پایگاه خبری مهرخانه | mehrkhane.com

کد خبر: ۹۷۱۱
تاریخ انتشار: ۱۷ دی ۱۳۹۲ - ۱۳:۲۵
به بهانه نشست اندیشه‌های راهبردی زن و خانواده؛
همین امر باعث شده است به مسائل زنان از منظرهای مختلف و جهات اجتماعی در گروه‌های پژوهشی و تحقیقی توجه نشده و معمولاً به عنوان یک علاقه جنسیتی و بیشتر بین خود زنان مطرح گردد.
دکتر جمیله علم الهدی

عضو هیئت علمی ‌دانشگاه شهید بهشتی در خصوص دلایل به راهبرد نرسیدن نظریه‌های بومی ‌در حوزه زنان و خانواده به دو سطح کلی اشاره کرد و گفت: به باور من این مسئله، به دو امرِ علائق پژوهشگران و سیاست‌هایی که در مراکز تحقیقاتی در پیش می‌گیرند، باز می‌گردد.

دکتر جملیه علم‌الهدی در گفتگو با خبرنگار مهرخانه، با بیان این مطلب افزود: موضوع زنان عموماً به عنوان موضوع دست چندم و نه اصلی دیده می‌شود. این موضوع تنها توسط برخی از مراکز که علائق خاص دارند، دنبال می‌شود و نه همه مراکز پژوهشی با دیدگاه‌های مختلف.

بایستی زن به عنوان یک بخش مهم از خانواده و جامعه تلقی شود
وی با بیان اینکه هنوز مسائل زنان تنها به عنوان مسائل "فرد" زن و با توجه به جنسیت زن مطرح می‌شود، نه به عنوان یک مسئله از مسائل اجتماعی، افزود: این امر در حالی است که بایستی زن به عنوان یک بخش مهم از خانواده و جامعه تلقی شود. ازطرفی باید توجه داشت که تصمیم‌گیری در حوزه زنان می‌تواند به حل مسائل در حوزه‌های‌های کلان‌تر اجتماعی مانند خشونت، امنیت، تعلیم و تربیت، نظم اخلاقی و اعتقادی نیز کمک نماید.

برخورد زنانه و جنسیتی‌کردن مسائل زنان
این استاد دانشگاه تصریح کرد: همین امر باعث شده است به مسائل زنان از منظرهای مختلف و جهات اجتماعی در گروه‌های پژوهشی و تحقیقی توجه نشده و معمولاً به عنوان یک علاقه جنسیتی و بیشتر بین خود زنان مطرح گردد. همین برخورد زنانه و جنسیتی‌کردن مسائل زنان، سبب شده پژوهش در این حوزه به عنوان علاقه خاص برای برخی از نظریه‌پردازان در نظر گرفته شود و نه به عنوان یک ضرورت اساسی برای نظریه‌پردازی.

مسائل زنان به مسائل خانواده گره می‌خورد
عضو هیئت علمی‌ دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به گره خوردن مسائل زنان به مسائل خانواده، گفت: مسائل زنان به مسائل خانواده گره می‌خورد و بحران خانواده یکی از ریشه‌های اصلی باقی بحران‌های اجتماعی مانند: بحران هویت، بحران امنیتی، بحران معنویت، بحران تربیتی، بحران رسانه، بحران بهداشتی و بحران تغذیه است؛ لذا بخش عمده‌ای از بحران خانواده با مسائل زنان گره خورده است.

این استاد دانشگاه در ادامه اظهار داشت: مثلاً اگر اعتیاد را یک بحران تلقی کنیم، قطعاً بسیاری از مسائل زنان مانند: آموزش زنان، ازدواج زنان، بچه‌دار شدن و ... می‌تواند به عنوان ریشه‌های اعتیاد مورد تحقیق قرار گیرد؛ در حالی‌که کمتر شاهد آن هستیم که مراکز تحقیقاتی اعتیاد به این دست مسائل علاقه نشان دهند. یا برای مثال گروه‌های بهداشتی یا پزشکی هرگز تصور نمی‌کنند که بررسی مسائل زنان می‌تواند به حل مسائل بهداشتی و پزشکی جامعه کمک کند.

در کشور ما مسائل زنان در دیگر کشورها هم به عنوان یک مسئله خاص جنسیتی در نظر گرفته می‌شود
وی تصریح کرد: ما نظریه‌های رقیب‌مان نیز حتی با رویکرد خاصی ایجاد شده و مثلاً بیشتر حقوق فردی زن مورد بررسی قرار گرفته و تنها از این زاویه نگاه شده است. در واقع فضایی که در کشور ما در زمینه نظریه‌های حوزه زنان حاکم است، ناشی از فضای جهانی بوده و مسائل زنان در دیگر کشورها هم به عنوان یک مسئله خاص جنسیتی در نظر گرفته می‌شود؛ در حالی‌که خود مسئله زنان در دیگر کشورها هم نمی‌تواند تنها با نگاه جنسیتی مورد بررسی قرار گیرد، زیرا باید به جایگاه زنان در دیگر مسائل اجتماعی نیز توجه داشت.

نظریه‌ای که در کشور خودم مورد توجه قرار نگرفت ولی....
رئیس سابق پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی افزود: در مقاله‌ای که در کنفرانسی در چین ارائه دادم، انتقادی داشتم به الگوی آموزش یکسان زنان و مردان و اینکه این امر هم به زنان و هم به جامعه آسیب جدی می‌زند. زیرا الگوی آموزش زنان باید مبتنی بر مزیت نسبی زنان و مکمل باشد؛ نظریه‌ای که در کشور خودم مورد توجه قرار نگرفت ولی در چین پس از آن کنفرانس، بارها از من درخواست شد در مورد آن و راهکارهای موردنظر بحث کنم؛ اما در ایران این نظریات صرفاً تأیید می‌شود و هیچ دستگاهی برای سیاست‌گذاری و پژوهش در این زمینه به من مراجعه نکرده است.

عضو هیئت علمی ‌دانشكده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: در حالی‌که ما در حوزه آموزش زنان دچار کمبود هستیم و آموزش فعلی شغل‌محور است. به همین دلیل زنانی که در نظام آموزش فعلی شغل ندارند، بسیار رنج برده و اگر شغلی هم دارند، شغلشان متناسب با علائقشان نیست. و همین امر به زنان و اجتماع آسیب می‌زنند؛ ازدواج نیز کاهش پیدا می‌کند. اما اگر آموزش زنان متناسب با مزیت‌های نسبی و نقش‌های اصلی آنان در جامعه باشد، من احتمال می‌دهم که بسیاری از مسائلی که امروزه به وسیله زنان تحصیل‌کرده بوجود آمده و تشدید می‌شود، حل خواهد شد.

مراکز سیاست‌گذاری باید روابط خوبی با دانشگاه‌ها داشته باشند
علم‌الهدی با بیان اینکه نظریه‌ها به‌ویژه در حوزه علوم انسانی، در دانشگاه‌ها شکل می‌گیرد، خاطرنشان ساخت: مراکز سیاست‌گذاری باید روابط خوبی با دانشگاه‌ها داشته باشند. اصل این است که جامعه دانشگاهی ما؛ یعنی استاد و دانشجو، به این ضرورت پی ببرند. همچنین حوزه و مراکز علمی، پژوهشی و انجمن‌های علمی ‌همگی از مراکزی هستند که باید نظریه‌ها در آن شکل بگیرد.

وی افزود: متأسفانه ما در این زمینه انجمن‌های علمی ‌خوب و قوی نداریم. اگر هم باشند، عموماً جمعی از زنان در آنها جمع شده‌اند؛ البته بحث این نیست که چرا همگی زن هستند، بلکه موضوع این است باید از منظر‌های مختلف روانشناسی، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، حقوق، اقتصاد و.... مسائل زنان دیده شود. نگاه به این عرصه نباید محدود شده و لازم است که با توجه به چارچوب‌های علمی ‌این بحث‌ها صورت گیرد.

زنان تحصیل‌کرده و خوش‌فکر خانه‌دار وارد عرصه پژوهش شوند
علم‌الهدی تصریح کرد: من فکر می‌کنم در کشور ما زنان به دلیل اینکه نگران تأمین معاش خود نیستند، بیشتر می‌توانند به عنوان علاقه و نه شغل، به حوزه پژوهش در مسائل زنان بپردازند. در واقع زنان تحصیل‌کرده و خوش‌فکر خانه‌دار می‌توانند به این عرصه به عنوان یک ضرورت و علاقه و نه شغل نگاه کنند؛ در حالی‌که در حال حاضر پژوهش به عنوان یک شغل تلقی می‌شود.

(در همین زمینه: دکتر حسین بستان: برای نظریه‌پردازی با رویکرد اسلامی ‌در حوزه زنان باید نگاه پارادایمی داشته باشیم/ لزوم مشخص‌شدن مبانی نظری در چهار محور اصلی)
(در همین زمینه: پژوهش‌های آشفته حوزه زنان و لزوم نظریه‌پردازی)

(در همین زمینه: محمود حکمت‌نیا: برای نظریه‌پردازی در حوزه زنان باید مسئله‌محور باشیم/ مباحث معرفتی ما متناسب با منابع و ساختار معرفتی بومی، شکل نگرفته است)

انتهای پیام/ 901201

مطالب مرتبط :
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: