پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۵۰۸۵
تاریخ انتشار: ۱۷ دی ۱۳۹۱ - ۱۳:۱۶
ریحانه ذوالفقاری در دوهفته نامه باب الکریمه نوشت:

حجاب زن ایرانی با کشف حجاب مورد خدشه واقع شد و زنان بسیاری را خانه نشین کرد و این مطمئنا می‌تواند بر این باور صحه بگذارد که حضور زن مسلمان در فعالیت‌های اجتماعی با حجاب صورت می‌گیرد و اولویت بر حفظ حجاب است.

مورخان کشف حجاب را نتیجه سفر رضاخان به ترکیه و مشاهده اقدامات آتاتورک می‌دانند اما تحلیل گران می‌گویند کشف حجاب مرحله‌ای از یک برنامه مدون تغییر فرهنگی بوده است که کشف حجاب و تغییر لباس یکی از آن به شمار می‌آمده است. تغییر فرهنگی‌ای که با حضور افکار اروپایی از اواخر سلطنت محمد شاه و دوران قاجار شروع شده بود.
 
آنچه 17 دی 1314 صورت گرفت تنها کشف حجاب نبوده بلکه منع حجاب هم بوده است یعنی زنان به این امر مخیر نگشتند که بتوانند بدون حجاب نیز در انظار و معابر عمومی ظاهر شوند و به نوعی پیشرفت مورد مشاهده رضاخان در ترکیه صورت پذیرد بلکه زنان مجبور به کشف حجاب شدند و همین طور پوشش مردان نیز از سال 1307 متفاوت شد و آن ها بدون طبق قانون متحدالشکل شدن البسه اختیار پوشش دیگری برگزیدند.
 
شاهد این اجبار اعلان های حکومت به مازندران، کرمان، مشهد، اصفهان، تهران و دیگر شهر های ایران بود و همچنین گزارش‌های متفاوتی که از شهرها برای رضاخان فرستاده می‌شد تا بداند بدون حضور خانم‌های بی‌حجاب چه مراسمی صورت گرفته است. مراسمی مانند مجالس مهمانی مختلف و حتی به آب انداختن ناوچه های جدید تا پیشرفت زنان محقق شود!
 
چرا که؛ روز 17 دی 1314 شمسی در عمارت دانشسرای عالی تهران؛ مراسمی جهت اعطای دیپلم به فارغ التحصیلان؛ با حضور شاه و خانواده سلطنتی، رییسان مدارس و همسران صاحب منصبان عالی رتبه برگزار شد.
 
این روز که همه زنان بدون حجاب در مراسم حضور داشتند، روز "آزادی زن و کشف حجاب" نامگذرای شد. در این مراسم رضا شاه طی سخنانی گفت: "بسیار مسرورم از اینکه می بینم زنان به حقوق و مزایای خود نائل آمده اند."
 
گزارش‌های بسیاری از اقصی نقاط کشور در راستای اقداماتی که در منع حجاب صورت گرفته وجود دارد به عنوان مثال؛ نامه‌ای از ریاست امنیه به ریاست ارتش منطقه ناحیه جنوب ایران در تاریخ 17/4/1315 است:
 
ریاست ستاد ارتش
وزارت داخله متحدالمالاً راجع به نهضت بانوان عشایر به این اداره اعلام داشته است که حسب الامر، عشایر هم نباید چادر استعمال کنند و همچنین کلاغی و عمامه آن ها کم کم موقوف گردد و نگذارید عشایر و ایلات چادر و کلاغی و عمامه استفاده کنند/ کفیل اداره امنیه سرتیپ زند

در راستای مقابله با قانون منع حجاب، بسیاری به زندان افتاده و تبعید شده و حتی به شهادت رسیدند و همچنین زنان بسیاری مقاومت کرده و خانه نشین شدند. حتی در دربار نیز داعیه مخالفت با این موضوع بلند شد.
 
قیام گوهرشاد نمونه بارز این مقاومت‌ها است. شهر مشهد به دلایل سیاسی اولین شهری بود که قانون منع حجاب در آن اعمال شد.
 
زنان در روز 20 تیر 1314 در مسجدی در وسط مسجد گوهر شاد تجمع کردند و با زدن چادر این مکان را محل مبارزه خویش قرار دادند و توسط سخنرانی "نواب احتشام رضوی" از نقشه های کشف حجاب آگاه می شدند. به طوری که فردای آن روز مسجد مملو از جمعیت بود تا این که مسجد در شب 21 تیر به توپ بسته شد و بیش از صد ها تن مجروح شدند و یا به شهادت رسیدند و همچنین تعداد بسیاری نیز اسیر شدند. سپس شهر مشهد با اتخاذ تدابیر شدید امنیتی به طوری کنترل شد که هیچ کس بدون در دست داشتن گذرنامه وروود و خروج حق رفت و آمد به مشهد را نداشت.
 
واکنش اقشار مختلف زنان نیز در این زمینه جالب توجه است. زنان روشنفکر و زنان دربار به دلیل جایگاه همسر و یا تجددگرایی خود به کشف حجاب اقدام کردند اما در مقابل این دو دسته، زنان دیگری نیز بودند. به عنوان مثال همسر صدرالاشراف –وزیر عدلیه رضا شاه- که  بالاجبار در مجلسی شرکت کرده و کشف حجاب کرده بود بیمار شد به طوری که دیگر از خانه بیرون نیامد و یک سال بعد درگذشت.
 
زنان در منازل خود حمام ساختند تا مجبور به خروج از منزل نباشند. زنان در مشهد دیر وقت به زیارت امام رضا می‌رفتند تا چادر از سرشان کشیده نشود.
 
برخی از زنان که ناگزیر به کشف حجاب بودند با کلاه و بلوز یقه بسته رفت و آمد می‌کردند تا حتی الامکان حجاب خود را نیز رعایت کرده‌باشند.
 
زنان روستایی و عشایری که به دستور رضاخان یکجانشین شده‌بوند و طرح تغییر لباس آن ها به لباس غربی نیز در دستور کار قرار گرفته‌بود. صبح‌های بسیار زود یا شب‌ها دیر وقت، رفت و آمد می‌کردند و یا به ماموران رشوه می‌دادند.
 
زنان برای آن که حجاب خود را حفظ کنند سختی‌های بسیاری کشیدند و این سختی‌ها بی‌شک ثمربخش و آزادی بخش بوده که انقلاب اسلامی به وقوع پیوست.  
 
حجاب زن ایرانی با کشف حجاب مورد خدشه واقع شد و زنان بسیاری را خانه نشین کرد و این مطمئنا می‌تواند بر این باور صحه بگذارد که حضور زن مسلمان در فعالیت‌های اجتماعی با حجاب صورت می‌گیرد و اولویت بر حفظ حجاب است.
 
پی نوشت
کشف حجاب؛ مهدی صلاح؛ موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی؛ چاپ اول؛ 1384
مروری بر کودتای سیاه, تاریخچه کشف حجاب؛ مهین نوری؛ انتشارات کشاورز؛ 1378
تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد؛ مرکز بررسی اسناد تاریخی؛ چاپ اول؛ 1378

انتهای پیام/900710

مطالب مرتبط :
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار