پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۸۰۶۵
تاریخ انتشار: ۱۲ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۰:۰۷
معرفی کتاب
در این اثر تلاش شده تا ضمن ارائه تعریف جامعی از خشونت بر زنان و اشکال بارز آن، رویکرد ممنوعیت خشونت در اسناد بین‌المللی و حقوق کیفری ایران مورد بررسی قرار گیرد، لذا خشونت‌های اجتماعی، شغلی و سیاسی از شمول محتوبات کتاب حاضر خارج است.
ریحانه ذوالفقاری

خشونت بر زنان؛ در قوانین کیفری ایران و اسناد بین‌المللی
قاسم رنجبران، الهه دبیرزاده
نشر فرهنگ‌شناسی؛ 1390چاپ اول

در مقدمه کتاب آمده است: «در این اثر تلاش شده تا ضمن ارائه تعریف جامعی از خشونت بر زنان و اشکال بارز آن، رویکرد ممنوعیت خشونت در اسناد بین‌المللی و حقوق کیفری ایران مورد بررسی قرار گیرد، لذا خشونت‌های اجتماعی، شغلی و سیاسی از شمول محتوبات کتاب حاضر خارج است.»

کتاب از دو بخش «خشونت بر زنان؛ مفهوم، گونه‌ها، کنش و واکنش‌ها در قبال آن» و «موضع حقوق کیفری ایران و اسناد بین‌المللی در برابر خشونت بر زنان» تشکیل شده است.

بخش اول در دو فصل «مفهوم و گونه‌های خشونت بر زنان» و «کنش و واکنش در برابر خشونت زنان» تدوین شده است.

در فصل اول به منظور ارائه تصویری روشن از خشونت بر زنان، به بیان تعاریف و مصادیق خشونت، علل و پیامد‌های آن پرداخته شده است.
در این فصل، واژه‌شناسی خشونت، رویکرد اسلام به خشونت، بردگی زنان در دوران باستان و از منظر ادیان و همچنین بردگی مدرن بررسی شده است.

خشونت مبتنی بر جنسیت که در این بخش مورد بررسی قرار گرفته، طبق بند 113 سند چهارمین کنفرانس جهانی زن در سال 1995 عبارت است از: «اصطلاح خشونت علیه زنان به هر فعل خشونت‌بار مبتنی بر جنسیت اطلاق می‌گردد که به آسیب‌دیدگی یا رنج جسمانی، روانی یا جنسی زنان منتهی می‌شود و یا ممکن است منتهی شود، از جمله تهدید به ارتکاب اینگونه اعمال، اجبار و سلب خودسرانه آزادی، خواه در زندگی خصوصی و یا زندگی عمومی.»

بخش بعدی در همین فصل مربوط به علت‌شناسی و آسیب‌شناسی خشونت بر زنان است. عللی که در این کتاب آمده است تحت عناوین «ایدئولوژی قیم‌مآبانه»، «نظریه یادگیری»، «نقش بزه‌دیده در چرخه خشونت»، «حمایت ناکافی قانونی» و همچنین در حیطه‌های عوامل شخصی، اجتماعی و روانی مورد بررسی قرار گرفته است و پیامد‌های جسمی ‌خشونت؛ آسیب سطحی، آسیب عمقی، شکستگی، بیماری‌های مقاربتی و پیامد‌های روانی آن؛ اضطراب، افسردگی، خودکشی و آسیب‌های ناشی از خشونت بر خانواده؛ انزواطلبی، تضعیف اراده و نابهنجاری در روابط اجتماعی، کاهش کارآیی و گسترش فحشا از آسیب‌های اجتماعی آن عنوان شده است.

در بخش گونه‌شناسی خشونت بر زنان، خشونت جسمی، عاطفی و جنسی بررسی شده است. خشونت جسمی‌ شامل اعمالی نظیر ضرب و جرح، قطع اندام جنسی، هل دادن، کتک زدن، سیلی زدن، پرتاب کردن اشیاء و قتل و یا خشونت‌هایی که نتایج آن به صورت شکستگی، پارگی، عدم توانایی در وضع حمل، سقط جنین و گاهی مرگ مشخص شود.

خشونت عاطفی، نوعی خشونت است که حیثیت، آبرو، شرافت و اعتماد به نفس زن را خدشه‌دار می‌کند و این رفتار به صورت انتقاد ناروا، تحقیر، بددهانی، تمسخر، توهین، فحاشی، کنایه، تهدیدهای مداوم به طلاق یا ازدواج مجدد، اعمال می‌شود و از مصادیق بارز آن به ستوه‌آوری جنسی و یا آزار جنسی مانند مزاحمت کلامی ‌و رفتاری پسران و مردان در خیابان به منظور لذت‌جویی جنسی، تقاضا یا پیشنهادهای جنسی، سؤالات یا توضیحات آزاردهنده درباره رابطه جنسی خصوصی زن، بیان لطیفه‌های جنسی و نگاه آلوده به اندام جنسی زنان است.

خشونت جنسی، به هر نوع رفتار خشن جنسی یک فرد نسبت به دیگری علی‌رغم مخالفت طرف دیگر اطلاق می‌شود و این رفتار می‌تواند با انگیزه تهدید، سوءاستفاده، صدمه و آسیب جنسی صورت پذیرد.

سپس گونه‌شناسی خشونت جنسی بر مبنای تعداد متجاوزین و شدت خشونت در این فصل آورده شده است و پس از آن به مصادیق بردگی زنان با این تعریف که «عملی است که با زن به عنوان یک کالا برخورد و مانند کالا قیمت‌گذاری می‌شود و مورد خرید و فروش قرار می‌گیرد»؛ مانند قاچاق زنان به قصد بهره‌برداری جنسی و اقتصادی، ازدواج اجباری، خرید همسر، ازدواج نابالغ و تصویرسازی مستهجن پرداخته شده است.

فصل دوم در بخش اول به کنش و واکنش در برابر خشونت بر زنان اختصاص دارد. تدابیر پیش‌گیرنده مانند پیشگیری کنشگرای اجتماعی و پیگیری کنشگرای موقعیت‌مدار و تدابیر حمایت‌گرا مانند حمایت از بزده‌دیده، حمایت در فرآیند دادرسی، حمایت پزشکی و حمایت حقوقی در این فصل آمده است.

بخش دوم کتاب «موضع حقوق کیفری ایران و اسناد بین‌المللی در برابر خشونت بر زنان» را در دو فصل «پاسخ اسناد بین‌المللی به انواع خشونت بر زنان» و «پاسخ حقوق کیفری ماهوی ایران به خشونت بر زنان» پیگیری می‌کند.

واکنش اسناد بین‌المللی به انواع خشونت بر زنان با معرفی و بررسی «اعلامیه رفع خشونت بر زنان»، «کارپایه عمل پکن 1995»، «اجلاس پکن +5» و همچنین اسناد بین‌المللی مرتبط با منازعات مسلحانه مانند «کنوانسیون‌های لاهه و ژنو»، «اعلامیه مجمع عمومی ‌پیرامون حمایت از زنان و کودکان در موقعیت‌های اضطراری و مناقشات مسلحانه 1979»، «اعلامیه رفع خشونت از زنان و حمایت از آنان در جنگ‌ها»؛ «کنفرانس پکن و حمایت از زنان در جنگ‌ها»، «اساسنامه دادگاه کیفری بین‌المللی» و «پکن +5 و حمایت ز زنان در منازعات» صورت گرفته است.

واکنش اسناد بین‌المللی نسبت به بردگی و قاچاق زنان با معرفی و بررسی اسناد قبل از تأسیس جامعه ملل جهت مبارزه با خرید و فروش زنان مانند «مقاوله‌نامه 18 مه 1904»، «قرار داد بین‌المللی راجع به جلوگیری از خرید و فروش سفید پوستان» و اقدامات جامعه ملل در مبارزه با بردگی مانند «قرارداد بین‌المللی امحای خرید و فروش زنان و کودکان»، «قرارداد بین‌المللی راجع به جلوگیری از معامله زنان بزرگسال» و اقدامات سازمان ملل جهت مبارزه با بردگی مانند «کنوانسیون منع رفتاری که با واسطه‌گری باعث انحراف و فساد می‌شود»، «کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان»، «کنوانسیون پکن»، «پکن +5»، «پروتکل پیشگیری، سرکوب و مجازات قاچاق اشخاص به ویژه زنان و کودکان 2000» صورت گرفته است.

همچنین در این فصل «قرارداد تکمیلی منع بردگی و تأسیسات مشابه»، «کنوانسیون رضایت در ازدواج حداقل سن و ثبت ازدواج»، «ممنوعیت ازدواج‌های اجباری در سایر اسناد بین‌المللی» و «مبارزه با هرزه‌نگاری در اسناد بین‌المللی» به عنوان واکنش اسناد بین‌المللی نسبت به نهاد‌های مشابه بردگی مورد بررسی قرار گرفته است.

سپس در فصل دوم این بخش، به پاسخ حقوق کیفری ماهوی ایران به خشونت بر زنان پرداخته شده است.
موضع حقوق کیفری ایران در برابر جرایم خشونت‌آمیز نسبت به زنان با بررسی قوانین موجود در «حمایت از زنان در برابر قتل عمد»، «حمایت از زنان در برابر ضرب و جرح»، «حمایت از زنان در برابر قطع اندام جنسی و ازاله بکارت»، «حمایت از زنان باردار در برابر ضرب و جرح و اذیت و آزار»، «حمایت از زنان در برابر خشونت‌های جنسی»، «حمایت از زنان در برابر ربایش» و «حمایت از زنان در برابر توهین و تعرض در اماکن عمومی» در ابن فصل عنوان شده است.

همچنین در این فصل موضع حقوق کیفری ایران نسبت به قاچاق زنان و همچنین نسبت به نهاد‌های مشابه بردگی مانند «ازدواج قبل از بلوغ»، «ازدواج اجباری»، «هرزه‌نگاری و انتشار تصاویر مستهجن»، «عدم ثبت نکاح» و «تدلیس در نکاح» آمده است.

کتاب حاضر در 193 صفحه توسط نشر فرهنگ‌شناسی به نویسندگی قاسم رنجبران و الهه دبیرزاده تدوین شده و برای اولین بار در سال 1390 به بازار نشر راه پیدا کرده است.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار