پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۴۰۷۹۹
تاریخ انتشار: ۱۶ دی ۱۳۹۶ - ۱۵:۰۱
علی مطهری:
به نظر من ازدواج موقت تدبیر درستی است و جزو همان کادر خانواده محسوب می‌شود. اگر ازدواج موقت و تعدد زوجات به‌درستی در جامعه اجرا شود، فحشا ریشه‌کن خواهد شد. در کشوری که 3 میلیون زن بیوه وجود دارند که افراد مجرد با آن‌ها ازدواج نمی‌کنند، یکی از راه‌ها تعدد زوجات است. بعد از جنگ جهانی دوم هم کشور آلمان قانون گذاشت که هر مرد می‌تواند با 4 زن ازدواج کند.


پایگاه تحلیلی- خبری مهرخانه با توجه به رسالت خود جهت اطلاع‌رسانی جامع اقدامات و فعالیت‌های صورت‌گرفته در حوزه زنان، مبادرت به پوشش همایش‌ها، جلسات، نشست‌ها و هم‌اندیشی‌های گوناگون که توسط طیف‌های فکری و سیاسی مختلف برگزار می‌شود، می‌کند. بدیهی است این اقدام صرفاً جهت اطلاع‌رسانی به علاقه‌مندان حوزه زنان صورت گرفته و لزوماً بیانگر دیدگاه‌های مهرخانه نیست.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: ماده 26 قانون مدنی بی‌حجابی را جرم دانسته است. به نظر من روشی که تاکنون داشته‌ایم موفق بوده و در مجموع، وضعیت پوشش زنان قابل قبول است و نمی‌توانیم بگوییم که در سراسر کشور وضع حجاب زنان بد است. البته، باید همیشه نظارت وجود داشته باشد و آزاد بودن حجاب عملی نیست؛ چون به عریانی و نیمه‌عریانی می‌رسد که به صلاح جامعه نیست. دولت اسلامی باید امر به معروف و نهی از منکر را که مستلزم اجرای قانون است داشته باشد و نظارت کند.

به گزارش خبرنگار مهرخانه، نشست "ارزیابی کارنامه جمهوری اسلامی درباره حجاب" به همت گروه علوم اجتماعی انجمن اندیشه و قلم و با همکاری پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد. در این نشست علی مطهری؛ نماینده مردم تهران در مجلس و آذر منصوری؛ فعال حوزه زنان به ایراد سخنانی پرداختند.

در ابتدای این نشست مطهری گفت: تعبیر حجاب شاید تعبیر کاملی نباشد زیرا حجاب به معنای پرده‌نشینی است و تعبیر بهتری که می‌توانیم به کار ببریم، ستر یا پوشش است لذا در اسلام مسأله پوشش مطرح است. سؤالی که می‌توان مطرح کرد این است که آیا مسایل مربوط به عفاف مهم است یا خیر؟ در پاسخ باید گفت از نظر اسلام این مسایل مهم است اما از نظر دنیای غرب چنین نیست و آن را حل‌شده می‌دانند؛ در حالی‌که آن‌ها مشکلات بیشتری از ما دارند و برای آن‌ها هم حل‌نشده است.

کسی که با ده‌ها نفر ارتباط داشته بعد از ازدواج پایبندی به یک نفر برایش مشکل است
او در رابطه با تأکید قرآن بر حجاب و عفاف بیان داشت: سوره نور به مسایل مربوط به عفاف و روابط زن و مرد می‌پردازد و می‌گوید شما این مسایل را با فطرت خود درک می‌کنید و ما در این‌جا فقط یادآوری می‌کنیم. در نظام خانوادگی اسلامی بر ممنوعیت کامیابی جنسی خارج از خانواده تأکید شده است و هرگونه روابط جنسی باید در کادر خانواده باشد؛ به‌گونه‌ای که شخص با ازدواج از محدودیت به آزادی می‌رسد اما در سیستم فرنگی برعکس است و شخص با ازدواج از آزادی خارج و محدود می‌شود و کسی که تازه ازدواج کرده می‌گوید برای خودم زندان‌بان درست کردم. وقتی دو نفر اولین رابطه خود را تجربه می‌کنند، استحکام روحی بین آن‌ها به‌وجود می‌آید اما در غرب کسی که قبلاً با ده‌ها نفر ارتباط داشته بعد از ازدواج پایبندی به یک نفر برایش مشکل است.

مطهری ضمن بیان این مطلب که افرادی که به هوس‌رانی جنسی عادت می‌کنند به‌تدریج شجاعت، حریت و شرافت خود را از دست می‌دهند، اظهار داشت: ما در این زمینه تجربه اندلس اسلامی را پیش روی خود داریم. مسلمانان حدود 400 سال بر این منطقه مسلط شدند اما مسیحیان از این حکومت ناراحت و به دنبال انقراض آن بودند لذا با استفاده از دو عنصر شراب و زن آن‌جا را آزاد کردند. وقتی مسلمانان به‌تدریج به شراب و عیاشی عادت کردند، مسیحیان توانستند با یک حمله آن‌ها را تارومار کنند.

نماینده مردم تهران در مجلس افزود: اسلام برای حفظ روحیه انسانیت و شرافت در زن و مرد تدابیری مانند موعظه، تربیت، امر به معروف و نهی از منکر و در نظر گرفتن برخی قیود را اندیشیده است. همچنین، به این منظور مجازات‌هایی را در نظر گرفته که تنها در صورت ثابت‌شدن جرم این مجازات‌ها اعمال می‌شود. البته، اسلام اصراری ندارد که حتماً این روابط برملا شود و افراد خاطی مجازات شوند اما اگر ثابت شد، مجازات‌هایی در نظر گرفته شده است.

او در رابطه با نگاه اسلام و غرب به خانواده گفت: در اسلام خانواده براساس وحدت و پیوند روحی محکم زن و شوهر تأسیس شده است اما در دنیای غرب روابط زن و شوهر مانند دو شریک تجاری است و مسایلی مانند رعایت عواطف و احترام زن و پرداختن نفقه او در آن‌جا محفوظ نیست.

در اسلام هرگونه التذاذ جنسی منحصر در خانواده است
مطهری با اشاره به تدابیر اسلام برای حفظ عفاف اظهار داشت: در اسلام هرگونه التذاذ جنسی منحصر در خانواده است و برای تحقق این موضوع تدابیری در نظر گرفته شده است. مثلاً در قرآن آداب نگاه کردن ذکر شده و به این معناست که زن و مرد مجاز نیستند به قصد لذت و به شکل خیره به هم نگاه کنند. مسأله پوشش اسلامی هم مورد تأکید قرار گرفته که زن و مرد باید آن را رعایت کنند اما طبعاً در مورد زنان این رعایت باید بیشتر باشد. تدبیر دیگر اسلام، عدم اختلاط زن و مرد در فعالیت‌های اجتماعی است و اشاره دارد باید حریمی بین زن و مرد وجود داشته باشد. درواقع، نه پرده‌نشینی مورد تأیید است و نه اختلاط بلکه باید حریمی در این میان وجود داشته باشد. تز اسلام در مورد غریزه جنسی نیز ارضا در حد طبیعی و عدم تحریک است.

اگر زنان اروپایی را آزاد بگذارند آن‌ها هم پوشیده می‌شوند
نماینده مردم تهران در مجلس سر اختصاص وظیفه پوشش به زن را به تفاوت در خلقت و طبیعت زن و مرد مرتبط دانست و گفت: مرد به دنبال تصاحب جسم زن و زن بیشتر به دنبال تصاحب قلب مرد است لذا زن بیشتر به تبرج و خودنمایی برای تصرف قلب مرد روی می‌آورد. از این‌رو، وظیفه پوشش بیشتر به زن اختصاص یافته است و طبیعت زن هم همین مسأله را اقتضا می‌کند. البته، خود زن هم تمایل به پوشش دارد؛ چون می‌داند اگر خود را ارزان ارایه کند احترامش از دست می‌رود؛ به همین دلیل تلاش دارد دسترسی به او سخت‌تر باشد. در اروپا هم زنان قبلاً پوشیده بودند اما تبلیغات سرمایه‌داری آن‌ها را تشویق به عریانی کرده است و من معتقدم اگر زنان اروپایی را آزاد بگذارند آنها هم پوشیده می‌شوند. برهنگی یک نقشه صهیونیستی در کل دنیاست.

زنان پوشیده‌تر ظاهر شوند تا مورد آزار قرار نگیرند
او در ادامه بیان داشت: این روزها در رسانه‌ها از آزار جنسی در هالیوود و پارلمان انگلیس صحبت می‌کنند اما نمی‌گویند زنان هم باید پوشیده‌تر ظاهر شوند تا این مشکلات به‌وجود نیاید. آن‌ها معتقدند زنان آزاد هستند و مردان نباید آن‌ها را آزار دهند اما راهی که می‌روند غلط است. یکی از فلسفه‌های پوشش اسلامی آرامش روانی است. غریزه جنسی انسان سیری‌ناپذیر است و علاوه بر ظرفیت جسمانی، ظرفیت روحی هم دارد و این‌گونه نیست که وقتی کسی در این راه بیفتد میلش متوقف شود لذا باید برای کنترل این مسأله تدابیری اندیشید.

حس تغزل معمولاً در محیط‌های عفیف به‌وجود می‌آید
مطهری خاطرنشان کرد: خسروپرویز حرمسرایی با 3 هزار زن داشت و اگر باز هم از وجود زن زیبای دیگری به او خبر می‌دادند می‌گفت او را هم نزد من بیاورید. در میان خلفای دوره اسلامی نیز هارون‌الرشید چنین بود. حس تغزل و عشق‌های جنسی معمولاً در محیط‌های عفیف به‌وجود می‌آید مثلاً داستانی مانند رومئو و ژولیت یا لیلی و مجنون هیچ‌وقت در محیط‌های آزاد ایجاد نخواهد شد. استاد مطهری معتقدند از نظر تصاحب‌ قلب‌ها مرد شکار و زن شکارچی است اما نظر تصاحب جسم برعکس است.

استحکام پیوند خانوادگی و استقرار اجتماعی از نتایج پوشش است
نماینده مردم تهران در مجلس با اشاره به دیگر فواید پوشش اظهار داشت: یکی از فواید پوشش استحکام پیوند خانوادگی است. هر اندازه رابطه زن و شوهر با یکدیگر قوی‌تر و رابطه آن‌ها با زن و مرد بیگانه ضعیف‌تر باشد، خانواده مستحکم‌تر خواهد بود. فایده دیگر پوشش، استقرار اجتماعی است زیرا کشاندن تمتعات جنسی از خانه به جامعه نیروی کار و فعالیت را تضعیف می‌کند. همچنین، داشتن پوشش ارزش و احترام زن را افزایش می‌دهد؛ درواقع، پوشش حریمی است که زن بین خود و مرد قرار می‌دهد و به این وسیله خود را به‌صورت ارزان عرضه نمی‌کند.

دوره‌های سه‌گانه زن در تاریخ
او در رابطه با دوره‌های سه‌گانه زن در تاریخ گفت: در یک دوره، زن شی‌ءای محسوب می‌شده که شخصیت نداشته اما گران‌بها بوده است. در این دوره، زن پرده‌نشین بود و دسترسی مرد به او به سختی صورت می‌گرفت. در دوره‌ای دیگر، زن تبدیل به یک شخص کم‌ارزش شد. مثلاً در اروپا زن وارد جامعه و فعالیت‌های اجتماعی شده اما چون حضور خود را همه جا اعلام کرده و مرد برای دسترسی به او نیاز به فعالیتی ندارد بی‌ارزش شده است. در دوره دیگر، زن هم شخصیت پیدا کرد، هم گران‌بها شد. در این دوره، زن هم به جامعه آمده، فعالیت کرده، استعدادهای او شکوفا شده و در ساختن مستقیم تاریخ نقش داشته و هم این‌که از طریق داشتن پوشش و بدون اختلاط بی‌جا تبدیل به فردی بی‌ارزش نشده است. در جمهوری اسلامی باید برای زنان چنین مدلی را پیش‌بینی کنیم.

حجاب مورد اتفاق همه فقهاست
مطهری ضمن بیان این مطلب که درباره حجاب نیاز به قانون نداریم، بیان داشت: حجاب مورد اتفاق همه فقهاست و آن‌ها هیچ اختلافی با هم ندارند که غیر از وجه و کفین، همه بدن زن باید پوشیده باشد. فلسفه این مسأله هم این است که زن در جامعه به‌صورت محرک ظاهر نشود تا استحکام خانواده‌ها برقرار شود و تبعات روانی که در اثر تحریک جنسی و بدون امکان ارضای آن به‌وجود می‌آید، متوجه افراد نشود. باید یا روش اروپایی یا روش اسلامی را اجرا کنیم. در اروپا تحریک آزاد است و راه‌های مختلفی هم مانند کلوپ‌های شبانه و... برای ارضای نیازها وجود دارد و این راه‌ها آزاد است لذا مشکلات روانی ناشی از تحریک کمتر است اما خانواده‌ها مستحکم نیستند اما مدل اسلامی مبتنی بر ممنوعیت تحریک و روابط آزاد است و ما وقتی نمی‌توانیم اماکنی مانند کلوپ‌ها و... را داشته باشیم، قطعاً نباید تحریک صورت گیرد.

آزاد بودن حجاب عملی نیست/ روشمان درست بوده است
نماینده مردم تهران در خصوص قانون حجاب اظهار داشت: ماده 26 قانون مدنی بی‌حجابی را جرم دانسته است. به نظر من روشی که تاکنون داشته‌ایم موفق بوده و در مجموع، وضعیت پوشش زنان قابل قبول است و نمی‌توانیم بگوییم که در سراسر کشور وضع حجاب زنان بد است. البته، باید همیشه نظارت وجود داشته باشد و آزاد بودن حجاب عملی نیست؛ چون به عریانی و نیمه‌عریانی می‌رسد که به صلاح جامعه نیست. دولت اسلامی باید امر به معروف و نهی از منکر را که مستلزم اجرای قانون است داشته باشد و نظارت کند. فکر نمی‌کنم الان مشکل بزرگی به نام حجاب در جامعه داشته باشیم. الان اجبار چندانی در این خصوص نیست، خیلی از زنان پوشش کامل را رعایت نمی‌کنند و اجباری هم وجود ندارد.

زن در اسلام پرده‌نشین نیست
او در پاسخ به سؤالی در خصوص وجود آزار جنسی در جامعه ما علی‌رغم داشتن حجاب، گفت: ما ادعا نمی‌کنیم اگر حجاب رعایت شود هیچ‌گاه آزار جنسی وجود نخواهد داشت؛ چون به هر حال در جامعه آدم‌های بیمار هم زندگی می‌کنند. کسانی که از بی‌حجابی زنان دفاع می‌کنند یا زنانی هستند که چندان پایبندی به اخلاق ندارند یا به قول شهید مطهری مردان شکارچی هستند. راهی که اسلام گفته چیزی نیست که به جامعه تحمیل کند بلکه مسأله‌ای است که در فطرت آدم‌ها وجود دارد. قانون حجاب جامعه ما درست است چون باعث می‌شود جامعه جای کار و فعالیت باشد. همین که نابه‌سامانی‌ها بیشتر از این نیست، به دلیل وجود حجاب است و اگر حجاب آزاد بود، نابه‌سامانی‌ها بیشتر می‌شد. خطبه حضرت زهرا(س)، سخنرانی حضرت زینب(س) و کمک زنان در جنگ‌های پیامبر نشان می‌دهد زن در اسلام پرده‌نشین نیست.

می‌توان صلاحیت مرد برای تعدد زوجات را برعهده دادگاه گذاشت
مطهری در رابطه با ازدواج موقت اظهار داشت: ازدواج موقت جایی است که امکان ازدواج دائم نیست اما احتمال زنا وجود دارد. ازدواج موقت با شرایط آسان‌تری نسبت به ازدواج دائم و با مدت معین و مهر مشخص است. به نظر من ازدواج موقت تدبیر درستی است و جزو همان کادر خانواده محسوب می‌شود. اگر ازدواج موقت و تعدد زوجات به‌درستی در جامعه اجرا شود، فحشا ریشه‌کن خواهد شد. در کشوری که 3 میلیون زن بیوه وجود دارند که افراد مجرد با آن‌ها ازدواج نمی‌کنند، یکی از راه‌ها تعدد زوجات است. بعد از جنگ جهانی دوم هم کشور آلمان قانون گذاشت که هر مرد می‌تواند با 4 زن ازدواج کند. البته، مردانی که قصد تعدد زوجات دارند، باید صلاحیت‌های لازم را داشته باشند و دست دولت اسلامی باز است که صلاحیت این افراد را در دادگاه تشخیص دهد تا هر کسی دست به این کار نزند.

باید در مورد 40 سال اخیر آسیب‌شناسی کنیم
به گزارش مهرخانه، در ادامه این نشست، آذر منصوری؛ فعال حوزه زنان به ایراد سخنانی پرداخت. او در ابتدای سخنان خود ضمن بیان این مطلب که به حجاب خود اعتقاد دارد و آن را در خانواده آموخته و انتخاب کرده است، گفت: ما نمی‌توانیم بر واقعیت‌های جامعه که هر روز از گوشه جدیدی سر برمی‌آورد، سرپوش بگذاریم. 40 سال از پیروزی انقلاب اسلامی می‌گذرد و در این سال‌ها شاهد توجه نظام به مسأله پوشش زنان هستیم؛ به‌گونه‌ای که این موضوع به‌عنوان یک گفتمان جدی در فضای فکری و سیاسی جامعه مطرح شده اما هنوز با تنش‌هایی همراه است که گاهی مانند آتش زیر خاکستر خود را نشان می‌دهد. اکنون با گسترش شبکه‌های اجتماعی نمی‌توانیم منکر این تنش‌ها شویم. این که طی روزهای گذشته یکی از مسؤولان گفت می‌خواهیم رویکرد سلبی در این حوزه را کنار بگذاریم و آموزش دهیم، نکته مثبتی است اما اگر می‌خواهیم مشکلات جامعه از بین برود، باید درباره این 40 سال آسیب‌شناسی کنیم که کجا درست رفتیم و کجا خطا کردیم.

رویکرد رضاشاه در رابطه با حجاب
او با اشاره به فرمان کشف حجاب رضاخان بیان داشت: ما بدون بررسی چگونگی وقوع این اتفاق و بررسی تحلیلی این روند نمی‌توانیم بگوییم که چرا در حال حاضر، پوشش زنان در چنین نقطه‌ای قرار دارد. رضاشاه قبل از سفر به ترکیه چندان نسبت به مسایل مربوط به زنان و پوشش آن‌ها حساس نبود. او حتی جنبش‌های بعد از مشروطه را هم سرکوب می‌کرد و دیدیم که مثلاً چه برخوردی با انجمن نسوان وطن‌خواه ایران داشت. اگر رویکرد مستقر بین روشنفکران حلقه پیرامونی رضاخان و همچنین سفر او به ترکیه را ندانیم، شاید این تغییر را درک نکنیم. ما در آن زمان به لحاظ توجه به مدارس دخترانه و رشد علمی زنان از ترکیه عقب‌تر بودیم.

منصوری خاطرنشان کرد: رویکرد رضاشاه به اداره کشور تلفیقی از ناسیونالیسم باستان‌گرا، مدرنیسم و استقرار حکومت پدرسالارانه بود. به همین دلیل اگر او با چنین رویکردی نسبت به حجاب زنان برخورد کرد، بخشی از رویکرد کلی او بود که در اداره کشور داشت و حجاب زنان را هم باید در همین بستر ببینیم. رویکرد رضاشاه در آن زمان بدون توجه به این مسأله بود که زنان آن روزگار چه مطالبات و باوری داشتند. رویکرد رضاشاه به پوشش زنان به‌عنوان بخشی از رویکرد حاکمیت، همچنین رویکرد پهلوی دوم که تا حدودی رویکرد رضاشاه را تلطیف کرد و حتی رویکرد برخی از روشنفکران آن زمان به زن، نگاه به زن به‌عنوان جنس دوم است.

این فعال حوزه زنان اظهار داشت: خانم دولت‌آبادی که در فرنگ درس خوانده بود به ایران برگشت. او به جد از حق رأی زنان دفاع می‌کرد و علاوه بر او مجموعه‌ای از زنان مدنی و رسانه‌ای هم بودند که این مطالبات را پیگیری می‌کردند. قبل از رفتن رضاشاه به ترکیه نه تنها به این زنان اعتنایی نشد بلکه سرکوب و تهدید هم می‌شدند؛ علی‌رغم این‌که پوشش آن‌ها با زن سنتی آن روزگار متفاوت بود. کشف حجاب زنان به‌عنوان یکی از نمادهای مدرنیزم باید اتفاق می‌افتاد و این مسأله به تناقضی جدی در جامعه آن روز ما دامن زد؛ طوری‌که به مقامات و مسؤولان دولت که همسرانشان حجاب داشتند اجازه داده نمی‌شد در برنامه‌ها و مراسم مختلف شرکت کنند.

این فعال حوزه زنان بیان داشت: در تظاهرات قبل از انقلاب اکثریت زنان با چادر و پوشیده بودند اما زنان بدون چادر و روسری هم در این تظاهرات شرکت داشتند. بعد از انقلاب هم این روند ادامه داشت و حتی در مقطعی آیت‌الله طالقانی گفت چه اشکالی دارد زنان روسری بگذارند و زنان هم این کار را انجام دادند و هیچ تنش خاصی هم در این رابطه وجود نداشت.

قانون حجاب پس از انقلاب
او درباره قانون حجاب در ایران گفت: سال 62 تبصره‌ای به ماده 368 قانون مجازات اسلامی اضافه شد که اشاره داشت زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند، به حبس از 10 روز تا 2 ماه یا از 50 هزار تا 500 هزار ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد.

منصوری خاطرنشان کرد: در طول این سال‌ها چه اتفاقی افتاده که نتوانستیم در یک مسأله جامعه را آن‌طور که می‌خواهیم با خود همراه کنیم؟ ما نمی‌توانیم یک مسأله زنان را جدا از سایر مسایل آن‌ها مورد آسیب‌شناسی قرار دهیم. بخشی از مقدمه قانون اساسی به زنان اختصاص یافته است. اصل 20 و 21 قانون اساسی نیز برای دولت‌ها و حکومت در مسأله زنان مواردی را برشمرده است. اصل بیستم می‌گوید همه افراد ملت اعم از زن و مرد یکسان در حمایت قانون قرار دارند و از همه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلامی برخوردار هستند. اصل بیست و یکم قانون اساسی هم اشاره دارد که دولت موظف است حقوق زنان را در تمام جهات با رعایت موازین اسلامی تسهیل کند و امور زیر شامل ایجاد زمینه‌های مساعد برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او، حمایت مادران به‌ویژه در دوران بارداری و حضانت فرزند و حمایت از کودکان بی‌سرپرست، ایجاد دادگاه صالح برای حفظ کیان و بقای خانواده، ایجاد بیمه خاص بیوگان و زنان سالخورده و بی‌سرپرست، اعطای قیمومیت فرزندان به مادران شایسته در صورت نبودن ولی شرعی را مورد توجه قرار دهد.

رتبه ایران در شاخص شکاف جنسیتی
این فعال حوزه زنان در رابطه با رتبه ایران در شاخص شکاف جنسیتی گفت: شکاف جنسیتی میزان دسترسی زنان به شاخص‌های دربردارنده توسعه از قبیل شاخص‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، بهداشت، آموزش، کسب‌وکار و... را در مقایسه با مردان نشان می‌دهد و طبق آخرین گزارش مجمع جهانی اقتصاد در سال 2017 رتبه ایران در شکاف جنسیتی در بین 144 کشور 140 است. البته، رتبه ایران به معنای عدم تلاش‌ دولت‌های مختلف و برنامه‌های توسعه‌ای نیست؛ اتفاقاً این مسایل در برنامه‌ها دیده شده اما جواب نداده چون متناسب با اقتضائات جامعه و رشد دنیا نبوده است. در شاخص آموزش و بهداشت وضعیت ما خوب است اما در برخی موارد مانند اقتصاد و کسب‌وکار وضعیت وخیمی داریم.

او افزود: در شاخص مشارکت سیاسی نیز از بین 144 کشور رتبه 136 را داریم. در شاخص اقتصادی رتبه ما 142 است یعنی در میزان دسترسی زنان به پول و منابع مالی بدترین وضعیت را داریم. البته، این شاخص در کل دنیا بالا نیست.

پس از انقلاب رویکرد ما نسبت به حجاب سلبی بوده است
منصوری اظهار داشت: اگر در دوره پهلوی پوشش زن به‌عنوان نماد مدرنیزم مدنظر قرار می‌گرفت، بعد از انقلاب نیز همین خطا را تکرار و فکر کردیم با متناسب کردن پوشش زنان با آن‌چه مدنظرمان است می‌توانیم بگوییم جامعه ما اسلامی است. نگاه ما به پوشش زنان بیشتر از این که جنبه ایجابی داشته باشد، جنبه سلبی به خود گرفته و فکر می‌کنیم با استفاده از گشت ارشاد می‌توانیم آن‌طور که خودمان می‌خواهیم پوشش زنان را هدایت کنیم اما در مقابل این روش مقاومت می‌شود و جامعه از آن عبور می‌کند. وقتی صورت مسأله دیده نمی‌شود، این تبعات را هم به همراه خواهد داشت. نمی‌توانیم بگوییم آن‌طور که ما می‌خواهیم لباس بپوشید اما دسترسی زنان به شاخص‌های توسعه محدود باشد.

این فعال حوزه زنان خاطرنشان کرد: رویکرد ما سلبی و قهری است و با جنس دوم و شهروند درجه دوم دانستن زن و نگاه کاملاً جنسی به او فکر می‌کنیم زنان باید آن‌گونه که ما می‌خواهیم لباس بپوشند. مسأله پوشش زنان باید به گفت‌وگو گذاشته شود و غلبه یک نگاه بر سیاست‌گذاری در این‌باره غلط است. ما در زمینه فرهنگ‌سازی هم موفق عمل نکردیم؛ به‌گونه‌ای که برخی از زنان به محض خروج از ایران به‌گونه‌ای رفتار می‌کنند که حتی موجب تحیر دیگران می‌شود. در زمینه فرهنگی نتوانستیم زنان را مجاب کنیم که این پوشش، انتخاب آن‌ها باشد. باید با نگاه واقع‌بینانه رویکردهای 40 سال پیش را آسیب‌شناسی کنیم که چرا‌ زنان وقتی از مرز خارج می‌شوند، رفتار متفاوتی دارند و این فرهنگ‌سازی‌ها برای آن‌ها درونی نشده است.

نمی‌توانیم دور ایران دیوار حایل بکشیم
او با اشاره به این‌که رویکرد سلبی تا مقطعی جواب می‌دهد و پس از آن بی‌اثر می‌شود، بیان داشت: ما برای زنان در این 40 سال چه کردیم؟ تا چه حد برایشان زمینه دسترسی به فرصت‌های برابر را ایجاد کردیم؟ نمی‌توانیم دور ایران دیوار حایل بکشیم و بگوییم فرهنگ‌های مختلف از هم تأثیر نمی‌پذیرند. شورای فرهنگی اجتماعی زنان که در آن نمایندگانی از دولت، مجلس و سایر نهادها حضور دارند امسال تصویب کرد که روز حرکت حضرت زینب(س) به شام روز مبارزه با خشونت علیه زنان نام‌گذاری شود.‌ این شورا تا چه اندازه برآمده از خواست و مطالبات زنان جامعه است؟ وقتی معاونت امور زنان داریم و نهادهای انتخابی مانند مجلس و شورای شهر باید مطالبات زنان را پیگیری کنند، جایگاه شورای فرهنگی اجتماعی زنان در سیاست‌گذاری‌ها چیست؟ همین شورا اعلام می‌کند چون یکی از مراجع گفته‌اند زنان نمی‌توانند به استادیوم بروند، پس ما هم این مسأله را تصویب کردیم. نمی‌توانیم پوشش زنان را بدون توجه به سایر مسایل زنان در نظر بگیریم.‌ همچنین نمی‌توانیم به زنان بگوییم شما پوشش مدنظر ما را داشته باشید اما نسبت به سایر حقوق آن‌ها بی‌توجه باشیم. باید تکلیف خود را با این مسایل روشن کنیم و این نتیجه نمی‌دهد مگر این‌که باب گفت‌وگو را در کشور باز کنیم.

منصوری در ادامه اظهار داشت: دولت، مجلس و رسانه‌ها باید موضوعاتی که این چنین حساسیت‌برانگیز هستند را در دستور کار قرار دهند و از همه صاحب‌نظران بخواهند دیدگاه‌های خود را مطرح کنند تا به سیاست‌گذاری‌های مؤثر برسیم. امام(ره) گفتند زنان باید در مقدرات اساسی مملکت حضور داشته باشند و بر این اساس باید امکانی را فراهم کنیم که زنان در جایگاه‌های تصمیم‌گیری قرار بگیرند.

مسأله زنان هنوز تبدیل به مسأله احزاب نشده است
این فعال حوزه زنان در رابطه با فعالیت احزاب در حوزه مسایل زنان گفت: مسأله زنان هنوز تبدیل به مسأله احزاب ما نشده و به همین دلیل است که احزاب زنانه شکل می‌گیرند. در حزب مشارکت شاخه زنان و کمیسیون زنان داشتیم اما در احزاب دیگر چنین چیزی وجود ندارد که بحث جدی و کارشناسی پیرامون این موضوع را در دستور کار قرار دهند و رویکرد مشخص‌ خود را بیان کنند. مأموریت کمیسیون زنان حزب اتحاد تدوین راهبردها و رویکردهاست و جمعیت زنان مسلمان نواندیش نیز از فقه پویا و اجتهاد نوین کمک می‌گیرد تا نیازهای امروز زنان را با اصل دین متناسب‌سازی کند. زنان در تدوین سیاست‌های مرتبط با خود نقش جدی ندارند و بار اصلی این کار بر دوش احزاب زنان می‌افتد که هنوز به قدرت و اثرگذاری کامل دست پیدا نکرده‌اند.

او افزود: مجموعه صاحب‌نظران و علما باید با هم به گفت‌وگو بنشینند و با توجه به واقعیت‌های جامعه امروز در این رابطه به اتفاق‌نظر برسند. در غیر این صورت این مسأله می‌تواند زمینه‌ای برای بحران‌های اجتماعی در آینده باشد.

منصوری خاطرنشان کرد: ما مجموعه‌ای از مشکلات اجتماعی داریم که بخشی از این مشکلات به زنان ارتباط پیدا می‌کند. وقتی می‌گوییم سن ازدواج بالا رفته یا هم‌باشی شکل گرفته، 50 درصد از این مشکلات به زنان مربوط می‌شود. مشکلات اجتماعی مجموعه درهم تنیده‌ای از مسایل هستند که ممکن است در مجاورت هم قرار داشته باشند اما به شدت به هم ارتباط پیدا می‌کنند. مسأله هم‌باشی یا بالا رفتن سن ازدواج دلایل متعدد و پیچیده‌ای دارد و ناشی از تحولاتی است که در دنیا اتفاق می‌افتد اما ما راهکاری برای آن نداشتیم و دستمان خالی بوده است.

بحران‌های ناشی از تناقض سنت و مدرنیته
این فعال حوزه زنان با اشاره به پیامدهای تناقض سنت و مدرنیته بیان داشت: از همان دوره‌ای که نظم نوین جهانی شکل گرفت با تناقض بین سنت و مدرنیته در کشورمان مواجه بودیم و همچنان هم این تناقض پابرجاست. این‌که کارشناسان و صاحب‌نظران باید به این تناقض‌ها پاسخ دهند، به دلیل همین بحران‌های اجتماعی است که در جامعه شاهد آن‌ها هستیم و پیامدهای آن‌ها بسیار نگران‌کننده است. جوانان ما ازدواج نمی‌کنند و سن ازدواج بالا می‌رود، اگر هم ازدواج می‌کنند تمایلی به داشتن فرزند ندارند و ما نگرانی جدی داریم که براساس پیش‌بینی‌ها تا سال 1420 با یک جمعیت سالمند مواجه شویم. این‌ها بحران‌هایی هستند که با پاک کردن صورت مسأله نمی‌توانیم بگوییم وجود ندارند.

متأسفانه مانیفست اصلاح‌طلبان برای زنان کامل نیست
او اظهار داشت: ما به‌عنوان جریان اصلاحات باید در همه حوزه‌ها حرفی برای گفتن داشته باشیم اما متأسفانه مانیفست اصلاح‌طلبان برای زنان کامل نیست. من امروز به احزاب اصلاح‌طلب نقد دارم که هنوز مسأله زنان برای شما تبدیل به یک مسأله نشده است. این در حالی است که ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که مقاومت‌های بسیار جدی صورت می‌گیرد. مثلاً یکی از مسؤولان می‌گوید در حوزه زنان، کارتن‌خوابی، روسپیگری و ایدز مسایلی هستند که سلامت جامعه ما را به شدت تهدید می‌کند و ما نمی‌توانیم آن‌ها را نادیده بگیریم اما سریع یک سند 2030 علم می‌شود و همین مسأله تبدیل به مقاومت جدی می‌شود. اگر می‌خواهیم به این موضوع ورود کنیم، باید مراقب باشیم که جامعه ما بیش از این تحمل درگیری ندارد. ما به حد کافی ناکارآمدی داشتیم که امروز با چنین وضعیتی در کشور مواجه هستیم. سال‌هاست صاحب‌نظران هشدار می‌دهند که امید اجتماعی در معرض تهدید جدی قرار دارد و اگر مکانیزم‌هایی برای تقویت این امید نداشته باشیم، این مشکلات ادامه خواهد داشت و مجموعه ارکان کشور را تهدید می‌کند.

منصوری در ادامه گفت: ملاحظه جدی که باید در خصوص این مسایل داشت این است که باید از روش‌هایی استفاده کنیم که با کمترین تنش و درگیری برای حل مسایل همراه باشند. اصلاحات همین است و به دنبال تنش و هیجانی کردن جامعه نیست؛ چون همین مسأله منجر به رادیکالیسم کوری می‌شود که نهایتاً همه ظرفیت‌های دموکراتیک جامعه ما را تهدید می‌کند. امیدوارم کسانی که رأی مردم را به همراه دارند جدی‌تر بتوانند در این زمینه‌ها حرفی برای گفتن داشته باشند.

رویکردها به مرور زمان مجبورند خود را با واقعیت‌های جامعه انطباق دهند
این فعال حوزه زنان در پاسخ به سؤالی مبنی بر پیش‌بینی وضعیت جامعه در صورت حذف حجاب اجباری اظهار داشت: اگر این اتفاق در یک سیر متعادل و متوازن رخ دهد، من نگرانی جدی در این مورد ندارم. هرچند آن‌چه در طی این 40 سال اتفاق افتاده با معدل خاص زنان ایران فاصله دارد اما این فاصله خیلی عمیق نیست. متأسفانه با روش‌های غلطی که در این سال‌ها در پیش گرفته‌ایم مقاومت‌های جدی در این رابطه به‌وجود آمده است و مسأله پوشش را تبدیل به مسأله حکومت کرده‌ایم اما همین مسأله به حکومت و نظام مستقر آسیب می‌رساند. اگر بتوانیم تجدیدنظر جدی کنیم و رویکردمان نسبت به پوشش زنان به سمتی برود که برآیند خواست و مطالبات جامعه ما باشد، آن‌ موقع می‌توانیم بگوییم که در سیاست‌گذاری‌ها اصلاحات را در نظر گرفته‌ایم. البته، من فکر می‌کنم این قانون همچنان بر جای خود باقی می‌ماند اما به نظر می‌رسد رویکردها به مرور زمان مجبورند خود را با واقعیت‌های جامعه انطباق دهند.

انتهای پیام/ 930701

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار