پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۳۹۸۲۴
تاریخ انتشار: ۰۸ آذر ۱۳۹۶ - ۱۳:۲۸
گزارشی از اقدامات نهادهای مدنی و سازمان‌های دولتی برای کودکان زلزله‌زده
«برایش توپ آوردم. قول دادم مال خودش باشد. خندید. حالا وقتش بود با هم فوتبال بازی كنیم و بخندیم به تلخی زندگی! به او می‌گویم: تو بهترین فوتبالیست دنیایی. از سر ذوق دندان‌هایش را به هم فشار داد و خندید. چشم‌هایش از نهایت شادی برق می‌زد و این‌بار محکم‌تر شوت زد. با هم خندیدیم و زدیم به زیر غم‌ها...»


«حمزه پسر چهار ساله چشم مخملی‌ای بود كه به خاطر فوت مادرش و ضربه مغزی شدن پدرش در زلزله، 10 روز بود كه بازی نمی‌کرد و با كسی حرف نمی‌زد. كافی بود ماشینی رد بود تا ترس در چشم‌هایش دیده شود. قایم شده بود و نمی‌خواست با كسی حرف بزند. غم از دست دادن مادر و افسردگی اطرافیانش كافی بود تا بهانه‌ای برای خندیدن و حرف زدن و بازی كردن نداشته باشد. برایش توپ آوردم. قول دادم مال خودش باشد. خندید. حالا وقتش بود با هم فوتبال بازی كنیم و بخندیم به تلخی زندگی! به او می‌گویم: تو بهترین فوتبالیست دنیایی. از سر ذوق دندان‌هایش را به هم فشار داد و خندید. چشم‌هایش از نهایت شادی برق می‌زد و این‌بار محکم‌تر شوت زد. با هم خندیدیم و زدیم به زیر غم‌ها...»

این روایت یکی از داوطلبان امدادگر در مناطق زلزله‌زده است که گویای عمق بحران‌های روحی کودکانی است که به نحوی از این بحران صدمه و آسیب دیده‌اند. این روایت نشان می‌دهد که تنها با یک توپ فوتبال می‌توان مرهم بود بر آلام این کودکان و برای لحظه‌ای غم و فقدان را از خاطرشان کم‌رنگ کرد.

به گزارش مهرخانه، نزدیک سه هفته از زلزله مرگبار کرمانشاه گذشته است اما گویا تمامی ثانیه‌های وقوع زلزله در آن نیمه‌شب سرد یکشنبه کش آمده و سختی‌ها و دشواری‌های آن برای مردم آن منطقه تمامی ندارد. سرمای هوا، کمبود مواد غذایی، مشکلات اسکان و سختی‌های ماه‌ها زندگی در چادر و تحمل داغ عزیزان و مرور خاطرات آنان همگی از جمله دردهایی است که به این زودی‌ها التیام نمی‌یابد و همچون زخمی کهنه مهمان روح و روان مردم زلزله‌زده خواهد بود. اما در این میان آن‌چه بیش از همه احساسات هر انسانی را جریحه‌دار می‌کند، تصویر بهت‌زده کودکان زلزله‌زده در میان آوارهاست. این کودکان بی‌پناه‌ترین بازماندگان زلزله هستند؛ چون هنوز نمی‌توانند درکی درست از اتفاق رخ‌داده، داشته باشند.

برپایه گزارش‌های گروه‌های مدنی برخی از کودکان زلزله‌زده به‌واسطه ترس و یا از دست دادن والدین و عزیزان خود دچار آسیب‌های روحی و روانی همچون استرس و از دست دادن قدرت تکلم و افسردگی شده‌اند و عده‌ای از کودکان کم‌‌سن و سال‌تر نیز دیگر حتی جرأت قدم گذاشتن بر زمین و راه‌رفتن ندارند و به گفته‌ مادرانشان، از شب زلزله مدام مجبورند کودکانشان را در آغوش بگیرند چون فرزندشان از راه‌رفتن بر روی زمین واهمه دارد.

حدود 24 کودک در زلزله غرب کشور والدین خود را از دست داده‌اند
به گفته معاون توسعه، پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور حدود 24 کودک در زلزله غرب کشور والدین خود را از دست داده‌اند؛ از این تعداد 6 کودک هر دو والدینشان فوت کرده و در حال حاضر نزد اقوام و نزدیکانشان به سر می‌برند و به بهزیستی تحویل داده نشده‌اند. یک کودک همچنان در بیمارستان بستری است که بعد از ترخیص به بهزیستی تحویل داده می‌شود. همچنین یک کودک 17 ساله نیز در یکی از مراکز بهزیستی نگهداری می‌شود.

به گواه نظر مددکاران و روان‌شناسان کودک، کودکان آسیب‌دیده از زلزله به مرور دچار افسردگی بعد از سانحه می‌شوند و برای مدت زیادی دچار کابوس‌های شبانه شده و دردهای جسمانی را تحمل و در ذهنشان مدام صحنه زلزله را تصور می‌کنند و این احساس ناامنی، سال‌های آینده نیز همراه آن‌ها خواهد بود. به همین دلیل مداخلات روان‌درمانی برای کودکان و ارائه خدمات روانی- اجتماعی می‌تواند تا حدود زیادی تأثیرات این شوک روانی را برای آنان کاهش دهد.

معمولاً برای کودکان زلزله‌زده مداخلات غيردارویى عبارتند از بازى‌درمانى، روان‌درمانى و روش‌هاى اداره اضطراب و در بچه‌هاى كوچك‌تر، بازى، نقاشی و بيان داستان فرصتى را براى بيرون‌ريزى هيجانات فراهم مي‌سازد.

نهادهای مدنی در زلزله کرمانشاه حضوری پررنگ داشتند و هرکدام به نحوی سعی کردند در صحنه کمک‌رسانی به مردم زلزله‌زده حضور داشته باشند. این حضور اگرچه در روزهای اولیه بیشتر به صورت نقدی و ارسال کمک‌هایی برای رفع نیازهای اولیه مردم بود اما با گذشت بیش از یک‌ هفته این کمک‌ها به سمت فعالیت‌های فرهنگی و مددکاری پیش رفت و کمک‌های روانی به کودکان زلزله‌زده در اولویت قرار گرفت.

اقدامات کانون پرورش فکری کودکان برای کودکان زلزله‌زده
کانون پرورش فکری کودکان از جمله نهادهایی است که توانسته در چنین رویدادهایی در مناطق زلزله‌زده حاضر شود و کمک‌های فرهنگی خود را برای کودکان زلزله‌زده ارائه دهد. اولویت این مؤسسه، جمع‌آوری کمک‌های مردمی و تهیه اسباب‌بازی، کتاب و نوشت‌افزار و ارسال آن به مناطق زلزله‌زده بوده است و درکنار این اقلام ارسالی، جمعی از مربیان کانون نیز از نخستین ساعت‌های وقوع این حادثه در شهرها و روستاهای آسیب‌دیده حاضر شدند و با اجرای فعالیت‌های هنری آغوش گرم خود را به روی کودکان و نوجوانان ساکن این مناطق گشودند.

همچنین کانون با تشکیل ستاد ویژه امدادرسانی فرهنگی قرار است علاوه بر اعزام مربیان، کتاب‌خانه‌های سیار، هنرمندان و نویسندگان، مجموعه‌ای از تولیدات و محصولات فرهنگی خود شامل کتاب، اسباب‌بازی و سرگرمی و نوشت‌افزار را به کودکان ساکن این مناطق اهدا کند.

نمایش عروسکی برای کودکان از سوی هنرمندان انجمن هنر‌های نمایشی استان کرمانشاه
جمعی از هنرمندان نیز به منظور کمک‌رسانی و ایجاد فضای شاد و مفرح در مناطق زلزله‌زده در میان کودکان این مناطق به اجرای نمایش عروسکی پرداختند. این نمایش‌ها در ۴ کمپ اسکان در مناطق زلزله‌زده همراه با برنامه‌های متنوع و اهدای جوایز به تمامی بچه‌های حاضر در برنامه برگزار شد. همچنین عروسک‌های نمایش افسانه دیگ و کدو که پیش‌تر برگزیده بخش کودک‌ و نوجوان مریوان شده بود و‌ به جشنواره کودک‌ همدان راه یافت، میهمان کودکان سرپل ذهابی بودند. عروسک‌گردانان این نمایش تلاش کردند با خواندن شعرهای محلی کودکان زلزله‌زده سرپل ذهاب را شاد کنند.

برنامه‌های مرکز اوج کودک و نوجوان بعد از زلزله کرمانشاه
وحید ملتجی، مسؤول مرکز اوج کودک و نوجوان با اشاره به حضور نیروهای این مرکز در هفته‌های اخیر در کرمانشاه گفت: پس از وقوع زلزله کرمانشاه، تیم 20 نفره اجرای برنامه مرکز اوج کودک و نوجوان به مدت 12 روز در روستاهای زلزله‌زده حاضر شدند و در این مدت بیش از 30 اجرا برای مخاطبان خود اجرا کردند.

این برنامه‌ها در دو بخش مختلف به اجرا گذاشته شده که بخشی از آن به صورت میدانی در خودروی معروف سفیر آفتاب که هم امکان پخش فیلم و اجرای برنامه را دارد، عملیاتی شده و بخشی از آن‌ها هم در چادرهای تعبیه‌شده در این مناطق اجرا شد.

به گفته مسؤول مرکز اوج کودک و نوجوان در اجرای برنامه‌های این مرکز روان‌شناسان و متخصصان داوطلب نیز همکاری دارند و تمامی برنامه‌ها با توجه به گروه‌های سنی کودکان و نوجوانان و به مقتضای سنی آنان اجرا می‌شود.

چادرهای خوشحالی در کمپ کودکان هیوا
چادرهای دوستدار کودک یا چادرهای خوشحالی تجربه‌ای در زلزله‌های بم و آذربایجان بودند که در زلزله کرمانشاه نیز دوباره تکرار شد و دل تعدادی از کودکان را شاد کرد. این بار امیر سهرابی به عنوان یک فعال مدنی از روز دوم زلزله در مناطق زلزله‌زده حاضر شد و کار خود را ابتدا با چادری کوچک آغاز کرد تا این‌که امروز به برپایی کمپ کودکان هیوا رسید.

به گفته امیر سهرابی کار این کمپ‌ها مداخله روان‌شناسی نیست؛ بلکه در این فضا سعی می‌شود تا با ایجاد فضای بازی، سرگرمی و تجربه‌های ادبی و هنری فضای شادی برای بچه‌ها ایجاد شود. فضایی که به گفته سهرابی می‌تواند عمیق شود و خلاقیت بچه‌ها را شکوفا کند؛ آن هم در شرایطی که هنوز آمار مشخصی از تعداد کودکانی که خانواده خود را از دست داده‌اند، وجود ندارد و بسیاری از کودکان هنوز شرایط پیش‌آمده را درک نکرده‌اند.

کمپ کودکان در روستای حسن کوییک دشت ذهاب بر پا شده است. در منطقه‌ای که جزو اصلی‌ترین مناطق آسیب‌دیده در زلزله اخیر است. در روزهای اول زلزله تعداد زیادی از بچه‌ها هنوز آن را نمی‌شناختند اما به مرور زمان بچه‌ها کم‌کم با کمپ آشنا شدند؛ تا جایی‌که امروز روزانه بیش از 30 کودک مهمان آن هستند و بخش زیادی از زمان خود را در این چادرها می‌گذرانند.

فعالیت‌های نهادهای دولتی برای کودکان زلزله‌زده
از آن‌جایی‌که وظیفه اصلی هدایت و مدیریت شرایط بحرانی مناطق زلزله‌زده برعهده نهادهای رسمی و دولتی کشور است، مدیریت شرایط روانی مردم در روزهای پس از زلزله نیز بایستی در دستور کار این نهادها قرار گیرد. نهادهایی همچون بهزیستی، آموزش و پرورش و هلال احمر در ارتباط مستقیم با این وظیفه قرار دارند که حضور تخصصی آنان می‌تواند فعالیت‌های نهادهای مدنی را انسجام بخشد.

تشکیل ستادهای حمایت روانی برای کودکان زلزله‌زده توسط هلال احمر
توزیع اسباب‌بازی میان کودکان زلزله‌زده به منظور تجدید روحیه و کاستن از فشارهای روانی کودکان زلزله‌زده، از جمله اقداماتی بود که در چند روز اخیر توسط نیروهای امدادی هلال احمر در منطقه صورت گرفت. همچنین ستاد‌هایی برای ارائه حمایت‌های‌ روانی به‌ویژه برای کودکان زلزله‌زده توسط نیروهای امدادی هلال احمر تشکیل شد که یکی از اقدامات مهم این ستادها انجام مشاوره‌های تخصصی و کارشناسی با کودکان آسیب‌دیده و متأثر از زلزله اخیر کرمانشاه است. کارشناسان این ستادها بین کودکان آسیب‌دیده وسایل نقاشی و اسباب بازی توزیع و برای شادی آنان بازی‌های گروهی برگزار می‌کنند.

اخیراً نیز تیم حمایت روانی و اجتماعی جمعیت هلال احمر اقدام به برگزاری تولد برای یکی از کودکان زلزله‌زده به نام امیررضا کرد که تصاویر آن در شبکه‌های اجتماعی بازتاب گسترده‌ای داشت.

سازمان بهزیستی و برپایی مهدکودک‌های سیار
جمعیت همیاران سلامت و طرح محب (مشاوره و حمايت رواني در بلاياي طبيعي) دو گروهی هستند که خدمات روانی و اجتماعی را زیر نظر سازمان بهزیستی در مناطق زلزله‌زده ارائه می‌دهند. به گفته سید مهدی میرشاه‌ولد؛ مدیرکل روابط عمومی سازمان بهزیستی، در مناطق زلزله‌زده کرمانشاه در شهرستان‌های اسلام‌آباد غرب، دالاهو، سرپل ذهاب، قصر شیرین، گیلان‌غرب، ثلاث باباجانی و جوانرود، تاکنون ۲۲۰ روستا توسط تیم مددکاری و روانشناسی جمعیت همیاران سلامت و تیم محب بررسی شده است و  ۳ هزار و ۱۶۰ مشاوره روان‌شناختی شرایط بحران صورت گرفته است که از این تعداد نزدیک یک‌هزار و ۲۰۰ کودک خدمات روانی طرح محب را دریافت کردند.

در حال حاضر ۱۲ تیم فعال CBR (طرح توانبخشی مبتنی بر جامعه) در مناطق زلزله‌زده ارائه خدمت می‌کنند و ۱۰ مهدکودک صحرایی ایجاد شده و با بررسی وضعیت کودکان بی‌سرپرست با انجام ۲۱۶ کار مددکاری ۸ کودک شناسایی شد که ۷ مورد به خانواده و یک نفر در مرکز ساماندهی شدند.

علاوه بر این فاطمه عباسی، مشاور رییس بهزیستی در امور زنان و خانواده، 24 آبان ماه از راه‌اندازی 2 واحد مهدکودک سیار در مناطق زلزله‌زده کرمانشاه خبرداد و اعلام کرد که قرار است در این دو مهد کودک علاوه بر ارائه خدمات مورد نیاز مادر و کودک، حمایت‌ها و درمان‌های روان‌شناسی نیز به این گروه ارائه شود.

را‌ه‌اندازی مرکز جامع نگهداری از کودکان زلزله‌زده بی‌سرپرست
مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک از راه‌اندازی مرکزی برای نگهداری کودکان بی‌سرپرست در مناطق زلزله‌زده خبر داد. مظفر الوندی؛ دبیر مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک گفت: ما تصمیم گرفتیم تا برای این بچه‌ها کار ماندگارتری را انجام دهیم و در جلسه‌ای که داشته‌ایم، قرار بر این شد که از طریق کمک‌های مردمی مرکز جامعی برای نگهداری از کودکان زلزله زده راه‌اندازی کنیم.

دبیر مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک اظهار داشت: ما به عنوان بخش هماهنگ‌های کارهای اداری وارد شده‌ایم و اصل کار دولتی نیست اما امیدواریم هرچه زودتر کودکان زلزله‌زده‌ای که سرپرست خود را از دست داده‌اند، به وضعیت مناسبی دست پیدا کنند.

اعزام 12 مشاور برای دانش آموزان زلزله‌زده توسط آموزش و پرورش
از سویی رییس اداره اطلاع‌رسانی آموزش و پرورش شهر تهران، از اعزام‌ نخستین گروه مشاوره به مناطق زلزله‌زده خبر داد. علیرضا راهپیما، در این خصوص گفت: آموزش و پرورش فراخوانی را برای اعلام آمادگی مشاوران پایتخت برای اعزام به مناطق زلزله‌زده منتشر کرد که تعدادی از مشاوران مقطع متوسطه آمادگی خود را اعلام کردند و اولین گروه مشاوران که تخصص آنان روان‌شناسی بالینی است به مناطق زلزله‌زده اعزام شدند.

به گفته علیرضا راهپیما، تعداد ۱۲ مشاور که شامل ۷ مشاور زن و ۵ مشاور مرد هستند به مناطق زلزله‌زده ثلاث باباجانی و سرپل ذهاب اعزام‌ شده‌اند و پیش‌بینی کرده‌ایم تا هر هفته تعداد ۱۰ نفر از مشاوران را به این مناطق اعزام‌کنیم. قرار است هر گروه ۵ تا ۷ روز در مناطق زلزله‌زده به دانش‌آموزانی که دارای مشکلات روحی و روانی هستند، خدمات مشاوره‌ای ارائه دهند که پس از اتمام مأموریت یک هفته‌ای گروه اول، گروه دوم اعزام می‌شود و با دریافت گزارش‌های گروه اول به مشاوره دانش‌آموزان می‌پردازد.

انتهای پیام/ 950815

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار