پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۴۲۱۴
تاریخ انتشار: ۱۸ مهر ۱۳۹۱ - ۱۲:۳۷
حجت الاسلام زائری در نشست حیا در رسانه مطرح کرد:
روزی می رسد که فیلتر و پارازیت و محدودیت ها جوابگو نخواهد بود و آن روز تنها چیزی که به داد ما می رسد، داشتن مخاطب آگاه و فعالی است که به وسیله حیا، خود را کنترل می کند. از خود و خدا و دو فرشته همراهش حیا می کند.
حجت الاسلام زائری در نشست حیا در رسانه که به همت سایت خبری تحلیلی مهرخانه در حاشیه ششمین نمایشگاه رسانه های دیجیتال برگزار شده بود، عنوان کرد: واقعیت غیر قابل انکار آن است که مخاطب امروز ما در مقابل هجوم رسانه ها قرار گرفته است و به نوعی آواری از اطلاعات و معلومات بر سر او فرو می ریزد.

به گزارش خبرنگار مهرخانه، وی ادامه داد: در چنین فضایی که رسانه ها هم می توانند تهدید باشند و هم فرصت، کمتر به وجه مثبت آنها توجه شده است. به عنوان مثال یکی از دوستان می گفت در اروپا بسیاری از کسانی که به اسلام دعوت می کنیم یا به شیعه گرایش پیدا می کنند، از طریق فیس بوک است. این تیغ دو دم، دارای آسیب ها و همچنین فرصت های جدی است.

تنها راه برای حذف آسیب هجوم رسانه ای، تربیت مخاطب فعال است
زائری با بیان اینکه در چنین شرایطی که مخاطب در برابر هجوم رسانه ای قرار گرفته است، تنها راه برای حذف آسیب ها، تربیت مخاطب فعال است، افزود: مخاطبی که در برابر رسانه ها منفعل نباشد، می تواند مقاوم رفتار کرده وگرنه همه ما می دانیم که در دراز مدت پارازیت فرستان و فیلتر کردن و امثالهم حل کننده مشکل نیست؛ گرچه در کوتاه مدت چاره ای جز ارائه محدودیت هایی نداریم، اما می دانیم در دراز مدت این ها درمان نیست. باید در مخاطب عنصر بازدارنده قوی و فعالی باشد که در تنهایی و خلوت، او را در مقابل آسیب ها حفظ کند.
وی اظهار داشت: وقتی اینترنت و فضای مجازی به عنوان شاهراهی است که تمام ماشین ها به سرعت در آن حرکت می کنند، طبیعی است که فرزندان خود را نمی توانیم رها کنیم و در عین حال چاره ای جز گذشتن از این اتوبان نیست. مبنایی که در اینجا وجود دارد تعبیری است که وجود مقدس امام صادق (ع) دارند"علمت ان الله مطلع علی فاستحییت، این باور و یقین و ایمان را پیدا کردم که خداوند بر احوال و رفتار و شرایط من آگاه و مطلع است، در نتیجه حیا و شرم کردم."

حیا هم شرط عقل و هم مبنای دین
به عقیده نویسنده کتاب حجاب بی حجاب، حیا هم شرط عقل و هم مبنای دین است و عنصر حیا عنصر دینی صرف نیست یعنی برای فردی به عنوان مخاطب عمومی که قائل به باور دینی هم نباشد، می توان از وجه عقلانی بودن حیا در بحث استفاده کرد.
این استاد دانشگاه با اشاره به روایتی از حضرت علی (ع) در خصوص حیا عنوان کرد: امیرالمومنین (ع) فرموده اند: "اعقل الناس احیاهم، عاقل ترین آدم ها کسی است که حیای بیشتری دارد." حیا به عنوان عنصری معقول می تواند جامعه غیردینی را از آسیب حفظ کند، به عنوان مثال جوامع شرقی که عنصر حیا در آن ها برجسته است و باور های دینی ما را ندارند، با بررسی مشکلات اجتماعی می توان متوجه شد که نسبت مشکلات کمتر و متفاوت تر از جامعه دیگر است.

نشست حیا در رسانه

حیا و دین، قرین یکدیگرند
زائری با بیان اینکه در روایات ما دو عنصر حیا و دین با هم ذکر شده است، افزود: از طرفی می گوید کسی که حیا ندارد، دین ندارد و از طرف دیگر می گوید کسی که دین ندارد، حیا ندارد. امام باقر می فرمایند:"حیا و دین کاملاً به هم وابسته هستند. اگر این رفت، دیگری را از بین می برد." لذا اگر جایی دیدید کسی با رعایت تمام ظواهر دینی، حیا ندارد، بدانید که دین ندارد و اگر فردی انسان با حیایی بود و به ظاهر دین نداشت، امیدوار باشید که عاقبت به خیر شود. در احوال کسانی که عاقبت به خیر شدند مانند فضیل عیاض و حر بن یزید ریاحی می توان توجه کرد، این ها حد و مرز و حیایی داشته اند.
زائری نتیجه حیا را عفت و پاکدامنی دانست و گفت: اگر حیا در ذات فرد بود، عفت در رفتار او حاصل می شود. حجاب ویترین است که همه به آن می پردازند، در حالی که اصلی دارد و حیا اصل آن است. و اگر اصل درست نشود، آن جلوه بیرونی به وجود نمی آید.
وی خاطر نشان کرد: مطمئناً پایین آوردن تب با درمان کوتاه مدت، نمی تواند راهکار باشد و درمان های فرهنگی ما در این 33 سال مانند پایین آوردن تب بوده است؛ در حالی که مشکل جای دیگر است. برای ایجاد شادی هم با کشیدن لبخند روی صورت نمی توان شادی ایجاد کرد. فردی که از درون مشکل دارد، قسط خانه اش عقب افتاده، مادرش از دنیا رفته و خودش با زنش اختلاف پیدا کرده است، شما هر چقدر هم فیلم طنز برایش نشان بدهی، شادی ای برایش به وجود نمی آید.
 
حیا، مولفه یک زندگی فعال
وی ادامه داد: در روایتی از امیرالمومنین است که "اصل المروه حیا و ثمرته العفه؛ اساس مردانگی و جوانمردی حیا و نتیجه آن عفت است." ریشه درخت مروت و جوانمردی و مردانگی، حیا است. انسانی که با حیا است، به طور طبیعی در واکنش با هر پدیده ای دارای حریم می شود. لذا آموزش دینی ما کنار کشیدن از واقعیت و زندگی نیست. دین به ما نمی گوید زندگی اجتماعی نداشته باش و نمی گوید از رسانه استفاده نکن، بلکه می گوید: حیا داشته باش. حیا داشتن می شود چشم پوشیدن. یعنی زندگی کن، اما حریمی داشته باش که در مقابله با آن چه ناپسند است بتوانی چشم خود را ببندی یعنی یک برخورد فعالانه.

نشست حیا در رسانه

به اعتقاد زائری در بسیاری از کشورهای دنیا افرادی که مسلمان می شوند پای بندی به حریم ها را بیشتر از امثال ما رعایت می کنند؛ چراکه آن ها به این باور رسیده اند که گذشتن از حریم برایشان ضرر دارد.

حیا در فضای حقیقی، منجر به حیا در فضای مجازی می شود
این استاد دانشگاه با بیان اینکه حیا، چشم پوشی و اساس دین و یک مولفه ذاتی است، گفت: اگر کسی در نگاه کردن به دیگران و فاش کردن اسرار دیگران بی حریم است، دینش مشکل دارد. آغاز حیا در فضای مجازی از فضای حقیقی است. حیا در فضای مجازی مجموعه ای نیست که ما بخریم و به فرد بدهیم یا کلاس آموشی برایش بگذاریم یا یک نرم افزار به عنوان حیا در فضای مجازی برای او تهیه کنیم. این فرد باید در فضای حقیقی حیا داشته باشد تا در فضای اندرونی و مجازی هم باحیا باشد.

حیا در جلوت، زمینه ساز حیا در خلوت
وی با اشاره به روایات ادامه داد: در روایاتی داریم "من لم یستحی من الله فی علانیه لم یستحی من الله سبحانه فی السر؛ کسی که در آشکار و عیان از خدا حیا نکرد در تنهایی و خلوت نیز از خدا حیا نمی کند. "در روایتی دیگر از امیرالمومنین (ع) هست که: "من لم یستحی من الناس لم یستحی من الله سبحانه" یعنی کسی که با مردم حریم ندارد و حرف زدنش جلوی یک مرد با جلوی یک زن تفاوتی ندارد؛ حیا ندارد.
زائری گفت: در قدیم کسی که گناه می کرد، شب اول محرم گناهش را کنار می گذاشت و این نشان دهنده رعایت کردن حریم و مرزهایی که است که از عوامل عاقبت به خیری آن هاست. اما الان تصادف که می شود می بیند زن در ماشین نشسته است اما مردها هر ناپسندی می گویند و هیچ حد و مرزی رعایت نمی شوند.

نشست حیا در رسانه

نویسنده کتاب "باید رفت" با بیان این مطلب که بسیاری از آداب عرفی ما درست و اساسی است و نباید محو شود، افزود: اینها بر اساس فرهنگ عمومی ما شکل گرفته است. یک زمانی اخبار تلویزیون به تقلید از شبکه های خارجی یکدیگر را به اسم کوچک صدا می کردند؛ مقام رهبری پیغام داده بودند که این کار را نکنید، فرهنگ عمومی ما این است که جناب آقای فلان می گوییم و درستش این است.
وی تصریح کرد: شرم و حیا در دین ما مورد تاکید شده است؛ امام کاظم در روایتی می فرمایند: "استحیوا من الله فی سرائرکم کما تستحیون من الناس فی علانیتکم." شرم و حیا از مردم داشتن خیلی هم لازم است. چرا که اگر شرم و حیا از مردم باشد، ما حریم هایی را یاد می گیریم و حفظ می کنیم. روایتی از پیامبر اکرم (ص) است که تنها چیزی که از امثال و حکم انبیا باقی مانده است و عیناً حفظ شده است، این مثل عامه است که "اگر حیا نداری، هر کار می خواهی بکن." در روایات آمده است که بین خودت و خدا حرمی نگه دار، هر چه خواهی گناه کن اما یک جایی حریم نگه دار و ترمز کن.

راه های تقویت حیا
زائری در خصوص راه های تقویت حیا گفت: درباره راه های تقویت حیا، تاکیداتی در روایات مختلف آمده است. امام باقر (ع) می فرماید: "توجه به مرگ، یادآوری قبر و پوسیدن بدن یکی از راه های تقویت حیا است." در فضای مجازی به صورت عملیاتی می توان اینگونه رفتار کرد که مثلاً یک خبرگزاری عکسی از داخل قبر بگذارد، این یکی از راه های تقویت حیا در فضای مجازی است. یا یادداشت یک وبلاگ نویس درباره حالات شب اول قبر، یکی از راه های تقویت حیا در فضای مجازی است.
وی ادامه داد: زهد در دنیا نیز یکی از راه های تقویت حیا است. ممکن است یک عکسی که خبرگزاری خارجی آن را منتشر کرده اند و نشان دهنده بیماری فلان مانکن اروپایی است که به خاطر آن وضعیت دچار بیماری شده است. کنار هم قرار دادن دو عکس قبل و بعد از بیماری تقویت کننده زهد در دنیا می تواند باشد.
به اعتقاد این استاد دانشگاه ممکن است راهکارهایی پیدا کنیم که ادبیات ما را تغییر دهد. ما در چت کردن و در کامنت گذاری ها باید حدودی که در دنیای حقیقی رعایت می کنیم را رعایت کنیم.

نشست حیا در رسانه

وی اظهار داشت: حفظ کردن سر و وارده های سر و همچنین حفظ کردن شکم و وارده های آن، در تعبیری از امام صادق (ع) از راه های تقویت حیا است. چرا که تمام ورودی های ما است که در ما اثر می گذارد. آن چه می خورم، در من ایجاد بیماری می کند. آن چه می بینم و می شنوم روح مرا می سازد. حیا مولفه ای است که باعث می شود در واردات روحی و فکری خود تامل کنم.

بالاترین حد حیا، حیای انسان از خود است
زائری بالاترین حد حیا را حیای انسان از خود معرفی کرد و گفت: در روایات آمده است غایت حیا و بالاترین حد حیا، حیا از خود است. کسی که تنها می شود باید از خودش خجالت بکشد. غایت تربیت دینی آن است که انسان به جایی برسد که خودش را بالاتر از گناه بداند. گناه کردن را برای خودش افت به حساب بیاورد.

قاعده رسانه، برهنگی است
وی با بیان این مطلب که قاعده رسانه برهنگی و بی پردگی شخصی است، افزود: اگر از بعد فردی و در خلوت شخصی بخواهیم بسنجیم، در روایت آمده است که جوانی که به اندازه جن و انس گناه دارد، اگر به تصویری برسد و به خاطر خدا چشم خودش را فرو بیاندازد، خدا تمام گناهان او را می بخشد. مثلاً جوانی به سایتی، ای میلی، یک فایل تصویری می رسد، اگر به خاطر خدا چشم ببندد، تمام گناهانش بخشیده می شود. نگاه، در روایات ما چنین نگاه ایجابی و فعال و مثبتی است؛ برخلاف ما که از طریق تنبیهی وارد می شویم و می گوییم وارد جهنمت می کنند و چنین و چنان، اما در روایات ما می گوید اگر نگاه نکردی چنین پاداشی مخصوص تو خواهد بود.
زائری تصریح کرد: در بعد اجتماعی نیز رسانه دنبال پرده دری و بیرون ریختن اسرار مردم است، در روایت آمده است "لا تخرقن علی احد سترا؛ اگر می خواهی خدا آبروی تو را نبرد، آبری کسی را نبر". تو در دنیایی زندگی می کنی که رفیقت امروز آمده با موبایل تصویری از دیگران به تو نشان دهد، فردا نیز تصویر تو را به دیگری نشان خواهد داد.

نشست حیا در رسانه

تفاوت ماهوی فرهنگ غربی با فرهنگ اسلامی
این استاد دانشگاه به بیان تفاوت های فرهنگ غربی و فرهنگی اسلامی پرداخت و ادامه داد: مبنای دینی ما آن است که پرده دری نکن. فرهنگی غربی با فرهنگ اسلامی تفاوت ماهوی دارد. رسانه ای که در فرهنگ غربی شکل گرفته است، به طور طبیعی نمی تواند رسانه ما باشد. مبنای فرهنگ غربی مرز نداشتن است. مبنای آن استفاده حداکثری از ظرفیت ها و امکانات است. باید از ظرفیت های جوانی استفاده کرد. اگر چشم داری ببین، اما در فرهنگ دینی برعکس است؛ می گوید چشم داری، ببند. در روایت داریم که "غضوا ابصارکم ترون العجائب؛ چشمانت را ببند که عجائب را ببینی." دین می گوید چشمت را ببند تا ببینی. دین می گوید در مهمانی ماه رمضان که ضیافت الله است، نخور در حالی که مهمانی با خوردن است. تفاوت این دو فرهنگ، مبنایی است. فرهنگ غرب می گوید تا آن جایی که می توانی جلو برو، هر کس بیشتر پول دارد، عرضه بیشتری داشته است. در حالی که دین می گوید حریم داری و نباید تا هر کجا که می توانی جلو بروی.
وی افزود: ممکن است الان خبری دستت آمده باشد که اگر منتشرش کنی آمار سایت و وبلاگ و تیراژ روزنامه ات بسیار بالا خواهد شد، اما دین به تو می گوید حق نداری منتشرش کنی. اما فضای فرنگ و رسانه غربی می گوید این خبر محل رشد تو است. به خاطر همین من عرض می کنم آداب عرفی ما بد نیست. البته باید افراط و تفریط ها گرفته شود، اما اساس فرهنگ ما درست است. فرهنگی که اساسش منفعت مادی است، همه چیز را با آن تعریف می کند، اما اساس فرهنگ دینی چیز دیگری است.

فرهنگ با حیای خود را نباید از بین ببریم
زائری خاطر نشان کرد: در فرهنگ ما احترام به مهمان و پدر و مادر وجود دارد. اگر ما فرهنگ خود را متلاشی کنیم، چه چیزی می خواهیم جایگزین آن نماییم. فرهنگ ما ادبیات خودش را دارد. ما نباید در بازنمایی واقع، عین الفاظ واقعی و پرده درانه را منتشر کنیم. ما باید ادبیات خود را بسازیم. یکی از برکات بعضی محدودیت ها در سینما و تلویزیون، پیدا کردن مدل های جدید در انتقال حرف است با رعایت عفت و حیا، و ما باید روی این مسائل مطالعه کنیم که اگر نباید از این واژه استفاده کنیم، چه واژه ای جایش بگذاریم.
وی تصریح کرد: در عین ایجاد صمیمت می توان از واژه هایی استفاده کرد که بی حیایی نباشد. مثلاً در برخی سریال ها برای نشان دادن میزان صمیمت والدین و فرزندان نشان می دهد که این ها همه کاری می کنند. در حالی که چنین تربیتی درست نیست و فرزند باید از پدر و مادری تربیت بپذیرد که حریم ها بین ایشان از بین نرفته باشد. اساس فرهنگ غربی بی پرده بودن با نامحرم است در حالی که اساس فرهنگ دینی حریم داشتن با نامحرم است و تعارف ندارد.

حیا، سخت افزار حفظ فرد در زندگی
این استاد دانشگاه اظهار داشت: رسانه دینی ماهیتاً با رسانه غیر دینی و غربی متفاوت است. قرآن کریم می گوید: هر کسی که به هر شکلی زمینه سازی اشاعه فحشا را فراهم بیاورد، در عذاب الهی جاویدان است و در روایت داریم که اگر من تصویری منتشر کردم، کامنتی گذاشتم و جوکی ساختم و این باعث گناه شد و حریمی را از بین برد و دست به دست شد، تا روز قیامت و تا هنگام انتشار آن، در گناه شریک هستم.



وی در پایان با تاکید بر اینکه دین، انسان را به یک عنصر درونی و یک سخت افزار مجهز می کند، گفت: دین به این طریق بدون نیاز به هیچ کنترل و نظارتی مرا حفظ می کند و این عامل درونی حیا است و اگر ما در فضای بیرونی حیا را ایجاد کردیم، در فضای مجازی هم این حیا تسری پیدا می کند و اگر آموزش ندادیم ،در فضای مجازی هم حیا را نداریم. اگر تلویزیون و روزنامه ما حیا نداشت، نمی شود انتظار داشته باشیم مخاطب، در فضای مجازی با حیا باشد.
زائری در پایان خاطر نشان کرد: امیدوارم خدا به ما توفیق بدهد برای خودمان و نسل های آینده زمنیه ساز ایجاد حیا باشیم؛ چرا که روزی می رسد که فیلتر و پارازیت و محدودیت ها جوابگو نخواهد بود و آن روز تنها چیزی که به داد ما می رسد، داشتن مخاطب آگاه و فعالی است که با حیا خود را کنترل می کند. از خود و خدا و دو فرشته همراهش حیا می کند.

انتهای پیام/900916

مطالب مرتبط :
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار