤلفه‌های مرکزی جامعه‌پذیری از نهاد خانواده به سایر عوامل بیرونی انتقال یافته‌ است و این مهم، توجه و سرمایه‌گذاری هر چه بیشتر را در جهت سالم‌سازی و کنترل صحیح این عوامل بیرونی می‌طلبد.

حاکمیت فقر بر زندگی زنان مجرم در حد عدم توانایی تأمین نیازهای ضروری و اساسی زندگی
یکی دیگر از عوامل مورد تأیید و مؤثر بر میزان جرایم افراد حاکمیت فقر بر زندگی مجرمان در حد عدم توانایی تأمین نیازهای ضروری و اساسی زندگی خود است. به‌طوری که بسیاری از زنان مجرم مورد بررسی هدف خود را از ارتکاب جرم و کج‌روی را تأمین معاش و نیازهای اساسی خود بیان کرده‌اند.

نسبت دادن عنوان منحرفانه و شناسایی فرد به عنوان فردی کج‌رو و مجرم در جامعه عامل دیگری است که از سوی مجرمان در حد بسیار بالایی مؤثر شناخته شده است.

درگیری 80 درصدی زنان مجرم در جرایم سطح بالا و نادر
شایسته است این نکته را مد نظر قرار دهیم که در توجه به پاسخگویان به گویه توصیفی عنوان جرم مجرمان و نظریه‌ای که معتقد است زنان به‌طور عمده به دلیل جایگاه پایین، فقر و تحت سلطه بودن خود جرایم سطح پایین را مرتکب می‌شوند، نتایج بیان‌گر عملکرد ۸۰ درصدی نمونه مورد مطالعه در جرایم سطح بالا و نادر (حداقل در گروه جنسی زنان) همچون قتل، معاونت در قتل و سرقت است. شاید دلیل این امر را بتوان در این مسأله جست که نمونه مورد مطالعه در این تحقیق زنان واقع در حبس بوده‌اند؛ این در حالی است که سیاست دستگاه قضایی بر این است که مرتکبان جرایم سطح پایین از طریق مجازات‌های جانشین و نه صرفاً حبس، پاسخگوی جزای عمل خود باشند. از سوی دیگر جامعه و خانواده‌ها دیدگاه متعصبانه و همراه با گذشت بیشتری نسبت به حبس زنان دارند و این عوامل می‌توانند از محبوس شدن زنان و به‌خصوص زنان با محکومیت‌های کوچک بکاهد.

به گزارش مهرخانه، لازم به ذکر است پژوهش حاضر با عنوان بررسی وضعیت اجتماعی - اقتصادی زنان زندانی (مطالعه موردی زندان زنان استان لرستان) توسط دکتر سید محمدرضا حسینی، استادیار دانشگاه آیت‌الله بروجردی انجام و منتشر شده است.

انتهای پیام/ 930610


ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار