پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۴۱۳۵۵
تاریخ انتشار: ۰۲ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۳:۵۵
وضعیت مشکلات ژنتیکی در خراسان جنوبی؛
در تیرماه سال گذشته براساس اعلام شهناز ظریفی، کارشناس مسؤول دفتر پیشگیری از معلولیت‌های بهزیستی خراسان جنوبی 2410 نفر به پنج مرکز مشاوره استان از ابتدای سال 95 مراجعه کردند. علت مراجعه این افراد ازدواج فامیلی، ازدواج غیرخویشاوندی، مشاوره قبل از ازدواج، مشاوره قبل از بارداری، حین بارداری و تشخیصی ذکر شده است.


میزان معلولیت در استان خراسان جنوبی بالاست و نیمی از آن نیز به دلیل مشکلات ژنتیکی اتفاق می‌افتد. از طرفی ازدواج‌های فامیلی در این استان به این وضعیت دامن می‌زند. چنین شرایطی اهمیت انجام غربالگری‌های ژنتیک را پررنگ‌تر می‌کند.

به گزارش مهرخانه، ابتدای سال 92 محمدحسن اکبری‌مطلق، مدیرکل وقت بهزیستی خراسان جنوبی اعلام کرد: براساس بررسی‌های انجام‌شده نرخ معلولیت در این استان 1.5 درصد بالاتر از میانگین کشوری است. این نرخ در کشور 4.5 درصد و در خراسان جنوبی 6 درصد است. 50 درصد معلولیت در این استان ناشی از بیماری‌های ژنتیک است و در این راستا بیشترین معلولیت ایجادشده در بخش ژنتیک ناشی از ازدواج‌های فامیلی است.

به گفته او بخش اعظمی از معلولیت‌ها و بیماری‌های خاص با استفاده از مشاوره ژنتیک قابل پیشگیری است. در حال حاضر حدود 15 درصد معلولیت‌ها به دلیل عدم ارائه مشاوره ژنتیک به‌وجود می‌آید. اولویت اصلی طرح‌های آگاه‌سازی پیشگیری از معلولیت و آشنایی با بیماری‌های ژنتیک در مناطق روستایی و دور افتاده استان است. در این زمینه با ارائه 11 جلد کتاب به زبان ساده و گویا در بین خانواده‌های مناطق دورافتاده و روستایی، اطلاع‌رسانی انجام می‌شود.

راه‌اندازی آزمایشگاه ژنتیک تصویب شد؛ عملیاتی نشد
براساس اظهارات اکبری‌مطلق، آزمایشگاه ژنتیک در استان وجود ندارد و این در حالی است که راه‌اندازی آزمایشگاه ژنتیک در استان از سال 86 مصوب شده و هنوز پس از پنج سال عملیاتی نشده است. عدم برخورداری استان از نیروهای متخصص در این حوزه علت تأخیر در راه‌اندازی این آزمایشگاه است. البته آزمایش‌های ژنتیک در چهار آزمایشگاه سطح شهر انجام شده و در این زمینه مشکلی وجود ندارد. آزمایش‌های تخصصی نیز پس از نمونه‌گیری به آزمایشگاه تهران ارسال می‌شود. همچنین چهار مرکز مشاوره ژنتیک در مرکز استان فعالیت می‌کنند که از این تعداد سه مرکز، دولتی و یک مرکز خصوصی است.

عدم استقبال پزشکان از راه‌اندازی مراکز مشاوره ژنتیک در شهرستان‌های خراسان جنوبی
در همین زمان جمیله رضازاده، مدیر مرکز مشاوره ژنتیک سازمان بهزیستی خراسان جنوبی نیز اعلام کرد که طرح ملی آگاه‌سازی پیشگیری از معلولیت‌ها طی 10 سال گذشته در استان انجام می‌شود. شهرستان‌ها از داشتن این مراکز محروم هستند. بنابر دلایل متعدد، پزشکان از راه‌اندازی مراکز مشاوره در شهرستان‌ها استقبال نکردند.

با وجود وضعیت توصیف‌شده، هادی دهقانی، مسؤول بیماری‌های خاص دانشگاه علوم پزشکی بیرجند اعلام کرد: بیماری‌های ژنتیک در خراسان جنوبی مهار شد. به گفته او طی 2 سال گذشته هیچ آماری از تولد نوزادی با بیماری تالاسمی و هموفیلی در این استان گزارش نشده است.

مراجعه 2410 نفر به مراکز مشاوره طی 4 ماه
به دنبال مشکلات بالا و وضعیت خراسان جنوبی به لحاظ مشکلات ژنتیکی، طرح‌های پایلوت بسیاری با موضوعات آگاه‌سازی، غربالگری و مشاوره در این استان انجام شد و پس از گذشت حدود سه سال وضعیت خراسان جنوبی در این زمینه تغییراتی پیدا کرد و استقبال مردم از مراکز مشاوره ژنتیک بیشتر شد. همچنین طی این مدت یک مرکز مشاوره ژنتیک نیز در شهرستان طبس فعال شد. در تیرماه سال گذشته براساس اعلام شهناز ظریفی، کارشناس مسؤول دفتر پیشگیری از معلولیت‌های بهزیستی خراسان جنوبی 2410 نفر به پنج مرکز مشاوره استان از ابتدای سال 95 مراجعه کردند. علت مراجعه این افراد ازدواج فامیلی، ازدواج غیرخویشاوندی، مشاوره قبل از ازدواج، مشاوره قبل از بارداری، حین بارداری و تشخیصی ذکر شده است.

شناسایی 571 زوج دارای خطر
به گفته او طرح مشاوره قبل از ازدواج در شهرستان‌های بیرجند، قاینات، درمیان و سربیشه اجرا و با 1450 زوج مصاحبه انجام شد که از این تعداد 571 زوج دارای خطر شناسایی شدند. همچنین با 1500 دانش‌آموز (که 1133 دانش‌آموز دختر بودند) در مورد طرح غربالگری مصاحبه انجام شد که 222 دختر و 57 پسر دارای احتمال خطر شناسایی شدند. برنامه کشوری مشاوره ژنتیک، طرح نمونه غربالگری اختلال ژنتیک در افراد 25 -15سال، طرح نمونه مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج و طرح پژوهشی شناسایی ناقلین فراژل (عقب ماندگی ذهنی) از جمله طرح‌های اجرایی دفتر ژنتیک است.

آگاه‌سازی و غربالگری دانش‌آموزان
شهریورماه سال گذشته شهرام شیخانی، معاون امور توسعه پیشگیری بهزیستی خراسان جنوبی از اجرای طرح پیشگیری از معلولیت‌ها و اختلالات ژنتیک در استان خبر داد و بیان کرد: در سال تحصیلی 95-96، 10 هزار دانش‌آموز دوره سوم متوسطه استان از آموزش‌های این طرح بهره‌مند خواهند شد. طرح پایلوت نیز در مدارس دوره دوم متوسطه استان اجرایی شده است. حساس‌سازی و افزایش سطح آگاهی دانش‌آموزان در خصوص پیشگیری از معلولیت‌ها، ارتقای سطح سلامت جامعه، کاهش شیوع و بروز معلولیت‌های ناشی از اختلالات ژنتیک با شناسایی افراد دارای ریسک خطر و ترویج فرهنگ مشاوره ژنتیک از اهداف این طرح بوده است.

به گفته او سال تحصیلی 94-95، 3 هزار 243 دانش‌آموز استان تحت پوشش این طرح قرار گرفتند. همچنین تعداد 448 نفر از والدین دانش‌آموزان مدارس استثنایی شهرستان‌های بیرجند، نهبندان، سربیشه، خوسف و درمیان از این آموزش‌ها بهره‌مند شدند. با انجام این طرح 279 دانش‌آموز دختر و پسر دارای ریسک خطر شناسایی و به مراکز مشاوره ژنتیک ارجاع شدند.

اجباری‌شدن غربالگری ژنتیک در خراسان جنوبی
سرانجام پس از اجرای طرح‌های مقطعی و پراکنده، در بهمن ماه 95، اعلام شد که غربالگری ژنتیک در این استان اجباری شد. حدود یک ماه بعد علی عرب‌‌نژاد، مدیرکل بهزیستی خراسان‌جنوبی مطرح کرد که بیشترین معلولیت‌ها مادرزادی است و با وجود پیشرفت علم، معلولیت‌های مادرزادی در جامعه زیاد است که بیشتر آن وراثتی یا حول آسیب‌های زمان بارداری است.

پوشش 90 درصد زوجین طی 4 ماه در غربالگری ژنتیک
تیرماه سال جاری شهرام شیخانی، معاون امور توسعه پیشگیری بهزیستی خراسان جنوبی در مورد نتایج طرح غربالگری ژنتیک زوجین تصریح کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون برای پیشگیری از معلولیت، 90 درصد زوجین تحت پوشش طرح غربالگری ژنتیک قرار گرفتند. امسال بسته جامع خدمات ژنتیک شامل مشاوره، غربالگری و خدمات تخصصی- آزمایشگاهی در استان نیز راه‌اندازی می‌شود. در آینده نزدیک، مرکز خدمات آزمایشگاهی مشاوره ژنتیک راه‌اندازی می‌شود؛ با راه‌اندازی این مرکز نیاز 80 درصد افرادی که به استان‌های همجوار معرفی می‌شوند، رفع خواهد شد. سال 95، 120 هزار نفر از خدمات پیشگیری از معلولیت‌ها شامل غربالگری شنوایی و بینایی، مشاوره ژنتیک، طرح آگاه‌سازی و پیشگیری از معلولیت‌ها برخوردار شدند.

62 درصد معلولیت‌ها مادرزادی است
آذرماه عرب‌نژاد با ارایه اطلاعاتی جدید اعلام کرد که 62 درصد معلولیت‌های استان خراسان جنوبی مادرزادی است و در 10 سال اخیر معلولیت‌های مادرزادی روندی کاهشی داشته است. در بین شهرستان‌های استان، زیرکوه در معلولیت بینایی مادرزادی نزدیک 3 برابر میانگین استان و نهبندان بیشتر از 2 برابر را دارا هستند. در معلولیت صوت و گفتار شهر درمیان 4.5 برابر و سربیشه بیش از 2 برابر بیشتر از میانگین استان را دارند. بیشترین معلولیت‌های ناشی از تصادف استان مربوط به کودکان است. کودکان زیر 5 سال بیش از 36 درصد معلولیت‌های تصادف را دارند.

کاهش 38 درصدی معلولیت‌های مادرزادی
به گفته او 38 درصد معلولیت مادرزادی در خراسان جنوبی کاهش یافته است. همچنین در یکسال گذشته 54 نوزاد با معلولیت مادرزادی در استان متولد شد که سال قبل آن، این میزان 88 نفر بود. منطقه نوغاب قاین به دلیل ازدواج‌های فامیلی بیشترین آمار معلولیت‌های مادرزادی را در خراسان جنوبی دارد. بیشترین معلولیت‌ها، معلولیت جسمی و حرکتی است؛ به‌طوری که از 20 هزار و 612 معلول خراسان جنوبی 6 هزار و 733 نفر، معلول جسمی و حرکتی‌ هستند. معلولیت ذهنی، شنوایی، بینایی و روانی به ترتیب در ردیف‌های بعدی معلولیت‌های خراسان جنوبی قرار دارند.

به گزارش مهرخانه، با وجود آمارهایی که نشان از بهبود وضعیت دارد اما همچنان آزمایشگاه ژنتیک که وعده آن مدت‌هاست داده شده، راه‌اندازی نشده است.

انتهای پیام/ 940502

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار